میوند علمی، رئیس شورای مهاجرین افغان در اسلام آباد روز شنبه به رادیو آزادی گفت که پاکستان موضوع اخراج مهاجرین فاقد اسناد را بسیار جدی گرفته است و این موضوع در پشاور و کویته، جایی که محل سکونت افغانهای زیادی است، تشدید شده است.
به گفته او، اکثر افغانها میترسند که پولیس به خانههایشان حمله کند و آنها را دستگیر کند.
از دهم جولای این موضوع خیلی جدی گرفته شده است.
"از دهم جولای این موضوع خیلی جدی گرفته شده است. حکومت پاکستان دستگیری افغانها را خیلی جدی گرفته است، مخصوصاً در پیشاور، کویته و لاهور، اما در اسلام آباد و پندی تغییر زیادی ایجاد نشده است، چون اینجا کسی نمانده، اما خانه به خانه میگردند، امروز شاهد بودیم که آمدند، چند خانه را بازرسی کردند و تعدادی از افغانها را دستگیر کردند و به حاجی کمپ بردند. هیچکس نمیداند که پولیس شب میآید یا روز، همیشه این احتمال وجود دارد که پولیس بیاید و افغانها را از خانههایشان، در جادهها، در پارکها، حتی در مساجد دستگیر کند و آنها را اخراج کند."
وزارت داخله پاکستان در ادامه روند قبلی اخراج مهاجرین فاقد اسناد افغان که در فبروری ۲۰۲۳ آغاز شد و منجر به اخراج صدها هزار افغان شد، کمپاین جدیدی را برای اخراج خارجیهای غیرقانونی، از جمله افغانهایی که مدارک اقامت معتبر در این کشور ندارند، آغاز کرده است.
مقامات پاکستانی نگفتهاند که از ۱۰ جولای تاکنون چند افغان را دستگیر و اخراج کردهاند، اما علمی میگوید که تعداد زیادی بازداشت و یا اخراج شدند.
به گفته او، در کنار بازداشت و اخراج، شمار زیادی از مهاجرین افغان به دلیل ترس از بازداشت و اخراج کاروبار و خانهشان را رها کردند و به افغانستان برگشتند.
در همین حال رسانههای پاکستانی به نقل از پولیس ایالت سند گزارش دادند که ۱۲۱ افغان در عملیات بازداشت مهاجران غیرقانونی در لاهور دستگیر شدند. سخنگوی پولیس لاهور گفت که پس از بررسی اسناد دستگیرشدگان، ۲۸ افغان که مدارک اقامت قانونی آنها تأیید شده بود، آزاد شدند، در حالی که ۹۳ افغان باقی مانده که به طور غیرقانونی در این کشور بودند، برای اقدامات قانونی بیشتر به یک مرکز نگهداری منتقل شدند.
فیصل کامران، یکی از افسران مسئول این عملیات گفت که بازداشت خارجیهای غیرقانونی مطابق با قانون و بدون هیچ گونه تبعیضی انجام میشود. او افزوده که آنها به مبارزه خود علیه خارجیهای بدون مدارک اقامت قانونی در سراسر شهر ادامه خواهند داد.
در بحبوحه افزایش فشار بر مهاجرین افغان در پاکستان توسط مقامات این کشور، برخی خانوادههایی که سالها و دههها در پاکستان زندگی کردهاند، از ترس اخراج، داوطلبانه به کشور خود بازگشتهاند. یکی از این خانوادهها خانواده دولت خان است که اخیراً به ولسوالی اچین ولایت ننگرهار بازگشته است.
او چندی پیش به رادیو آزادی گفت که همزمان با آغاز عملیات گسترده بازداشت، زندانی کردن و اخراج مهاجران افغان در پاکستان، دیگر در آن کشور احساس امنیت نمیکرد و به همین دلیل تصمیم گرفت به زادگاه اصلی خود بازگردد.
با این حال، به گفته خودش، ترک خیبرپشتونخوا نیز برایش آسان نبود، زیرا سالهای مهم و شیرین زندگیاش را در آنجا سپری کرده بود.
"حکومت پاکستان عملیات علیه افغانها را آغاز کرد، به خانهها داخل میشدند و مردم را تحقیر میکردند. ما فکر کردیم قبل از آنکه بیایند و ما را به زور بیرون کنند و کودکانمان آنجا بمانند و ما اخراج شویم، که این خودش شرم بزرگی بود، بهتر است خودمان به اختیار خود برگردیم."
علاوه بر پاکستان، افغانها از ایران، کشور همسایه، نیز در حال بازگشت به کشورشان هستند. چارلی گودلیک، سخنگوی کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) در افغانستان، اخیراً گفت که انتظار میرود تا پایان سال ۲۰۲۶، حدود دو تا دو و نیم میلیون مهاجر دیگر به افغانستان بازگردند و این موضوع بحران بشری این کشور را وخیمتر خواهد کرد.
او گفت که در سه سال گذشته شش میلیون افغان از خارج، عمدتاً از پاکستان و ایران، بازگشتهاند.
کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهندگان میگوید که برای مقابله با برگشت و اخراج گسترده مهاجرین، با کمبود بودجه مواجه است و در سال جاری تاکنون تنها ۲۵ درصد بودجه درخواستیاش برای افغانستان را دریافت کرده است.
افغانها در حالی با چنین تعداد زیادی به کشورشان بازمیگردند که تقریباً یک سوم جمعیت این کشور برای بقا به کمکهای بشردوستانه وابسته هستند.
