طولانی بودن روند تدارکاتی، عدم نشر اطلاعات و مشکلات در چگونگی اجرای پروژه‌های زیربنایی، از چالش‌های اساسی تأمین شفافیت در افغانستان خوانده می‌شوند.

ابتکار شفافیت جهانی زیربنا (کاست) برای نخستین بار برنامه آموزشی را برای افزایش شفافیت در اجرای طرح‌های زیربنایی در افغانستان روی دست گرفته است.

ابتکار شفافیت سکتور زیربنایی، یک ابتکار جهانی، غیر انتفاعی و غیر وابسته است که همگام با حکومت، سکتور خصوصی و جامعه مدنی در سرتاسر جهان کار می‌کند تا ارزش بهتری را از سرمایه گذاری پروژه های زیربنایی با افزایش شفافیت و حسابدهی در این سکتور بدست بیاورد.

عبدالصبور نریمان، سخنگوی وزارت اقتصاد افغانستان می‌گوید: "این حرکت باعث می‌شود تا شفافیت زیربناها به گونه درست تضمین شود و ما به وسیله وسایل معلوماتی و اطلاع‌دهی که داریم، ساخت زیربناها را در افغانستان مورد مطالعه قرار داده شفافیت آنرا تضمین کنیم."

این برنامه با شرکت مسئولان بخش اطلاع‌رسانی ادارات تدارکاتی دولت روز یکشنبه (۱۷ حوت) در کابل آغاز شد. این برنامه را ابتکار شفافیت زیربنایی و وزارت اقتصاد افغانستان و کمیسیون دسترسی به اطلاعات به راه انداخته‌اند.

سخنگوی وزارت اقتصاد می‌گوید که ارزیابی شاخص شفافیت زیربنایی افغانستان براساس روش تحقیقی مشخص و معیاری انجام می‌شود و در چهار بخش مورد بررسی قرارمی‌گیرد: "مساعد بودن شرایط قانونی پروسه‌ها، ظرفیت نهادها، مشارکت مردم و نشر اطلاعات."

غلام‌رضا میرزایی، مسئول بخش ارتباطات ابتکار شفافیت زیربنایی می‌گوید افغانستان یکی از چهار کشوریست که این برنامه آزمایشی در آن‌ها اجرا می‌شود: "کاست بین‌المللی یا نهاد ابتکار جهانی شفافیت زیربنا روی یک شاخص مشخص روی سکتور زیربنا کار کرد و این شاخص پس از پنج سال نهایی شده و قرار شد که در سال ۲۰۲۱ در تایلند، اوکراین، کاستریکا و افغانستان به طور آزمایشی تطبیق شود."

در همین حال شبکه مبارزه با فساد اداری افغانستان بهبود سیستم اطلاع‌رسانی و تأمین شفافیت در نهادهای دولتی را در امر مبارزه با فساد ضروری می‌داند.

خان‌زمان امرخیل مسئول این نهاد گفت: "هیچ‌کس در مورد تطبیق پروژه‌های زیربنایی معلومات ندارد. ما که در بخش مبارزه با فساد کار می‌کنیم، ولی متاسفانه به پروژه‌های زیربنایی معلومات درست نداریم. اگر در این راستا کار شود، ما در آینده پروژه‌های بهتری خواهیم داشت."

آقای امرخیل همکاری نهادهای جهانی در اجرای اصلاحات و تأمین شفافیت در پروژه‌ها را اثرگذار می‌داند.​

این در حالی است که براساس ارزیابی سازمان شفافیت بین‌المللی، افغانستان از کشورهای خوانده شده که در سال‌های اخیر در مبارزه با فساد پیشرفت داشته اما هنوز هم یکی از فاسدترین کشورهای جهان است.

بر اساس رتبه‌بندی این سازمان، افغانستان در سال ۲۰۱۹ در رتبه ۱۷۳ قرار داشت و در سال ۲۰۲۰ با صعود هشت پله‌ای به رده ۱۶۵ رسید.

نهاد "افغانستان عاری از پولیو" در شبکه اکس گفته که این کمپاین شامل واکسین تزریقی و خوراکی برای کودکان زیر پنج سال است.

افغانستان و پاکستان تنها دو کشور در جهان اند که تا هنوز بیماری پولیو در آنها ریشه کن نشده و بر اساس آمار سازمان صحی جهان، از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون، شش مورد مثبت بیماری پولیو در افغانستان ثبت شده است.

خلیل‌زاد، روز جمعه(۱۹ سرطان ) در شبکۀ اکس نوشته، وقت آن رسیده که رهبر طالبان اجازۀ بازگشت دختران و زنان جوان را به مکاتب متوسطه و پوهنتون‌های دولتی بدهد.

الیزابت استیکنی، سخنگوی وزارت امور خارجۀ امریکا نیز اخیراً در صحبت با رادیو آزادی، رفتار طالبان با زنان و دختران افغانستان را وحشتناک خوانده گفت، طالبان باید به نقض حقوق بشری زنان و دختران افغانستان پایان دهند.

حامد کرزی، رئیس جمهور سابق افغانستان، نیز در مورد حذف زنان و دختران از کانکور ابراز نگرانی کرده و خواستار بازگشایی مکاتب و پوهنتون‌ها به روی آنها شده بود.

در امتحانات کانکور سال ۱۴۰۵ شمسی که نتایج آن روز دوشنبۀ گذشتۀ اعلام شد، برای پنجمین سال پیهم دختران و زنان جوان افغان اشتراک نداشتند.

براساس روزنامه واشنگتن پست، امیت مهتا، قاضی فدرال امریکا، گفته که لکنوال در شفاخانه پوهنتون جورج واشنگتن تحت تداوی قرار دارد.

بر اساس اسناد محکمه، سارنوال‌ها می گویند که رحمن‌الله لکنوال ۳۰ ساله، با یک اسلحه سرقت‌شده در ۲۶ نوامبر گذشته، در نزدیک ایستگاه متروی «فاراگات وست»، در حومۀ قصر سفید، بر نیروهای گارد ملی امریکا تیراندازی کرده است.

در نتیجه این تیراندازی، دو عسکر گارد ملی امریکا؛ سارا بکستروم ۲۰ ساله، و اندرو ولف ۲۴ ساله، زخمی شدند. بکستروم در اثر جراحات وارده جان باخت، اما ولف نجات یافت. دو عضو دیگر گارد ملی نیز در این حمله زخمی شدند.

براساس خبرگزاری باختر تحت کنترل طالبان، نورالدین عزیزی، سرپرست این وزارت در ملاقات با شماری از صادرکنندگان محصولات افغانستان به کشورهای عضو اتحادیۀ اقتصادی یوراسیا گفته که در تلاش است تا مراکز پروسس صادرات را در کابل و زون‌های مختلف کشور ایجاد کند.

به گفتۀ عزیزی، با تکمیل این مراکز، روند صادرات محصولات افغانستان آسان‌تر و منظم‌تر خواهد شد.

این مهاجران در حالی به کشور بازمی‌گردند که پاکستان از امروز روند تازه‌ای را برای بازداشت افغان‌های فاقد اسناد معتبر اقامت آغاز کرده است.

در همین حال، سازمان ملل متحد اعلام کرده است که از سال ۲۰۲۳ میلادی تاکنون، حدود شش میلیون مهاجر افغان به کشور بازگشته‌اند.

این سازمان همچنین افزوده است که از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تا کنون، حدود ۷۵۰ هزار مهاجر افغان به افغانستان بازگشته‌اند.

نهاد (افغانستان عاری از پولیو) روز پنج‌شنبه، ۱۹ سرطان، با نشر پیامی در صفحه ایکس خود اعلام کرد که این کمپاین مشترک شامل واکسین تزریقی و واکسین خوراکی (قطره‌ای) پولیو است و با هدف تقویت سیستم معافیتی کودکان زیر پنج سال و جلوگیری از گسترش ویروس پولیو برگزار می‌شود.

بر اساس آمار سازمان جهانی صحت، از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون، شش مورد مثبت پولیو در افغانستان ثبت شده است.

پولیو یا فلج کودکان یک بیماری ساری و ناتوان‌کننده است که درمان ندارد و تنها راه پیشگیری از آن، تطبیق به‌موقع واکسین است.

به گفتۀ این سازمان تاکنون تنها در سال جاری، بیش از ۷۵۰ هزار تن به افغانستان بازگشته‌اند و پیش‌بینی می‌شود که تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۲.۵ میلیون تن دیگر نیز به افغانستان بازگردند.

براساس گزارش سازمان ملل متحد که در ریلیف ویب منتشر شده، الکساندر دِ کرو، مسئول برنامهٔ انکشافی سازمان ملل متحد و برهم صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان از جامعهٔ جهانی خواسته اند تا سرمایه‌گذاری عاجل و پایدار را در افغانستان فراهم سازد؛ زیرا به گفتۀ آنها، یکی از بزرگ‌ترین موج‌های بازگشت مهاجران در جهان، فشار عظیمی را بر جوامعی در افغانستان وارد کرده که با فقر شدید، شوک‌های ناشی از تغییرات اقلیمی و فرصت‌های محدود اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

این در حالیست که به گفتۀ مقامات پاکستان، سر روز جمعه(19 سرطان) موج تازۀ از دستگیری افغان های مهاجری که در پاکستان ویزۀ معتبر ندارند، آغاز شده است.

براساس آستانه تایمز، در این دیدار، ژومانگارین تقویت روابط تجارتی و اقتصادی با افغانستان را با اهمیت خوانده، تأکید کرد که ایجاد زیربنای بانکی مطمئن و شفاف، نقش اساسی در تأمین پرداخت‌های فراسرحدی دارد.

براساس گزارش، در حال حاضر، از جملۀ ۲۳ بانک فعال قزاقستان، دو بانک آن با بانک‌های افغانستان روابط بانکی دارند و ارزش صادرات قزاقستان به افغانستان به ۳۳۸.۵ میلیون دالر رسیده که عمدتاً ناشی از افزایش صادرات گندم، روغن آفتاب‌ پرست و سایر محصولات بوده است.

این در حالیست که بعد از تسلط دوبارۀ طالبان بر افغانستان در اگست 2021سیستم بانکی افغانستان با تحریم های بین المللی مواجه شده است.

ملا عبدالغنی برادر، معاون رئیس‌الوزرای حکومت طالبان در امور اقتصادی، روز پنج‌شنبه(۱۸ سرطان) در مراسم افتتاح این پروژه، آن را گامی مهم در زمینۀ تقویت سکتور صنعت، تحقق خودکفایی اقتصادی و توسعه تولیدات داخلی کشور عنوان کرد.

همچنین، مولوی عبدالسلام حنفی، معاون رئیس‌الوزرا در امور اداری، اعلام کرده که این فابریکۀ جدید ظرفیت تولید پنج هزار تُن سمنت را در هر ۲۴ ساعت خواهد داشت و قادر خواهد بود بخش قابل توجهی از نیاز داخلی افغانستان به سمنت را تأمین کند.

بر اساس خبرگزاری باختر در کنترل طالبان، این فابریکه از سوی شرکت انکشاف ملی به مصرف ۹۰ میلیون دالر امریکایی اعمار و تا سه سال دیگر به بهره‌برداری سپرده خواهد شد.

حکومت طالبان در حالی از پروژه اعمار دومین فابریکۀ تولید سمنت در جبل‌السراج خبر می دهد که افغانستان برای تامین سمنت مورد نیاز خود شدیداً به کشورهای همسایه وابسته است و بعد از مسدود شدن راه های مواصلاتی با پاکستان، قیمت آن به شدت افزایش یافته است.

این سازمان روز چهارشنبه، ۱۷ سرطان، با نشر پیامی در صفحه ایکس خود نوشت که در پی بسته شدن این مراکز، دسترسی میلیون‌ها نفر به خدمات صحی کاهش یافته است.

به گفته این نهاد، در نتیجه این وضعیت، کارکنان صحی توانایی ارائه واکسین به کودکان را از دست داده‌اند و مادران و بیماران نیز به خدمات صحی ضروری و باکیفیت دسترسی کافی ندارند.

سازمان جهانی صحت می‌گوید که در حال حاضر ۲۲ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند که از این میان، بیش از ۱۴ میلیون نفر به خدمات صحی نیازمند هستند.

این سازمان همچنین هشدار داده است که نظام صحی افغانستان، که در نتیجه دهه‌ها جنگ آسیب دیده، در سال‌های اخیر با کاهش کمک‌های بین‌المللی و بازگشت میلیون‌ها مهاجر به کشور، با فشارهای فزاینده‌ای روبه‌رو شده است.