نهضت اخوان المسلمین مصر که در ده ها سال گذشته سرکوب شده و از صحنهء سیاسی این کشور خارج نگهداشته شده بود، اکنون با ده ها هزار تن که به سرک های مصر ریخته و برای سرنگونی صلح ـ آمیز حکومت حسنی مبارک تلاش دارند، همراه شده، دوباره به حیث یک بازی کن مهم در آینده این کشور مطرح می باشد.
سوال فعلاً اینست که اخوان المسلمین اکنون تا چه حد افراط گرا می باشد و تا چه حد تلاش خواهد کرد که سر و صدا ها را برای تشکیل یک دولت اسلامی در مصر بلند کند؟
در این مورد مرکز خبری رادیو آزادی می نویسد:
از سی سال به این سو یعنی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران که در آن یک نظام طرفدار غرب توسط مسلمانان تند رو سرنگون شد، تحلیل گران به سیاست مداران غربی در مورد حضور یک سایهء بنیادگرایی اسلامی در شرق میانه هشدار می دهند.
مانند یک شبح نا معلوم که در میان درختان انبوه جنگل حفظ شده و دوباره شکل زنده جان را بخود گرفته است، نهضت اخوان المسلمین مصر هم در حال بیرون شدن به صحنه می باشد.
برای کشورهای غربی این شبح بیشتر نظام تندرو اسلامی ایران را تمثیل می کند و خود نام اخوان المسلمین نیز کافی است که رهبران غربی آن را یک نهضت ضد دموکراسی و غیر لیبرال حساب کنند.
در ادارهء رییس جمهور اوباما و ادارهء بریتانیا این نگرانی پنهان نمانده، آن ها به وضاحت گفته اند که ظهور یک دولت افراط گرا در نتیجهء مظاهرات مصر نا ممکن نیست . حتی هنرپیشهء مصری عمر شریف که از مظاهره کننده گان حمایت می کند، نیز به این نظر است که شاید اخوان المسلمین از حالات کنونی استفاده کرده، مصر را به سمت یک دولت اسلامی سوق بدهد.
اخوان المسلمین مصر در سال 1920 توسط حسن البنا تشکیل شد و هدف از آن ایجاد یک دولت بود که با ارزش های اخلاقی و اجتماعی اسلامی استوار باشد. این گروه در بیرون نمودن استعمار انگلیس از مصرنیز نقش عمدهء را بازی کرد. شعار اخوان المسلمین این بود، که اسلام یگانه راه حل است.
اما محققین و متخصصین شرق میانه به این نظر اند که در اخوان مسلمین تغییرات ایجاد شده است. فواد جیرجیس مدیر مرکز تحقیقاتی شرق میانه در لندن سکول آف اکانامیکس می گوید، تاریخ بنیاد گرایی اخوان المسلمین نباید سیاستمداران غرب را تکان بدهد، زیرا این حزب به یک گروه مدنی و یک قوه معاصر تبدیل شده است. به گفته جیرجیس هدف این حزب اکنون برکناری حسنی مبارک می باشد که این حزب را در نزد جامعه جهانی و مردم مصر بدنام ساخته تا بتواند اعضای آن را سرکوب کند.
فواد جیرجیس می افزاید:
«اخوان المسلمین می خواهد مبارک برکنار شود. علاوه بر آن این حزب بدون شک می خواهد در پروسهء سیاسی مصر یک نقش کلیدی را بازی کند. اما اخوان المسلمین این موضوع را کاملاً آشکار ساخته است که نه آماده است، حکومت را بدست بگیرد و نه هم برای انجام این کار مجهز می باشد. پس این سوال که اخوان المسلمین برای گرفتن قدرت تلاش دارد، حل می باشد. سوال این جاست که اخوان المسلمین چه نوع نقش را در حکومت متحد ملی بازی خواهد کرد؟
نظر من اینست که ما نباید در دامی که حسنی مبارک برای هراس ما گذاشته است سقوط کنیم. من نمی گویم که در مورد رفتار اخوان المسلمین تشویش وجود ندارد. اما این حزب یک راه طولانی را طی کرده و به عقیده من از خود پخته گی سیاسی نشان داده است و طبعا می خواهد که در حکومت و جامعهء مصر نقش مهم داشته باشد.»
برای تاکید بر واقعیت های امروزهء اخوان المسلمین تحلیل گران به این موضوع اشاره می کنند که اخوان المسلمین مصر محمد البرادعی را که یک شخصیت بین المللی، برندهء جایزه صلح نوبل و سابق رییس اداره بین المللی انرژی اتمی بود و نظریاتش نیز چندان مذهبی نیست، به حیث یک رهبر مذاکره کننده با حکومت حسنی مبارک پیشنهاد کرده است.
مها اعظم عضو برنامهء شرق میانه و شمال افریقا در مرکز تحقیقاتی چاتم هاوس لندن هم به این نظر است که در نهضت اخوان المسلمین مصر تغییرات بزرگ مشاهده می شود. او می گوید وقتی که البرداعی می خواست برای اصلاحات در مصر از طریق انترنت امضا جمع آوری کند، اخوان المسلمین از جملهء اولین احزابی بود که در این ساحه مردم را به امضا تشویق کرد.
در سخنان سابق رهبر اخوان المسلمین محمد حبیب هم لحن مفاهمه و استدلال برملا می باشد. او این ادعا رد می کند که گویا اخوان المسلمین می خواهد یک نظام شبیهء ایران را در مصر حاکم بسازد. وی می گوید:
«نه، هرگز نه، ما یک حکومت دموکراسی را می خواهیم که کسرت گرایی واقعی سیاسی در آن وجود داشته باشد و یک حکومت روی کار بیاید که مردم را منبع اساسی قدرت و حاکمیت بشمارد . ما به جدایی بین قوای سه گانه قضایه، مقننه و اجراییه، اعتقاد داریم.»
در مورد دوستی با امریکا حبیب می گوید، روابط با امریکا باید دوستانه باشد، البته به اساس احترام مساویانه و متقابل که سبب بهبود زنده گی، ایجاد صلح و امنیت در هردو کشور شود.
در رابطه با پیمان صلح با اسراییل یعنی پیمان کمپ دیود حبیب می گوید:
«این یک موضوعی است که هر حکومت باید آن را در یک پارلمان که عادلانه، آزادانه و به طور شفاف توسط مردم انتخاب می شود، مطرح کند.»
این سخنان سابق رهبر نهضت اخوان المسلمین طبعاً بسیار دموکرات و قابل قبول می باشد، اما تا حال این افکار عملاً در معرض امتحان قرار نگرفته است و اینکه بعد از تحولات این گروه چه گونه اقدام خواهد کرد، هنوز معلوم نیست و از این رو نمی توان در حال حاضر بعضی نگرانی های سیاست مداران غربی را در این باره بی اساس خواند.
سوال فعلاً اینست که اخوان المسلمین اکنون تا چه حد افراط گرا می باشد و تا چه حد تلاش خواهد کرد که سر و صدا ها را برای تشکیل یک دولت اسلامی در مصر بلند کند؟
در این مورد مرکز خبری رادیو آزادی می نویسد:
از سی سال به این سو یعنی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران که در آن یک نظام طرفدار غرب توسط مسلمانان تند رو سرنگون شد، تحلیل گران به سیاست مداران غربی در مورد حضور یک سایهء بنیادگرایی اسلامی در شرق میانه هشدار می دهند.
مانند یک شبح نا معلوم که در میان درختان انبوه جنگل حفظ شده و دوباره شکل زنده جان را بخود گرفته است، نهضت اخوان المسلمین مصر هم در حال بیرون شدن به صحنه می باشد.
برای کشورهای غربی این شبح بیشتر نظام تندرو اسلامی ایران را تمثیل می کند و خود نام اخوان المسلمین نیز کافی است که رهبران غربی آن را یک نهضت ضد دموکراسی و غیر لیبرال حساب کنند.
در ادارهء رییس جمهور اوباما و ادارهء بریتانیا این نگرانی پنهان نمانده، آن ها به وضاحت گفته اند که ظهور یک دولت افراط گرا در نتیجهء مظاهرات مصر نا ممکن نیست . حتی هنرپیشهء مصری عمر شریف که از مظاهره کننده گان حمایت می کند، نیز به این نظر است که شاید اخوان المسلمین از حالات کنونی استفاده کرده، مصر را به سمت یک دولت اسلامی سوق بدهد.
اخوان المسلمین مصر در سال 1920 توسط حسن البنا تشکیل شد و هدف از آن ایجاد یک دولت بود که با ارزش های اخلاقی و اجتماعی اسلامی استوار باشد. این گروه در بیرون نمودن استعمار انگلیس از مصرنیز نقش عمدهء را بازی کرد. شعار اخوان المسلمین این بود، که اسلام یگانه راه حل است.
اما محققین و متخصصین شرق میانه به این نظر اند که در اخوان مسلمین تغییرات ایجاد شده است. فواد جیرجیس مدیر مرکز تحقیقاتی شرق میانه در لندن سکول آف اکانامیکس می گوید، تاریخ بنیاد گرایی اخوان المسلمین نباید سیاستمداران غرب را تکان بدهد، زیرا این حزب به یک گروه مدنی و یک قوه معاصر تبدیل شده است. به گفته جیرجیس هدف این حزب اکنون برکناری حسنی مبارک می باشد که این حزب را در نزد جامعه جهانی و مردم مصر بدنام ساخته تا بتواند اعضای آن را سرکوب کند.
فواد جیرجیس می افزاید:
«اخوان المسلمین می خواهد مبارک برکنار شود. علاوه بر آن این حزب بدون شک می خواهد در پروسهء سیاسی مصر یک نقش کلیدی را بازی کند. اما اخوان المسلمین این موضوع را کاملاً آشکار ساخته است که نه آماده است، حکومت را بدست بگیرد و نه هم برای انجام این کار مجهز می باشد. پس این سوال که اخوان المسلمین برای گرفتن قدرت تلاش دارد، حل می باشد. سوال این جاست که اخوان المسلمین چه نوع نقش را در حکومت متحد ملی بازی خواهد کرد؟
نظر من اینست که ما نباید در دامی که حسنی مبارک برای هراس ما گذاشته است سقوط کنیم. من نمی گویم که در مورد رفتار اخوان المسلمین تشویش وجود ندارد. اما این حزب یک راه طولانی را طی کرده و به عقیده من از خود پخته گی سیاسی نشان داده است و طبعا می خواهد که در حکومت و جامعهء مصر نقش مهم داشته باشد.»
برای تاکید بر واقعیت های امروزهء اخوان المسلمین تحلیل گران به این موضوع اشاره می کنند که اخوان المسلمین مصر محمد البرادعی را که یک شخصیت بین المللی، برندهء جایزه صلح نوبل و سابق رییس اداره بین المللی انرژی اتمی بود و نظریاتش نیز چندان مذهبی نیست، به حیث یک رهبر مذاکره کننده با حکومت حسنی مبارک پیشنهاد کرده است.
مها اعظم عضو برنامهء شرق میانه و شمال افریقا در مرکز تحقیقاتی چاتم هاوس لندن هم به این نظر است که در نهضت اخوان المسلمین مصر تغییرات بزرگ مشاهده می شود. او می گوید وقتی که البرداعی می خواست برای اصلاحات در مصر از طریق انترنت امضا جمع آوری کند، اخوان المسلمین از جملهء اولین احزابی بود که در این ساحه مردم را به امضا تشویق کرد.
در سخنان سابق رهبر اخوان المسلمین محمد حبیب هم لحن مفاهمه و استدلال برملا می باشد. او این ادعا رد می کند که گویا اخوان المسلمین می خواهد یک نظام شبیهء ایران را در مصر حاکم بسازد. وی می گوید:
«نه، هرگز نه، ما یک حکومت دموکراسی را می خواهیم که کسرت گرایی واقعی سیاسی در آن وجود داشته باشد و یک حکومت روی کار بیاید که مردم را منبع اساسی قدرت و حاکمیت بشمارد . ما به جدایی بین قوای سه گانه قضایه، مقننه و اجراییه، اعتقاد داریم.»
در مورد دوستی با امریکا حبیب می گوید، روابط با امریکا باید دوستانه باشد، البته به اساس احترام مساویانه و متقابل که سبب بهبود زنده گی، ایجاد صلح و امنیت در هردو کشور شود.
در رابطه با پیمان صلح با اسراییل یعنی پیمان کمپ دیود حبیب می گوید:
«این یک موضوعی است که هر حکومت باید آن را در یک پارلمان که عادلانه، آزادانه و به طور شفاف توسط مردم انتخاب می شود، مطرح کند.»
این سخنان سابق رهبر نهضت اخوان المسلمین طبعاً بسیار دموکرات و قابل قبول می باشد، اما تا حال این افکار عملاً در معرض امتحان قرار نگرفته است و اینکه بعد از تحولات این گروه چه گونه اقدام خواهد کرد، هنوز معلوم نیست و از این رو نمی توان در حال حاضر بعضی نگرانی های سیاست مداران غربی را در این باره بی اساس خواند.