برخی از مالکان و مسوولان فابریکات تولیدی در پارک های صنعتی شهر کابل از عدم حمایت حکومت شکایت کرده می گویند، سطح تولیدات کاهش یافته و بازار فروش برای محصولات شان وجود ندارد.
پس از گذشت نزدیک به چهارماه از روی کارآمدن حکومت جدید، چنین معلوم می شود که تا حال توجهی چندان به وضعیت فابریکات تولیدی و فابریکه دارن در افغانستان صورت نگرفته است.
سرزدم به پارک های صنعتی پلچرخی کابل تا وضعیت را از نزدیک مشاهده کنم، هیچ چیز مانند سه دهه قبل نبود، تنها در چند فابریکه محدود صدای ماشین های تولیدی بگوش می رسید و دروازه بسیاری از فابریکات قفل زده شده بود.
در این میان فابریکهء را دریافتم که در بخش تولید مواد خوراکه فعالیت کرده و کارگران در آن مصروف کار بودند.
سردار یکی از مسوولان این فابریکه از وضعیت فابریکات در پارک صنعتی پلچرخی شکایت کرده وضعیت را برایم چنین قصه کرد:
" به عوض اینکه فابریکه اضافه شود، مردم فابریکه های شان را بسته می کنند بخاطریکه برای محصولات بازار معین وجود ندارد. در کل توجه به فابریکه دار بسیار کم است."
فرزان مسوول یکی دیگر از فابریکات تولیدی که چند ماشین را برای جراب باقی آماده نموده است گفته های سردار را تایید کرده و می گوید خودش نیز ضرر زیادی را متقبل شده است:
" یک قسمت از فابریکه را که کارگاه چپس پزی، پاپر و دیگر چیز ها در آن تولید می کردیم فعلاً غیر فعال است و ماشین های آنرا کاملاً جمع کرده ایم."
قرار گزارش ها در پارک صنعتی پلچرخی کابل از جمله یک هزار و شصت و نُه فابریکه، اکنون 381 فابریکه در بخش های مختلف تولیدی در این پارک فعالیت دارند.
جنگ و درگیری های داخلی در دهه هفتاد عامل اصلی شکست فابریکات تولیدی در افغانستان خوانده شده است.
اما در سیزده سال گذشته نیز به این مساله درست پرداخته نشده و برای احیا و حمایت فابریکه داران توجهء درست صورت نگرفت.
در سال گذشته مسوولان اتاق تجارت و صنایع از مسدود شدن بیش از یک هزار فابریکه تولیدی در افغانستان ابراز نگرانی کرده و خواهان رسیده گی به این مشکل گردیدند.
حالا اتحادیه صنعت کاران افغانستان نیز از این مساله نگران است، وضعیت فابریکات تولیدی را چندان خوب نمی داند.
عبدالجبار صافی معاون این اتحادیه در صحبت با رادیو آزادی در مورد چنین گفت:
" سرمایه گذاری تا 40 فیصد کم شده، تولیدات و کارگر را هم ما از دست داده ایم."
آقای صافی تاکید می کند که باید حکومت پالیسی اقتصادی خود را هر چه زود تر اعلام کرده و برای حمایت از سرمایه گذاران اقدام نماید در غیر آن سرمایه گذاری دیگر هم کاهش خواهد یافت.
در این حال شماری از کارگران که در حالت بیکاری بسر می برند می گویند، مشکلات شان بیشتر شده و نان شب و روز شان را به مشکل پیدا می کنند:
" جنگلک کار بود، فابریکه نساجی گلبهار فعال بود، در نساجی بگرامی حدود 60 هزار کارگر شب و روز کار می کرد."
" اصلاً هیچ کار و بار نیست، مدت یازده ماه می شود که من خودم بیکار استم."
آنان تقاضا دارند که حکومت باید برای تعین سرنوشت افراد بیکار شده و فعال سازی فابریکات تولیدی اقدام نماید.
از سوی هم گزارش های وجود دارند که برخی از سرمایه گذاران خارجی که در چند سال گذشته در افغانستان فعالیت داشتند نیز سرمایه های شان را بیرون کشیده و منتظر بهتر شدن وضعیت در این کشور می باشند.
اداره حمایت از سرمایه گذاری یا آیسا یکی از ادارت مسوول در بخش ایجاد پارک های صنعتی و توزیع زمین به سرمایه گذاران در افغانستان است.
مسوولان این اداره می گویند، در حال حاضر نزدیک به ده پارک صنعتی وجود داشته و بیش از2600 فابریکه در افغانستان فعالیت دارد.
وفی الله افتخار در صحبت با رادیو آزادی برخی مشکلات در بخش فابریکه داران را تایید می کند اما می گوید تلاش های برای حل آن ادامه دارد.
وی می گوید اکنون نیز پیشنهادات را برای دادن امتیاز به فابریکه داران و سرمایه گذاران به حکومت وحدت ملی ارایه کرده اند.
" پالیسی جدید حکومت معرفی نشده اما پیشنهاد ما به رهبری حکومت این است که باید امتیازات را برای سرمایه گذاران در نظر بگیرد، این امتیازات شامل معافیت از مالیات، دسترسی به زمین، توزیع برق به قیمت تمام شد و غیره می باشد."
این در حالیست که رهبران حکومت وحدت ملی بخصوص رییس جمهور افغانستان برای جلب حمایت سرمایه گذران خارجی و رشد اقتصاد کشور سفر های را به هند، چین، لندن و پاکستان انجام داده است.
عدم موجودیت فابریکات تولیدی در چند سال گذشته سبب شده است تا افغانستان بیش از90 درصد وابسته به واردات خارجی باشد.
اما اداره حمایت از سرمایه گذاری می گوید، افغانستان هم اکنون 17 قلم اقلام را در بخش های نوشابه، چاپ، پلاستیک و مواد خوراکه تولید کرده و به خود کفایی رسیده است.
اما کارشناسان اقتصادی تاکید می کنند که حکومت باید برای بلند بردن سطح تولید و دوباره احیا سازی فابریکات تولیدی برنامه موثر را طرح و آنرا عملی سازد تا جلو بیکاری از کشور گرفته شده و اقتصاد افغانستان بهبود یابد.
جاوید حسن زاده