بازداشت شماری از زنان در هرات به دلیل آنچه از سوی امر به معروف و نهی از منکر طالبان «رعایت نکردن حجاب اسلامی» خوانده شده، بسیاری از زنان این ولایت را وادار به خانه نشینی کرده است.
این درحالیست که نجیبالله علی آمر قومندانی امنیه طالبان در هرات در صحبت با بی بی سی دری تأیید کرد که بیش از ۱۹ زن به دلیل رعایت نکردن حجاب بازداشت و سپس به خانوادههایشان سپرده شدهاند.
او در این افزود: «تقریباً بیشتر از این تعداد (۱۹ نفر) خانمهایی که حجاب اسلامی را رعایت نمیکردند، به مکانهای مربوطه برده شدند و پس از آن به خانوادههایشان سپرده شدند تا از این پس حجاب اسلامی را رعایت کنند.»
در این گفتگو که نسخه آن را خبرگزاری باختر، تحت کنترل طالبان، روز چهارشنبه در صفحه ایکس خود منتشر کرده، همچنین آمده است که بازداشت زنان ادامه دارد.
پیش از این، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان بازداشت زنان و دختران در هرات را رد کرده بود. در همین حال، سازمان ملل متحد گفته بود که ۳۰ زن به دلیل رعایت نکردن حجاب از سوی طالبان بازداشت شدهاند و شماری از آنان بعدا آزاد شدهاند.
یک زن در هرات که نخواست نامش در این گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت این بازداشتها احساس ناامنی را در میان زنان افزایش داده است
از روزی که این محدودیتها وضع شده، فقط چند بار برای کارهای ضروری از خانه بیرون رفتهام. متوجه شدم که تعداد زنان در شهر بسیار کمتر شده است. بیشتر زنانی که بیرون هستند، چادر یا برقع دارند و صورت خود را پوشاندهاند.یک زن در هرات
او گفت: «از روزی که این محدودیتها وضع شده، فقط چند بار برای کارهای ضروری از خانه بیرون رفتهام. متوجه شدم که تعداد زنان در شهر بسیار کمتر شده است. بیشتر زنانی که بیرون هستند، چادر یا برقع دارند و صورت خود را پوشاندهاند. زنانی که پیش از این با مانتوی بلند رفتوآمد میکردند، حالا کمتر دیده میشوند، چون همه ترسیدهاند.»
او در صحبت با رادیو آزادی گفت که پس از بازگشت طالبان به قدرت؛ از رفتن به پوهنتون محروم شده و اکنون تنها دلخوشی او بیرون شدن از خانه برای خرید و اشتراک در کورس های آموزشی بود، آن هم از او گرفته شده است.
او افزود: «اکثر زنان در خانه ماندهاند و فشار خانوادهها هم بیشتر شده است. خانوادهها نگراناند که دخترانشان بازداشت شوند. من خودم صنف حضوری داشتم، اما آن را آنلاین کردم. ترجیح میدهم در خانه باشم. برخی از دوستانم را پدر یا برادرشان تا محل کار همراهی میکنند و هنگام برگشت نیز به دنبالشان میروند.»
برخی پیامهای فرستاده شده به رادیو آزادی حاکی از آن است که حضور زنان در شهر و بازار کاهش یافته و این موضوع بر میزان فروش برخی دکانداران نیز تأثیر گذاشته است.
یک زن ۲۷ساله در هرات او نخواست نامش در گزارش ذکر شود گفت که باوجود اینکه حجاب مورد نظر را مراعات می کند اما با آن با ترس از خانه بیرون میشود.
او گفت: «خودم به عنوان یک زن در هرات، در این دو هفته هر بار که از خانه بیرون میشوم، با چادر، ماسک و لباسهای بلند میروم. با وجود اینکه تمام مقررات را رعایت میکنم، باز هم این ترس در وجودم هست که کسی صدایم کند یا مرا بازداشت کند. همیشه اطرافم را زیر نظر دارم تا ببینم آیا زنی را متوقف کردهاند یا نه. گاهی مجبور میشوم مسیرم را تغییر دهم و از کوچه دیگری بروم.»
با وجود اینکه تمام مقررات را رعایت میکنم، باز هم این ترس در وجودم هستیک زن در هرات
او افزود: «با تمام محدودیتهایی که از قبل بر زنان وجود داشت، این محدودیت تازه باعث شده احساس کنم در زندانی( خانه) زندگی میکنم که خودم آن را انتخاب کردهام.»
فعالان حقوق زنان میگویند چنین اقداماتی میتواند به انزوای بیشتر زنان و کاهش مشارکت اجتماعی آنان در جامعه منجر شود.
زهرا حق پرست فعال حقوق زن می گوید:
"یکی از مبارزات زنان، بیرون شدن از خانه و حضور شان در اجتماع است. همانگونه که طالبان با سرکوب و زندانی کردن اعتراضات را سرکوب کردند، به همین گونه با ایجاد رعب و وحشت ایجاد کردند، خانوادهها نمیخواهند دخترانشان بازداشت شوند. در درازمدت، زنان وقتی از ارتباطات محروم بمانند، این وضعیت میتواند آنان را افسرده و دچار مشکلات روانی کند. باید جندر آپارتاید به رسمیت شناخته شود.»
بازداشت زنان در هرات که از دو هفته پیش آغاز شد، در پی برگزاری تجمعی در منطقه جبرئیل هرات ادامه یافته است. در این تجمع که در ابتدا با شعار «تحصیل، کار و آزادی» آغاز شد، منابع محلی گفتهاند که با برخورد خشونتآمیز و تیراندازی از سوی نیروهای طالبان مواجه شده است.
نجیبالله علی، آمر امنیت قوماندانی امنیه هرات، در گفتوگو با بیبیسی که روز چهارشنبه نشر شد گفت که در جریان این اعتراضات سه نفر بازداشت شدهاند که به ادعای او این افراد اسلحه همراه داشتند و در جریان درگیریها دو تا سه نفر زخمی شدهاند.
او در مورد تیراندازی نیروهای طالبان گفته است: «برخی مجاهدین فیرهای هوایی انجام دادند تا معترضان را متفرق کنند.»
وی افزوده است که اگر مشخص شود فردی از نیروهای طالبان به سوی مردم تیراندازی کرده، طبق مقررات مورد بازپرس قرار خواهد گرفت.
سرکوب این اعتراضات واکنشهای بینالمللی را نیز در پی داشته است. سازمان ملل متحد در اعلامیهای که روز پنجشنبه ۲۱ جوزا منتشر شد، گفته است که طالبان در برابر معترضان هرات از زور بیش از حد استفاده کردهاند و در نتیجه این خشونتها دستکم دو نفر، از جمله یک پسر، کشته و بیش از ۲۰ نفر زخمی شدهاند.
طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱ در کنار اجباری ساختن پوشیدن حجاب برای زنان، محدودیتهای گستردهای بر آموزش، کار و حضور اجتماعی آنان وضع کردهاند؛ محدودیتهایی که همچنان با واکنشهای داخلی و بینالمللی روبهرو است.
