حدود هشت سال می شود که من ماشین پخته تکانی را جور کردهامسیدرحمان
صدای روشن شدن موترسایکل سهتایره ای که دستگاه پختهتکانی بر آن نصب شده، آغاز یک روز کاری دیگر برای سیدرحمان است. او ماسک بر صورت میزند و راهی خانه مشتری میشود؛ جایی که با روشن شدن دستگاه، گرد و خاک در هوا میپیچد و کار آغاز میشود.
سالهاست سیدرحمان پدر پنج کودک خردسال با یک ماشین و یک بلندگو کارش را آغاز کرد،او روزها در کوچهها میگشت و با بلندگو مردم را از خدمات خود آگاه میساخت.
امروز دیگر او برای پیدا کردن مشتری در کوچهها نمیگردد، مشتریان با یک تماس تیلفونی آدرس میدهند و او به خانهها میرود تا برای شان خدمات پخته تکانی ارائه دهد:
«ماشین پخته تکانی سیار دارم حدود هشت سال می شود که من ماشین پخته تکانی را جور کردهام. سالهای اول یک سال، دو سال در همین کوچه میگشتم، مایکروفون داشتم، مردم را صدا میکردم چون ماشین پخته تکانی سیار بود به مردم کمی نا آشنا بود،ولی بعد از آن باز کارت چاپ کردم اکثر مردم آشنا شدند و حالا خودشان زنگ میزنند و می گویند بیا برای کار و آدرس میدهند .»
فعلاً وضعیت کار در افغانستان خیلی خراب و کار و بار نیستسیدرحمان
اما در کنار این تغییر، یک مشکل بزرگ نیز بوجود آمده ؛ کاهش کار، سیدرحمان میگوید در سالهای گذشته تقریباً هر روز مصروف کار بود، اما اکنون به دلیل مشکلات اقتصادی و کاهش توان مالی مردم، سفارشها نسبت به گذشته کمتر شده است:
«یک سال، دو سال پیش هر روز سر کار میرفتم، ولی فعلاً وضعیت کار در افغانستان خیلی خراب و کار و بار نیست، مردم پول ندارند که کار کنند،دیگر ما ماندهایم، میگوییم ببینیم توکل به خدا.»
این درحالیست که بر اساس برآوردهای سازمان بینالمللی کار (ILO)، نرخ بیکاری افغانستان در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۳.۴ درصد برآورد شده ،حکومت طالبان گفته برای رفع معضل بیکاری تلاش می کند.
در این حال سیدرحمان میگوید قیمت پختهتکانی در همه مناطق یکسان نیست، هزینه کار را با توجه به فاصله محل و اندازه کار بین شصت تا صد افغانی برای هر سیر(هفت کیلو) پخته تعیین میکند.
حالا بیشتر سهولت ایجاد شده که ماشینهایی آمده که سیار استمحبوب، باشندۀ شهر کابل
پختهتکانی سالهاست در افغانستان یکی از کارهای معمول برای بازکردن و نرمساختن داخل تشک، بالشت و لحاف است؛ کاری که در گذشته بیشتر به شکل سنتی از سوی برخی افراد متخصص که به خانههای مردم میرفتند انجام میشد،در حال حاضر دکانهای مخصوص پختهتکانی نیز فعالیت دارند، اما ماشینهای سیار با رفتن به خانههای مردم، این خدمات را در محل انجام میدهند و کار را برای خانوادهها آسانتر کردهاند.
محبوب، یکی از باشندگان شهر کابل که از خدمات پختهتکانی سیار استفاده کرده، میگوید:
«ما از قدیمها یا اینکه میرفتیم بازار، دکان پخته تکانی، تشک، لحاف، پشتی، این چیز ها را میبردیم. حالا بیشتر سهولت ایجاد شده که ماشینهایی آمده که سیار است، به خانه ها می آیند،طوری کار میکنند که مشتری راضی باشد، ما ازشان راضی هستیم،سال یک بار یا سال دو بار ما با این ماشین ها پخته تکانی داریم .»
پختهتکانی؛اما با گرد و خاک زیاد همراه است ،سیدرحمان میگوید برای محافظت از صحت خود همیشه از ماسک استفاده میکند:
«از ماسک استفاده میکنیم چون گرد و خاک خیلی زیاد دارد، ،به خاطر اینکه شش ها را خراب میکند و خیلی مریض میسازد، باید مکمل بینی، دهن خوب پوشیده شود، صحیح، محکم شود، بعد از او باز کار کنیم چون گرد و خاک دارد.»
سیدرحمان در میان گرد و غبار این شغل طاقتفرسا، تنها به چرخاندن چرخ زندگی و ساختن آیندهای بهتر برای پنج فرزند خردسالش میاندیشد.