انگار مومند، باشنده ولایت ننگرهار است که در اواخر ماه قوس سال ۱۴۰۲ هجری خورشیدی، پسر پنجسالهاش الیاس توسط افراد ناشناس ربوده شد و سه روز بعد جسد او پیدا شد.
او به رادیو آزادی گفت: «پسرم را در کفن سفید پیچیده بودند و به بسیار بیرحمی کشته بودند.»
این رویداد تأثیر عمیقی بر زندگی و وضعیت روانی او گذاشته و هرگاه این قضیه را به یاد میآورد، اشک از چشمانش جاری میشود.
انگار مومند میگوید که هرچند در روزهای نخست در ننگرهار نیروهای امنیتی طالبان گروه از افراد مشکوک را بازداشت کردند و به گفته او چهار نفر از آنها به جرم خود اعتراف کردند و به او از سوی قاضیها وعده تأمین عدالت داده شد، اما به گفته او نه تنها عدالت تأمین نشد؛ بلکه افراد بازداشتشده همه از قید رها شده اند.
او که به دلیل نگرانیهای امنیتی در حال حاضر به طور مخفیانه زندگی می کند، به رادیو آزادی گفت:
«قاضیها به من گفتند که عدالت تأمین میشود و حداقل ۲۵ سال زندان خواهند گرفت، چون کودک با تفنگچه کشته نشده بود و قصاص هم قابل تطبیق نیست، اما حداقل باید مجازات سنگین داده شود. من خیلی خوشحال شدم و به خانوادههایم خبر دادم، اما بعد از ظهر وکیلم زنگ زد که خانوادههای متهمان به خانه قاضی رفتهاند. فردای آن روز در جلسه محکمه برای تصمیمگیری، وکیلم تماس گرفت که برای آنها برائت داده شد و آزاد شدند.»
انگار مومند اسناد چندین عریضه را نیز در اختیار رادیو آزادی قرار داده که در آنها اعترافات برخی افراد در قضیه ربودن و قتل پسرش درج شده است، اما رادیو آزادی نمیتواند بهطور مستقل صحت این اسناد را تأیید کند.
از سوی دیگر، مشخص نیست این اعترافات در چه شرایطی گرفته شدهاند، اما انگار مومند ادعا دارد که در ریاست استخبارات طالبان و همچنین در حضور قاضیها و شاهدان، متهمان به جرم خود اعتراف کرده بودند.
او به رادیو آزادی گفت که پس از حکم محکمه ابتدایی، به محکمه استیناف مراجعه کرده و از ستره محکمه تا مقام ریاستالوزرا نیز حکم گرفته است، اما به گفته او محکمه نظامی ننگرهار در این مورد اقدام نمیکند.
او در ادامه ادعا کرد که در قضیه قتل پسرش فساد گسترده مالی صورت گرفته است:
«بعد از آن به ریاستالوزرا رفتم، به مولوی کبیر زاری و التماس کردم، به وزارت امر به معروف شکایت کردم، احکام قاطع گرفتم که افراد باید بازداشت شوند، اما آنها آزاد هستند؛ حکم میبرم، محکمه آن را در زیر میز میگذارد.»
او تصاویر چندین عریضه را که از سوی ستره محکمه و ریاستالوزرای طالبان صادر شده نیز با رادیو آزادی شریک ساخته است.
در این مورد، سخنگوی والی طالبان در ننگرهار به پرسشهای ما پاسخ نداد و همچنین با مسئولان محاکم طالبان و افراد متهم در ننگرهار نیز تماس برقرار نشد. اما در ششم جدی ۱۴۰۲، قوماندانی امنیه طالبان در ننگرهار اعلام کرده بود که در جریان عملیات، یک فرد مرتبط با این قضیه کشته و برخی دیگر بازداشت شدهاند.
در آن زمان مقامهای امنیتی ننگرهار اطمینان داده بودند که عملیات برای بازداشت سایر افراد مرتبط نیز بهزودی انجام میشود، اما به گفته پدر مقتول، تا اکنون حدود دوازده نفر دیگر نیز بازداشت نشدهاند.
او ادعا دارد که محکمه ابتدایی نظامی طالبان در ننگرهار از او خواسته است دو شاهد عینی پیدا کند:
«آنها از من میخواهند دو شاهد عینی بیاورم که دیده باشند کودک در مقابل آنها ربوده و کشته شده است. آیا چنین چیزی ممکن است؟ آیا کسی کودک را در برابر مردم میرباید و سپس در حضور همانها میکشد؟»
شماری از کارشناسان علوم اسلامی و حقوقی میگویند که در پرونده قتل، گرفتن قسم از متهمان مطابق اصول و شریعت جایز نیست و این امر بیشتر در جرایم کوچک مانند سرقت کاربرد دارد.
کارشناسان حقوقی همچنین میگویند بر اساس قوانین جزای افغانستان، متهمان قتل باید تا مرحله سوم محکمه آزاد نشوند و تا صدور حکم نهایی در زندان بمانند؛ در حالی که به گفته خانواده مقتول، متهمان اکنون آزاد هستند.
اختر راسخ کارشناس حقوقی به رادیو آزادی گفت: «تا زمانی که محکمه ابتدایی، استیناف و نهایی تصمیم نگیرد، محکمه ابتدایی حق ندارد متهمان را آزاد کند. اما اینکه متهمان آزاد شدهاند، نشان میدهد احتمالاً فساد مالی در این قضیه وجود دارد.»
او میگوید تا زمانی که عدالت در یک جامعه تأمین نشود، خطر افزایش جرایم جنایی وجود دارد.
این در حالی است که در ماههای اخیر در برخی مناطق افغانستان، بهویژه در ولایتهای شرقی، گزارشهایی از افزایش موارد آدمربایی کودکان منتشر شده که نگرانی خانوادهها را بیشتر کرده است.
در پنجم جون، گزارشهایی از پیدا شدن جسد یک کودک نهساله به نام سایره در دره بادیل ولسوالی نرنگ ولایت کنر منتشر شد که به گفته خانواده و منبعی در ریاست صحت عامه کنر، برخی اعضای داخلی بدن او از جمله گرده ها و قلبش برداشته شده بود.
پیش از آن، در ماه می نیز یک کودک پنجساله به نام عثمان در کنر پس از چند روز ناپدید شدن، به قتل رسیده بود.
یک منبع امنیتی در کنر به رادیو آزادی گفته که در روزهای اخیر دو کودک دیگر نیز از مرکز اسعدآباد و ولسوالی سرکانو ربوده شدهاند که هنوز سرنوشت آنها مشخص نیست.
برخی باشندگان ولایتهای شرقی میگویند حکومت طالبان باید برای حفاظت و امنیت کودکان اقدامات جدی انجام دهد و علاوه بر جلوگیری از چنین رویدادهایی، پروندههای اینگونه قضایا را بهطور دقیق بررسی کند، در غیر آن به گفته آنها موارد آدمربایی کودکان افزایش خواهد یافت.
