"وقتی به میدان هوایی، رسیدم دیدم آنجا وضعیت بسیار خراب بود؛ مرمیبازی و فیر بود، ازدحام و وحشت بود، مردم داخل جوی کثیف شده بود و از سر دیوارها و سیمهای خاردار خود را میانداختند و کودکان خود را به آنسوی دیوار می سپردند، پیش رفته نتوانستم تا اسناد خود را به خارجی ها نشان بدهم."
همراه داشتن سه کودک، عبور از ازدحام را برای هیلی دشوارتر کرده بود.
"در آن ازدحام دخترم افتاد و آسیب دید من یک خانم تنها بودم و سه طفل همراهام بود موفق نشدم داخل میدان شوم، تصمیم گرفتم برگردم از صبح وقت رفته بودیم شام به خانه برگشتیم."
پس از ورود طالبان به کابل در ۱۵ اگست ۲۰۲۱، میدان هوایی کابل به یکی از معدود راههای خروج از افغانستان تبدیل شد، هزاران نفر در روزهای بعد خود را به اطراف میدان رساندند؛ اما ازدحام، بستهشدن مسیرها و آشفتگی روند تخلیه، بسیاری را ساعتها و حتی روزها در انتظار نگه داشت.
در میان صحنههای آشفته میدان هوایی کابل در ۱۶ اگست ۲۰۲۱، تصاویری از افغانهایی منتشر شد که هنگام برخاستن یک طیاره نظامی امریکایی، روی بخش بیرونی آن قرار گرفته بودند؛ برخی پس از بلندشدن آن سقوط کردند و جان باختند و در یکی از پروازهای تخلیه نیز بعدتر بقایای انسانی در محفظه چرخها پیدا شد.
خبرگزاری رویترز نیز در همین روز از تلاش مردم برای عبور از دیوارهای سیم خاردار و توقف موقت پروازها به دلیل ازدحام گزارش داد، اما تا دو هفته دیگر نیز هزاران نفر همچنان در هوای گرم و ازدحام اطراف میدان هوایی کابل منتظر خروج بودند.
اما برای برخی، این انتظار فقط چند ساعت در یک روز نبود.
دختری که در آن زمان دانشجو بود همراه با پدر، مادر و خواهرش به قصد خارج شدن از افغانستان از هرات به کابل رفت، میگوید یک هفته را در اطراف میدان هوایی کابل روزها را در ازدحام و شبها را در انتظار فرصتی برای رسیدن به یکی از پروازهای تخلیه سپری کردند.
او که نخواست نامش در گزارش ذکر شود به رادیو آزادی گفت که یکی از شب ها را در جوی آب پر از گلولای در نزدیکی میدان سپری کردند؛ شبی که به گفته او، بیشتر به تلاش برای زنده ماندن شباهت داشت تا انتظار برای یک پرواز.
می رفتم روزها در میدان هوایی و همانجا می ماندیم و به یاد دارم که پس یک هفته شب آخر را ما تا صبح در بین جوی آب بودیم و پاهایم در آب بود.
"حتی هیچ راهی نبود تا از جوی خارج شویم؛ زیرا بسیار ازدحام بود تا صبح در جوی ماندیم و فقط فریاد می زدیم و کمک می خواستیم که کسی ما را نجات بدهد."
در هفت روز نخست عملیات تخلیه پس از سقوط کابل، دستکم ۲۰ نفر در داخل و اطراف میدان هوایی کابل جان باختند؛ رویترز گزارش داد که بیشتر این افراد در نتیجه تیراندازی و ازدحام جمعیت، در گرما و گردوغبار و میان دیوار های کانکریتی کشته شده بودند.
اما آن روزها در میدان هوایی کابل برای همه پایان یکسانی نداشت؛ برخی توانستند از افغانستان خارج شوند، اما خروج برای شماری از آنان نیز به معنای پایان دشواریها نبود.
در این میان، مردی که در روزهای تخلیه، بدون همسر و دو فرزندش توانست خود را به یکی از پروازهای تخلیه برساند و از افغانستان خارج شود، میگوید اسناد لازم برای سفر را در اختیار نداشت، او ابتدا به قطر منتقل شد و ۱۸ روز بعد به ایالات متحده امریکا رسید.
او که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، میگوید پنج سال است دور از خانواده زندگی میکند؛ سالهایی که به گفته خودش، با دلتنگی و دوری از آنان، گذشته است.
"مردم فکر میکنند وقتی از افغانستان بیرون شدی، همه مشکلات ختم می شود اما اینطور نیست، اینجا هم مشکلات به شکل دیگر وجود دارد، من پنج سال است که صدای اولاد هایم را از پشت تیلفون میشنوم، بزرگ شدنشان را فقط در تماسهای ویدیویی می بینم."
پس از ۳۰ اگست ۲۰۲۱ و پایان روند تخلیه در کابل، جنرال فرانک مکنزی، فرمانده پیشین ستاد مرکزی نیروهای امریکا گفت که امریکا و متحدانش در نزدیک به دو هفته بیش از ۱۲۳ هزار نفر را از افغانستان خارج ساختند.
کسانی که در آن روزها نتوانستند از طریق میدان هوایی کابل از افغانستان خارج شوند، هر کدام مسیر متفاوتی را در پیش گرفتند.
دختری دانشجو از هرات که همراه خانوادهاش یک هفته در اطراف میدان هوایی کابل به امید خروج مانده بود، هنوز در افغانستان زندگی میکند.
هیلی که همراه سه کودکش نتوانست وارد میدان هوایی کابل شود، بعدتر از راه زمینی افغانستان را ترک کرد و اکنون در پاکستان زندگی میکند.
او می گوید:
"بسیار یک خاطره تلخ و آزاردهنده است که هیچ وقت فراموش نمیکنم، حالا پنج سال است که در پاکستان هستیم و نمیدانیم سرنوشت ما چه میشود."
