آنان میگویند کاهش سطح آبهای زیرزمینی به اندازهای جدی شده که حتی برخی چاههای عمیق نیز دیگر آب کافی ندارند.
نوریه، باشنده کابل، میگوید چاه خانهاش با وجود ۱۲۰ متر عمق، در فصل تابستان آب بسیار کمی دارد.
او میگوید: "چاه خانه ما با وجود اینکه ۱۲۰ متر عمق دارد، آبش بسیار کم است. بهویژه در سه ماه تابستان آب آن به شدت کاهش پیدا میکند. فقط دو تا سه سطل در روز آب میدهد، آن هم آبی که پاک نیست."
پرویز، یکی دیگر از باشندگان کابل میگوید خشک شدن چاه خانهاش، خانواده او را با مشکلات بیشتری روبهرو کرده است.
چاه خانه ما ۱۱۰ متر است که کاملاً خشک شده. ما حدود ۱۵ متر دیگر هم عمیقتر کندیم، ولی با آن هم مشکل آب داریم
او میگوید: "چاه خانه ما ۱۱۰ متر است که کاملاً خشک شده. ما حدود ۱۵ متر دیگر هم عمیقتر کندیم، ولی با آن هم مشکل آب داریم. نبود آب سبب افزایش هزینه خرید آب، دشواری در کارهای روزانه و نگرانی صحی در خانواده ما شده است"
در کنار مشکلات ناشی از کمبود آب، برخی باشندگان کابل میگویند حفر بیرویه چاههای عمیق بدون در نظر گرفتن پیامدهای آن بر منابع آب زیرزمینی، میتواند بحران آب را تشدید کند.
کمیل، یکی از باشندگان کابل، میگوید: "در افغانستان هنگام حفر چاههای عمیق، کمتر به این توجه میشود که این کار بر همسایهها و منابع آب زیرزمینی چه تأثیری میگذارد. هر کسی تلاش میکند تنها مشکل خودش را حل کند، در حالی که پروژههایی مانند ذخیره و استفاده از آب برف و آب باران میتواند در کاهش خشکسالی و جلوگیری از ضایع شدن آب مؤثر باشد."
اما کارشناسان آب و محیط زیست میگویند بحران آب در کابل تنها به حفر چاههای عمیق محدود نمیشود و عوامل مختلفی در کاهش منابع آبی این شهر نقش دارند.
ضعف شبکه آبرسانی، حفر بیرویه چاههای عمیق و افزایش نفوس، از عوامل اصلی تشدید بحران آب در کابل است
احمد جاوید نور، کارشناس آب و محیط زیست، به رادیو آزادی گفت: "توسعه غیرمعیاری شهر، ساختوساز در ساحاتی که باید محل جذب آب باشند، نبود سیستم منظم کانالیزاسیون، ضعف شبکه آبرسانی، حفر بیرویه چاههای عمیق و افزایش نفوس، از عوامل اصلی تشدید بحران آب در کابل است."
او میافزاید که مدیریت درست منابع آب و اصلاح سیستم آبرسانی، از مهمترین راهکارها برای کاهش این بحران است.
در همین حال، رحمتالله صارم، سخنگوی اداره آبرسانی و فاضلاب شهری حکومت طالبان، در پاسخ کتبی به رادیو آزادی گفته است که کاهش سطح آبهای زیرزمینی در کابل، نتیجه افزایش نفوس، حفر بیرویه چاههای عمیق، خشکسالی، کاهش بارندگی و تغییرات اقلیمی است.
او در این پیام نوشته است:"برای مهار این بحران، اداره آبرسانی و فاضلاب شهری روی پروژههای انتقال آب از پنجشیر، شاهعروس و شاهتوت، گسترش شبکههای آبرسانی و برنامههای تغذیه دوباره آبهای زیرزمینی کار میکند."
افغانستان در سالهای اخیر با بحران فزاینده کمبود آب روبهرو بوده است. تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی، مدیریت نادرست منابع آب و دههها جنگ، از عوامل عمدهای دانسته میشوند که منابع آبی کشور را با خطر کاهش و خشک شدن مواجه ساختهاند.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ در گزارشی در سال ۲۰۲۵ هشدار داده بود که افغانستان با بحران کمبود آب روبهرو است و حدود ۳۳ میلیون نفر در این کشور به آب مورد نیاز خود دسترسی ندارند.
یونیسف نیز گفته است که تنها دو نفر از هر ۱۰ نفر در افغانستان به آب آشامیدنی سالم دسترسی دارند و وضعیت آب آشامیدنی در کابل بهگونه دوامدار در حال بدتر شدن است.
سازمان مرسی کورپس، نیز در گزارشی گفته است که بخش بزرگی از منابع آب زیرزمینی کابل آلوده شده و با فاضلاب و مواد غیرصحی مخلوط است؛ مسئلهای که میتواند خطرهای صحی جدی برای باشندگان این شهر ایجاد کند.
در حالی که باشندگان کابل از خشک شدن چاهها و افزایش هزینه تأمین آب شکایت دارند، کارشناسان هشدار میدهند که ادامه کاهش سطح آبهای زیرزمینی، همراه با رشد نفوس و مدیریت نامناسب منابع آبی، میتواند بحران آب در پایتخت را در سالهای آینده جدیتر کند.
