شاه محمد، باشنده شهر جلالآباد است. او میگوید به دلیل اشتباه در تخلصش در تذکره الکترونیکی، با مشکلات زیادی روبهرو شده و درحالیکه بیکار است، مجبور شده دو بار هزینه بپردازد.
او میگوید:
دوباره عریضه نوشتم، باز هم ۸۰ افغانی از من گرفتند و یک توکن دادند که چهار روز بعد مراجعه کنم. وقتی چهار روز بعد رفتم، تخلص اشتباه را اصلاح کردند، اما در آخر ۷۲۰ افغانی دیگر هم از من گرفتند.شاه محمد باشنده جلال آباد
او میافزاید: «بسیاری از مردم به همین شکل سرگردان هستند، تخلص بعضیها اشتباه است، نام بعضیها نادرست ثبت شده و این چنین مشکلات زیادی وجود دارد.»
نیلم که به تازهگی از پاکستان به کابل بازگشته نیز از مشکلات مشابه شکایت دارد:
«وقتی برای گرفتن تذکره رفتیم، ازدحام و بینظمی زیادی وجود داشت و هوا هم بسیار گرم بود. پس از مدتها انتظار، از یک دفتر به دفتر دیگر و از یک بخش به بخش دیگر فرستاده شدیم. هر کارمند ما را به نفر دیگری معرفی میکرد. در نهایت به بانک رفتیم، پول پرداخت کردیم و تذکرهها را گرفتیم، اما حالا که نگاه میکنیم، سن برخی افراد اشتباه ثبت شده و تخلص بعضیها نیز نادرست است.»
حلیم رافع، سخنگوی اداره ملی احصائیه و معلومات حکومت طالبان، تا زمان نشر این گزارش به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ نداد، اما پیشتر در گفتوگو با برخی رسانهها گفته بود که هرچند گاهی اشتباهاتی از سوی کارمندان این اداره نیز رخ میدهد، اما بخش عمده مشکلات ناشی از اشتباه متقاضیان هنگام خانهپری فورمها است.
او افزوده بود که کارمندان پیش از آغاز کار آموزش میبینند و همچنین روی سیستمی کار میشود که بتواند مشخص کند اشتباه از سوی کدام بخش صورت گرفته است.
برخی از کارمندان پیشین توزیع تذکرههای الکترونیکی نیز مراجعان را مسئول بخش زیادی از این اشتباهات میدانند.
محمد قسیم، یکی از آنان، به رادیو آزادی گفت: «زمانیکه سیستم تذکره الکترونیکی ایجاد شد، به گونهی طراحی شده بود که سرپرست خانواده باید تمام نامها و تاریخهای اعضای خانواده را بررسی میکرد، از نبود اشتباه اطمینان حاصل مینمود و سپس آن را امضا میکرد. بعد از آن مأمور مربوطه معلومات را تأیید و در سیستم ثبت میکرد، اما بسیاری از مردم سواد کافی نداشتند، نامها و تاریخها را بررسی نمیکردند و فقط امضا میکردند. حتی در چند مرحله کنترل وجود داشت، هنگام ثبت خانواده، هنگام بایومتریک و پیش از چاپ تذکره، اما چون مردم خودشان اسناد را دقیق بررسی نمیکردند، اکنون آن فورمها و تأییدیهها در دسترس نیست و هر اطلاعاتیکه مأمور وارد کرده باشد در تذکره چاپ شده و باعث دردسر متقاضیان میشود.»
کارشناسان امور اداری تأکید میکنند که برای حل این مشکل، هم مراجعان و هم کارمندان نهادهای خدماتی باید دقت بیشتری داشته باشند.
مسعود فدایی که سالها در بخش اداری نهادهای دولتی فعالیت کردهاست، به رادیو آزادی گفت: "
اشتباهات نوشتاری و تایپی در تذکرهها، پاسپورتها و سایر اسناد سبب سرگردانی مردم میشود. متقاضیان باید فورمها را با خط واضح و بهدرستی خانهپری و پیش از امضا به دقت مطالعه کنند.مسعود فدایی - کارشناس امور اداری
او افزود: «از سوی دیگر، کارمندان نیز باید مسئولیتهای وظیفوی خود را به شکل درست انجام دهند، فورمها را با دقت بخوانند و هنگام درج معلومات در تذکره، پاسپورت یا سایر اسناد، آنها را با فورم اصلی مطابقت دهند تا اشتباهی رخ ندهد.»
قابل یادآوریست که شکایت مردم تنها به تذکرههای الکترونیکی محدود نمیشود. بسیاری از شهروندان میگویند که در پاسپورتها، نکاحخطها، شهادتنامهها، دیپلومها و شماری از اسناد دیگر نیز اشتباهات مشابه دیده میشود.
بر اساس معلومات اداره ملی احصائیه و معلومات، این اداره در سراسر افغانستان ۸۵ مرکز توزیع تذکره الکترونیکی دارد و تاکنون نزدیک به ۱۸ میلیون تذکره الکترونیکی توزیع کردهاست که حدود ۱۲ میلیون آن در دوره حکومت طالبان صادر شدهاست.
روند توزیع تذکرههای الکترونیکی در سال ۱۳۹۷ خورشیدی بر اساس فرمان تقنینی محمد اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، که از سوی یک کمیسیون مشترک شورای ملی وقت تصویب شده بود، آغاز شد.
این روند پس از بازگشت طالبان به قدرت برای مدت کوتاهی متوقف گردید، اما بهزودی دوباره از سر گرفته شد.
