احمد عظیمی، کارمند یکی از شرکتهای نصب سیستمهای سولری، به رادیو آزادی گفت این سهولت برای افرادی فراهم شده است که توان پرداخت نقدی هزینه سیستم را ندارند. به گفته او، متقاضی باید خانه شخصی داشته باشد و ملکیت او با مشکل حقوقی یا منازعه مواجه نباشد.
اگر سیستم دو کیلوواتی نصب شود، آن را در سه قسط حساب میکنیم
او گفت: "برای کسانی که پول نقد ندارند، سیستم را بهگونه قسطی نصب میکنیم تا هزینه آن را در مدت دو یا سه ماه بپردازند. بهطور نمونه، اگر سیستم دو کیلوواتی نصب شود، آن را در سه قسط حساب میکنیم؛ یک قسط هنگام نصب سیستم پرداخت میشود و دو قسط دیگر در جریان یکونیم تا دو ماه بعد پرداخت میشود. البته این سهولت برای کسانی است که اسناد و وضعیتشان روشن باشد و مشکل حقوقی نداشته باشند."
به گفته عظیمی، قیمت سیستمهای سولری متفاوت است؛ اما هزینه نصب یک سیستم برای یک خانه معمولی، کمتر از یک هزار دالر تمام میشود.
او میافزاید که شرکت آنان بستههای مختلفی را عرضه میکند و خانوادهها میتوانند بر اساس میزان مصرف و نیازشان، سیستم مناسب را انتخاب کنند.
عظیمی گفت: "سیستمها از یک کیلووات آغاز میشود و تا ۱۵ کیلووات ادامه دارد؛ حتی سیستمهای ۲۰ کیلوواتی هم نصب میکنیم. برای خانههایی که میخواهند در جریان روز یخچال، دستگاه تصفیه آب، تلویزیون، کولر یا پنکهشان با برق آفتابی کار کند، معمولاً سیستمهای ۲.۵ تا ۳ کیلوواتی نصب میکنیم. در طول روز تمام نیاز برق از انرژی آفتاب تأمین میشود و انرژی اضافی در بطری ذخیره شده و بعداً از آن استفاده میشود."
او همچنین گفت که شماری از ساختمانهای نوساز در کابل که به دلیل نداشتن شرایط لازم، اجازه نصب میتر برق دولتی را ندارند، از سیستمهای سولری استفاده میکنند.
در همین حال، شماری از باشندگان کابل نیز به رادیو آزادی گفتهاند که سیستمهای سولری را بهگونه قسطی تهیه کرده و از عملکرد آن رضایت دارند.
احمدشاه، یکی از باشندگان کابل، میگوید برای خانهاش یک سیستم پنج کیلوواتی تهیه کرده و از آن برای تأمین برق وسایل مختلف استفاده میکند.
یک بطری داریم که هم با سولر چارج میشود و هم با برق. این سیستم بهگونه ۲۴ ساعته برق فراهم میکند
او گفت: "یک بطری داریم که هم با سولر چارج میشود و هم با برق. این سیستم بهگونه ۲۴ ساعته برق فراهم میکند. پنکه، تلویزیون، یخچال و دیگر وسایل را روشن میکند. شرکت بخشی از پول را نقد و بخش دیگر را قسطی میگیرد. من این سیستم را به ۸۰۰ دالر خریدم، در حالی که در بازار قیمت آن بین ۸۵۰ تا ۹۰۰ دالر است و برایم تخفیف دادند."
احمدشاه میگوید شرایط پرداخت اقساط، بسته به توافق میان شرکت و مشتری متفاوت است و او هر ماه ۵۰ دالر قسط میپردازد.
با این حال، در شرایطی که افغانستان با بیکاری گسترده و مشکلات اقتصادی روبهرو است، پرداخت هزینه چنین سیستمهایی برای بسیاری از خانوادهها ممکن است دشوار باشد. گزارشهای نهادهای بینالمللی نیز بارها بر وضعیت دشوار اقتصادی و معیشتی مردم افغانستان تأکید کردهاند.
برق دولتی در افغانستان از سالها به اینسو با مشکلات جدی روبهرو است و باشندگان کابل نیز بارها از کمبود و پرچاویهای دوامدار برق شکایت کردهاند.
در همین حال، رهبر طالبان حدود یک ماه پیش طرح پنجساله انکشافی بخش انرژی برق را که از سوی حکومت تهیه شده بود، منظور کرد. در این طرح از چندین پروژه تولید، انتقال و توزیع برق یاد شده است.
بر بنیاد این برنامه، ۲۵ پروژه تولید برق از منابع داخلی، از جمله آب، آفتاب، باد و زغالسنگ، ۱۳ پروژه نیمهتمام و ۲۳ پروژه جدید انتقال برق، ۲۱ پروژه نیمهتمام و ۲۱ پروژه جدید ساخت سباستیشنها و ۳۴ پروژه توزیع برق شامل شده است.
مقامهای حکومت طالبان گفتهاند که با تکمیل این پروژهها، ظرفیت تولید و انتقال برق در افغانستان افزایش یافته و وابستگی کشور به برق وارداتی کاهش خواهد یافت.
بر بنیاد گزارشها، افغانستان در حال حاضر حدود ۸۰ درصد برق مورد نیاز خود را از کشورهای همسایه، از جمله تاجیکستان، ازبیکستان، ترکمنستان و ایران، وارد میکند. این واردات نیز گاهی به دلیل مشکلات تخنیکی، حوادث طبیعی و سایر عوامل با قطع و پرچاوی مواجه میشود.
در چنین شرایطی، استفاده از انرژی آفتابی بهعنوان یکی از منابع بدیل برق در افغانستان افزایش یافته است؛ هرچند هزینه خرید و نصب سیستمهای سولری همچنان برای شماری از خانوادهها یک مانع مهم به شمار میرود.
