تصمیم شورای طبی پاکستان مبنی بر اخراج محصلان افغان رشتههای طبی در پاکستان، با واکنشهای گسترده روبهرو شدهاست.
شورای طبی و طب دندان پاکستان در اقدامی، همه محصلان افغان را از ادامه تحصیل در پوهنتونها و مؤسسات طبی دولتی و خصوصی این کشور منع کردهاست.
در مکتوبی این شورا که روز دوشنبه «۱۶ سنبله» منتشر شد، دستور داده که ثبتنام محصلان افغان برای سال تحصیلی جدید لغو شود و روند اخراج محصلان افغان برحال رشتههای طبی در مدت سه روز تکمیل شود.
در این مکتوب که یک نسخه آن به دست رادیو آزادی رسیده، آمده است که این تصمیم بر اساس پالیسی ملی پاکستان اتخاذ شده، پالیسیکه بر اساس آن، خروج افغانها از رشتههای حساس مسلکی، مانند طب، ضروری دانسته شدهاست.
در واکنش به این تصمیم، سفارت افغانستان در اسلامآباد که امور آن را دیپلوماتهای طالبان اداره میکنند، ناوقت روز سهشنبه با نشر اعلامیهی این تصمیم را نگرانکننده خوانده است.
در این اعلامیه از نهادهای طبی، آموزشی و حقوق بشری پاکستان و جامعه جهانی خواسته شده که برای حفاظت از حقوق محصلان افغان در پاکستان توجه کنند.
دیپلوماتهای طالبان تأکید کردهاند که روابط علمی و بشری باید از اختلافات سیاسی جدا نگه داشته شود.
سازمان عفو بینالملل میگوید تصمیم شورای طبی و طب دندان پاکستان برای لغو ثبتنام محصلان افغان و بازگرداندن آنان به افغانستان، «تبعیضآمیز و خودسرانه» است.
این سازمان شام سهشنبه «۱۷ سنبله» در صفحه اکس خود گفته است که این تصمیم بهویژه بر محصلان دختر افغان تأثیر منفی خواهد گذاشت، زیرا بسیاری از آنان پیش از این نیز به دلیل محدودیتهای طالبان از تحصیلات عالی در افغانستان تحت حاکمیت طالبان محروم شدهاند.
انجمن بینالمللی محصلان افغان (آیایاسای) نیز از این تصمیم ابراز نگرانی کرده و گفته است که این تصمیم ادامه تحصیل محصلان افغان را با خطر روبهرو میکند.
این انجمن روز سهشنبه «۱۷ سنبله» با نشر اعلامیهی از مقامهای پاکستان خواسته است در این تصمیم تجدیدنظر کنند.
صدیق شریعتی، رئیس انجمن محصلان افغان در اسلامآباد، به رادیو آزادی گفت که این تصمیم حدود ۸۰۰ محصل افغان را که در رشتههای طبی در پاکستان تحصیل میکنند، تحت تأثیر قرار خواهد داد: "به محصلان افغان گفته شده که طی ۳ روز پاکستان را ترک کنند. معنی این کار این است که تحصیلات قربانی اختلافات سیاسی و دیپلوماتیک میشود. این محصلان نه بدون اسناد آمدهاند و نه هم بهطور غیر قانونی، بیشتر آنها کسانی هستند که خود پاکستان به آنها بورس تحصیلی دادهاست. حالا به دلیل این تصمیم، آیندۀ هزاران محصل خراب میشود. بهویژه دختران افغان، زیرا بازگشت آنها به افغانستان به معنی پایان آموزش آنهاست، زیرا در آنجا بر آموزش طبی و همۀ تحصیلات عالی آنها محدودیت وجود دارد."
به محصلان افغان در پوهنتونها و مؤسسات طبی و طب دندان پاکستان نیز از سوی مسئولان مربوط هشدار داده شده که روند خروج از لیلیهها و سایر امور مرتبط را تکمیل کنند.
فیض وردگ، محصل سال آخر طب در پوهنتون طبی نشتر در شهر ملتان پنجاب، به رادیو آزادی گفت: "ما هفت تا هشت سال از زندهگی خود را برای گرفتن مدرک طب صرف کردهایم. اخراج ما تنها چند ماه پیش از فراغت، بیعدالتی بزرگی است. اداره پوهنتون روند امور مربوط به ویزه، اسناد اقامتی و اسناد تحصیلی ما را متوقف کرده که در نتیجه، زحمات چندین ساله ما و امیدهای خانوادههایمان از بین میرود."
منصور احمد خان، سفیر پیشین پاکستان در افغانستان و رئیس یک مرکز پژوهشی سیاستگذاری در لاهور موسوم به بنو «بیانیو»، روز سهشنبه در صفحه اکس خود نوشت: "از شورای طبی و طب دندان پاکستان میخواهم با توجه به ملاحظات بشری و روابط تاریخی و تمدنی میان مردم دو کشور، در تصمیم خود درباره محصلان افغان در کالجها و پوهنتونهای طبی تجدیدنظر کند."
او افزود: "یکی از انسانیترین و عملیترین راهها این است که به این محصلان اجازه داده شود تحصیلات مربوط به رشتههای شان را تکمیل کنند و پس از فراغت، زمینه بازگشت آنان به افغانستان فراهم شود."
در مکتوب شورای طبی و طب دندان پاکستان که به تاریخ اول سپتمبر صادر شده، آمده است که در پوهنتونها و مؤسسات دولتی و خصوصی طبی و طب دندان پاکستان، به محصلان جدید افغان اجازه ثبتنام داده نمیشود.
در مکتوب شورای طبی و طب دندان پاکستان آمده که در پوهنتونها و مؤسسات دولتی و خصوصی طبی و طب دندان پاکستان، به محصلان جدید افغان اجازه ثبتنام داده نمیشود.
همچنین محصلان افغان که پیش از این در این برنامهها شامل شدهاند، باید بر اساس پالیسی موجود، مراحل اداری بازگشت به افغانستان را تکمیل کنند.
با توجه به روابط پر تنش میان کابل و اسلامآباد، درباره اینکه اقدام پاکستان از نظر روابط دو کشور و قوانین بینالمللی چگونه قابل توجیه است؟
نصرالله ستانکزی، استاد پیشین حقوق و علوم سیاسی پوهنتون کابل در این باره به رادیو آزادی گفت: "از نظر حقوقی، این افراد بر اساس قوانین پاکستان در آنجا تحصیل کردهاند، امتحانات مشخصی را سپری کرده و شرایط لازم را تکمیل کردهاند. آنان با پوهنتون مربوط قرارداد بسته و وارد آن پوهنتون شدهاند. بنابر این، چنین اقدامی به این معناست که قراردادی را که میان محصل و پوهنتون مربوط وجود دارد، پاکستان بهگونه یکجانبه لغو میکند که این نقض صریح قرارداد است."
بهگفته آقای ستانکزی، این اقدام پاکستان از یکسو با اصول مربوط به بورسیههای تحصیلی که به شماری از این محصلان داده شده، در تضاد است و از سوی دیگر، با تعهدات پاکستان در برابر منشور سازمان ملل متحد و اسناد بینالمللی حقوق بشر سازگار نیست.
او این اقدام را غیر انسانی و مغایر با اصول آموزشی و موازین حقوقی توصیف کردهاست.
این تصمیم تازه پاکستان در حالی مطرح میشود که فشارها بر مهاجران افغان در این کشور افزایش یافته و روابط میان اسلامآباد و مقامهای طالبان نیز از زمان بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، با تنشهای مختلف روبهرو بوده است.
