به گونه مثال می توان از عدم آگاهی یک مادر در ولایت کنر یاد کرد که دختر ۱۲ سالهاش که تنها یکبار واکسین شده بود، پنج سال پیش به بیماری فلج اطفال مبتلا شد و او نمیدانست که کودک به واکسینهای بیشتری نیاز دارد.
این مادر که از گفتن نامش در گزارش خود داری کرده چند هفته پیش به رادیو آزادی گفته بود که تنها یکبار برای دخترش واکسین پولیو را داده بود و تصور میکرد دیگر به این بیماری مبتلا نخواهد شد.
فکر میکردم همین که یکبار واکسین کنم کافی است نمیدانستم دخترم به این وضعیت میرسد
واکسین شده است اما آنرا پوره نکردیم، اگر بعضی وقتها برابر می شد واکسین می کردیم در غیر آن پشتش نمی گشتیم فکر میکردم کار بیفایده است. به همین دلیل حالا دخترم بی حرکت برایم افتاده است نمی دانم چی کار کنم."
در افغانستان خانوادههای زیادی هستند که دربارهٔ اهمیت واکسین پولیو آگاهی کافی ندارند.
سید کمال شاه سید، که سالها در افغانستان با صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد یونیسف در بخش کمپاینهای آگاهی عامه در مورد اهمین واکسین کار کرده میگوید آگاهی عامه نقش مهمی در موفقیت کمپاینهای واکسین دارد.
"نیاز به آگاهی بسیار زیاد است و باید انجام شود، بهخصوص کسانی که در میان مردم اعتبار دارند و مردم به سخنانشان گوش میدهند، باید در این روند دخیل شوند تا از طریق آنان در قریهها، ولسوالیها و ولایتها آگاهی عامه افزایش یابد."
به گفتهٔ آقای سید، یکی از مشکلاتی که بارها در کمپاینهای واکسین پولیو دیده شده این است که بیشتر کودکانی واکسین میشوند که قبلاً واکسین شدهاند، که این کار خوب است و باید چنین شود، اما بسیاری از کودکانی که قبلاً واکسین نشدهاند از این روند باز میمانند.
از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون در افغانستان چندین کمپاین واکسین ضد پولیو برگزار شده، اما با این وجود موارد جدید مثبت این بیماری نیز ثبت شده است که شمار آن در این سال به ۶ مورد رسیده است.
علاوه بر آن، موارد محیطی این ویروس یعنی نمونههایی که در محیط مثبت تشخیص داده شدهاند به ۳۴ مورد رسیده است.
افغانستان و پاکستان دو کشوری در جهان هستند که هنوز ویروس پولیو در آنها بهطور کامل ریشهکن نشده است.
ابتکار جهانی محو پولیو یکی از نهادهایی است که هدف آن نابودی کامل این بیماری در جهان است.
این ابتکار در سال ۱۹۸۸ آغاز شد، زمانی که حدود ۱۲۵ کشور جهان با بیماری فلج اطفال مواجه بودند.
از آن زمان تاکنون، در نتیجهٔ تلاشهای این نهاد و سایر سازمانها، این بیماری در جهان بیش از ۹۹ درصد کاهش یافته است.
اما اینکه چرا در افغانستان هنوز جلو گسترش این بیماری گرفته نشده و عوامل عمدهٔ آن چیست، باز هم از آقای سید می شنویم.
ریشهکن کردن بیماری پولیو بسیار دشوار شده و زمان زیادی را در بر گرفته است
بر اساس طرح اولیه، قرار بود این بیماری تا سال ۲۰۰۰ در جهان ختم شود، اما این هدف محقق نشد. افغانستان و پاکستان دو کشوری هستند که هنوز پولیو در آنها وجود دارد و عوامل مختلفی دارد؛ از جمله ضعف سیستم ایمنی کودکان، کودکانی که از واکسین باز میمانند و نیاز به واکسین شدن دارند، و همچنان افزایش آگاهی در میان والدین. یکی از عوامل دیگر این است که در برخی مناطق مردم به واکسین اعتماد کافی ندارند و شایعات و توطئههای مختلفی علیه واکسین ساخته میشود."
بنیاد افغانستان عاری از پولیو که همواره برای جلوگیری از این بیماری توصیه هایی به خانوادهها و سایر نهادها ارائه میکند و مردم را از کمپاینهای واکسین آگاه میسازد، به تاریخ ۲۸ جون سال جاری میلادی در صفحهٔ ایکس خود در یک پیام کوتاه توصیه کرده بود که هر فرد در هر سنی که است هنگام رفتوآمد میان افغانستان، پاکستان و ایران باید واکسین شود؛ زیرا ما میخواهیم از انتقال ویروس پولیو میان این کشورها جلوگیری شود.
رفتوآمد مردم میان این کشورها، بهویژه بازگشت گستردهٔ افغانها از پاکستان، یکی از عوامل مهم انتقال ویروس پولیو از یک منطقه به منطقهٔ دیگر دانسته میشود.
بیشتر موارد مثبت پولیو که در افغانستان ثبت شده، مربوط به ولایتهای نزدیک به مرز پاکستان است.
به گفتهٔ متخصصان صحی، پولیو یا فلج اطفال بیماری است که درمان ندارد و تنها واکسین میتواند از آن جلوگیری کند.
هر کودکی که به این بیماری مبتلا شود، تا آخر عمر دچار فلج خواهد شد و حتی خطر مرگ نیز وجود دارد.