لینک‌های قابل دسترسی

خبر تازه
یکشنبه ۱۶ حمل ۱۴۰۵ کابل ۰۴:۲۵

خطرات مهمات بجامانده از جنگ‌ها در افغانستان؛ از نگرانی‌های سازمان‌های بین‌المللی تا روایت خانواده‌های قربانیان

یکی از اعضای تیم Halo Trus در حال نشان دادن یک مین زمینی بجا مانده از جنگ‌ها در ولسوالی کهسان ولایت هرات در سال ۲۰۱۰
یکی از اعضای تیم Halo Trus در حال نشان دادن یک مین زمینی بجا مانده از جنگ‌ها در ولسوالی کهسان ولایت هرات در سال ۲۰۱۰

دو کودک هشت و ده‌ساله در منطقه تورخم ولایت ننگرهار، حدود ده روز قبل هنگام بازی در بیرون خانه، در اثر انفجار یک مرمی بجا مانده از جنگ شدیداً زخمی شدند؛ به گفته پدرشان، آنها از خطر آن آگاه نبودند و به آن دست زده بودند.

پدر این کودکان که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، در صحبت با رادیو آزادی گفت که آنان هنوز در شفاخانۀ حوزوی ننگرهار بستری هستند.

"خانه ما در تورخم است، اینجا جنگ افغانستان و پاکستان بود و مرمی‌‌های زیادی در اینجا افتاده است. اطفال اند، نمی‌فهمند؛ از خانه بیرون شده بودند، در زمین کدام مرمی بود، آن را گرفته بودند، همان منفجر شده بود. یک پسرم عرفان‌الله نام دارد، بسیار زیاد زخمی شده بود و پسر دیگرم به نام حیات‌الله، او هم بسیار زخمی شده بود."

حادثۀ تورخم مثالی از خطر مداوم مرمی‌ها و مهمات باقی‌مانده از جنگ برای کودکان در افغانستان است. مشابه آن علی‌محمد، باشندۀ ولسوالی تگاب کشم بدخشان، می‌گوید که سه سال پیش کودک پنج‌ساله‌اش و یک برادرزاده‌اش قربانی مهمات منفجره شدند.
"پسرم مدرسه می‌رفت، در مسیر راه یک آیسکریم‌فروش آمده بود. در نزدیکی همان آیسکریم‌فروش هر چیزی که بود انفجار کرده بود. پسرم و برادرزاده‌ام شهید شدند، آیسکریم‌فروش هم کشته شده بود و دو سه تن دیگر نیز زخمی شدند."

این خانواده‌های قربانیان مواد منفجره از نهادهای ماین‌پاکی و موسسات مرتبط خواستار پاک‌سازی محلات خود هستند تا دیگر هیچ کسی قربانی این خطرات نشود.

در عین حال، هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) اعلام کرده که هر ماه حدود ۵۰ تن در نتیجۀ انفجار مواد انفجاری بجامانده از جنگ در افغانستان جان‌های خود را از دست می‌دهند که حدود ۸۰ درصد آنان کودکان هستند.

این اداره روز شنبه، ۱۵ حمل در صفحۀ فیس‌بوک خود با نشر ویدیویی گفته که افغانستان از نگاه تلفات ناشی از مواد منفجرۀ بجامانده از جنگ‌ها در جهان، در جایگاه سوم قرار دارد.

همزمان، سازمان نجات کودکان (سیف د چلدرن) نیز گفته که در افغانستان به ‌طور اوسط روزانه یک کودک بر اثر مهمات منفجره کشته یا زخمی می‌شود.

این سازمان در گزارشی که روز شنبه منتشر کرده، افزوده که از ماه جنوری سال ۲۰۲۵ تا ماه جنوری سال ۲۰۲۶ میلادی، ۳۳۸ کودک دختر و پسر در اثر مهمات منفجرنشده، از جمله بقایای جنگ مانند ماین‌های زمینی و سایر مواد انفجاری، کشته یا معلول شده‌اند.

به گفتۀ این سازمان، کودکان در این دوره تقریباً ۷۰ درصد از مجموع تلفات ناشی از مواد انفجاری را تشکیل می‌دهند.

سیف د چلدرن می‌افزاید که افغانستان بالاترین میزان تلفات کودکان ناشی از مهمات منفجرنشده را در جهان دارد؛ به‌گونه‌ای که از سال ۱۹۹۹ تاکنون، ۴۳ درصد از مجموع کودکان کشته یا زخمی‌شده در سطح جهان را تشکیل می‌دهد.

به گفتۀ این سازمان، بیش از ۲.۷ میلیون نفر، یعنی حدود ۶ درصد از جمعیت افغانستان، در حال حاضر در فاصلۀ کمتر از یک کیلومتری از بقایای انفجاری جنگ زندگی می‌کنند و هنوز نزدیک به ۵ هزار ساحۀ آلوده نیاز به پاکسازی دارد.

با این حال، موسسه ماین‌پاکی (MDC) در افغانستان می‌گوید که به دلیل کمبود بودجه، برنامه‌های پاکسازی و آگاهی‌دهی در زمینۀ ماین‌ها و مهمات منفجرنشده را در مناطق دوردست کشور به‌گونۀ کافی اجرا کرده نمی‌تواند.

جاوید احمدی، مدیر منابع بشری این موسسه در صحبت با رادیو آزادی گفت:
"تلفات نسبت به سابق کاهش پیدا کرده، اما به نظر من این کاملاً به تمویل‌کنندگان خارجی مربوط می‌شود. اگر دونر باشد و بودجه موجود باشد، ما می‌توانیم در بخش آگاهی‌دهی یا آموزش خطرات ماین برای مردم کورس‌های کوتاه‌مدت دایر کنیم."

این موسسه ده ماه قبل هشدار داده بود که در صورت تأمین‌نشدن کمک‌های مالی فوری بین‌المللی برای برنامه‌های ماین‌پاکی در افغانستان و با توجه به بازگشت مهاجران افغان از کشورهای همسایه، تلفات ناشی از انفجار ماین و مهمات منفجر ناشده در افغانستان احتمالا افزایش خواهد یافت.

ازسوی هم ریچارد بنیت، گزارشگر ویژۀ ملل متحد برای حقوق بشر افغانستان، به تاریخ ۱۳ حمل گفت که بدون تأمین بودجۀ پایدار، تلفات ناشی از مهمات انفجاری در افغانستان، به‌ویژه در میان کودکان، ادامه خواهد یافت.

ماین‌ها در افغانستان میراث سال‌ها جنگ اند؛ مناطق مختلفی افغانستان در بیش از چهار دهه درگیری، از سوی جناح‌های مختلف ماین‌گذاری شده است.

طالبان که پیش از این یکی از جناح‌های درگیر جنگ با حکومت جمهوری مخلوع افغانستان بودند، نیز متهم به ماین‌گذاری در این کشور هستند.

۴ اپریل روز جهانی آگاهی از ماین است که در سال ۲۰۰۵ از سوی مجمع عمومی ملل متحد نام‌گذاری شده و هر سال در این روز بر اهمیت آگاهی‌دهی از خطرات ماین، اقدام علیۀ آن و پاکسازی ماین‌ها تأکید می‌شود.

شعار امسال این روز است: "در صلح سرمایه‌گذاری کنید؛ در اقدام علیۀ ماین سرمایه‌گذاری کنید!"

XS
SM
MD
LG