این پناهجویان میگویند افزون بر نگرانی از اخراج، با مشکلات اقتصادی، محدودیت در دسترسی به بازار کار، خدمات صحی و برنامههای آموزشی، و نیز فشارهای روانی و انزوای اجتماعی روبهرو هستند.
ذبیحالله، یکی از پناهجویان افغان که پیش از سقوط نظام جمهوری در افغانستان خبرنگار بود و حدود دو سال پیش به جرمنی پناهنده شد، میگوید پس از رد درخواست پناهندگیاش، از بسیاری از خدمات اجتماعی محروم شده و آیندهاش در هالهای از ابهام قرار دارد.
"دو سال میشود که در جرمنی هستم. درخواست پناهندگیام رد شده است. هرچند دوره ابتدایی زبان آلمانی را به پایان رساندهام، اما دیگر اجازه ندارم صنف زبان بخوانم. در بخش صحی نیز با مشکلات روبهرو هستیم، داکتر خانوادگی نداریم و حتی برای گرفتن اجازه کار نیز یا با مشکل مواجه هستیم یا روند آن بسیار طولانی و دشوار است."
اما نگرانی این پناهجویان تنها به مشکلات حقوقی و اقتصادی محدود نمیشود. احتمال اخراج نیز بر وضعیت روحی بسیاری از آنان سایه افگنده است.
نصرت، یکی دیگر از پناهجویان افغان در جرمنی، میگوید: "افزایش اخراجها تشویش و استرس را نزد ما ایجاد کرده است. وضعیت برای همه خراب شده، همه ناراحت و نگران هستند. برخی از بچهها حتی در خانههای خود نمیمانند تا، به گفته خودشان، مبادا برای اخراج بازداشت شوند".
در میان افرادی که درخواست پناهندگیشان رد شده، شماری از نظامیان پیشین افغانستان نیز حضور دارند. آنان میگویند بازگشت به افغانستان، با توجه به پیشینه نظامیشان، میتواند جانشان را با خطر جدی مواجه کند.
یکی از نظامیان پیشین افغان که نخواست نامش در گزارش منتشر شود، به رادیو آزادی گفت:
"بسیار نگران هستیم. در افغانستان وظیفه نظامی داشتیم و در منطقه خود با طالبان جنگیدهایم. اکنون بسیاری از همان افراد ولسوال یا قوماندان هستند. اگر ما را به افغانستان بفرستند، احتمال کشته شدن، زندانی شدن یا شکنجه شدن ما بسیار زیاد است."
در همین حال، شماری از آگاهان امور مهاجرت، گسترش سیاست اخراج به پناهجویانی را که سابقه جرمی ندارند، نگرانکننده میدانند.
عبدالرزاق عدیل، آگاه امور مهاجرت، در گفتوگو با رادیو آزادی میگوید: "گسترش این روند به افراد بدون سابقه کیفری نشان میدهد که سیاستهای مهاجرتی در اروپا در حال تغییرات اساسی است. اجرای گسترده این تصمیم نه تنها بحران پناهجویان را به گونه بنیادی حل نخواهد کرد، بلکه باعث شکلگیری یک قشر بزرگ از جوانان آواره، افسرده و پنهان در لایههای مختلف جوامع اروپایی خواهد شد. دولت جرمنی حق دارد با جرم و مهاجرت غیرقانونی برخورد کند، اما پناهجویی که درخواستش رد شده، الزاماً مجرم نیست."
طالبان در ۱۵ آگست ۲۰۲۱ بار دیگر کنترل افغانستان را در دست گرفتند. پس از آن، هزاران شهروند افغان برای درخواست پناهندگی راهی کشورهای اروپایی، از جمله جرمنی، شدند. در سالهای اخیر، جرمنی روند بررسی پروندههای پناهندگی را سختگیرانهتر کرده است.
بر اساس آمار وزارت امور داخله جرمنی، این کشور در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از ۹ هزار و ۶۰۰ نفر را اخراج کرده است. همچنین، در ۲۹ جولای ۲۰۲۶، جرمنی با یک پرواز چارتر، ۳۱ شهروند افغان را که به گفته مقامهای این کشور به دلیل ارتکاب جرایمی چون قتل، تجاوز جنسی و سرقت محکوم شده بودند، از میدان هوایی لایپزیگ به کابل منتقل کرد.
اکنون، احتمال گسترش روند اخراج به پناهجویانی که درخواست پناهندگیشان رد شده، اما سابقه جرمی ندارند، به یکی از موضوعات جنجالبرانگیز در سیاست مهاجرتی جرمنی تبدیل شده و نگرانیهای تازهای را در میان افغانهای مقیم این کشور برانگیخته است.
