یک سخنگوی وزارت خارجه امریکا که نخواست نامش فاش شود، به رادیو آزادی گفت که شرکتهای خصوصی علاقهمند به تجارت در افغانستان باید با احتیاط فوقالعاده عمل کنند و اطمینان حاصل کنند که معاملاتشان با قوانین و مقررات نافذ امریکا مطابقت دارد.
این مقام افزود که طالبان همچنان در فهرست "گروههای تروریستی ویژه جهانی" (SDGT) قرار دارند.
همچنان طالبان و شبکه حقانی مشمول تحریمهای ایالات متحده هستند. شماری از مقامهای طالبان و شبکه حقانی نیز به طور جداگانه تحت تحریم قرار داشته و با محدودیتهای مالی و محدودیت سفر روبهرو هستند.
بر اساس اعلام وزارت خزانهداری امریکا، شهروندان و شرکتهای امریکایی عموماً حق هیچگونه معامله، پرداخت، قرارداد، خدمات یا همکاری مالی با افراد و نهادهای شامل این فهرست را ندارند.
این وزارت افزوده که اشخاص و شرکتهای غیرامریکایی که با این گروهها معاملات مشخصی انجام دهند، ممکن است خودشان نیز در معرض تحریمهای امریکا و مجازاتهای مدنی یا جزایی قرار گیرند.
این درحالیست که شرکت "دلتا انترنشنل انرژی" مستقر در عربستان سعودی، در ۷ سپتمبر یک قرارداد ۲۰۰ میلیون دالری نفت و گاز با طالبان امضا کرد.
وزارت معادن و پترولیم حکومت طالبان که این قرارداد را با شرکت دلتا انترنشل انرژی امضا کرده، میگوید که این قرارداد شامل حوزه نفتی کشک – تیرپل واقع در میانه هرات و بادغیس در غرب افغانستان میشود.
به گفته این وزارت، مدت اکتشاف این حوزه نفتی ۸ سال و مدت قرارداد آن ۲۵ سال تعیین شده است.
حوزه نفتی کشک – تیرپل حدود ۲۳ هزار کیلومتر مساحت دارد.
دلتا اینترنشنل انرژی یک شرکت سعودی است که در زمینه سرمایهگذاری و فعالیتهای تجاری در شرقمیانه و بازارهای دیگر فعالیت میکند. توافق این شرکت با طالبان بخشی از تلاش مقامهای حکومت طالبان برای جذب سرمایهگذاری خارجی در بخش منابع طبیعی افغانستان به شمار میرود.
چرا مراسم امضای این قرارداد توجهها را جلب کرد؟
حضور زلمی خلیلزاد، سفیر پیشین امریکا در افغانستان و عراق و نماینده ویژه پیشین امریکا برای افغانستان، در این مراسم توجهها را به خود جلب کرد.
یک مقام امریکایی به رادیو آزادی گفته که خلیلزاد نماینده حکومت امریکا نیست و حضور او در مراسم امضای این قرارداد نباید به عنوان بازتابدهنده موضع واشنگتن تعبیر شود.
از زلمی خلیلزاد و شرکت دلتا انترنشنل انرژی در باره علت و چگونگی حضور خلیلزاد در مراسم امضای این قرارداد، پرسیدیم، اما تا زمان نشر گزارش پاسخی دریافت نکردیم.
اما خلیلزاد پس از امضای این قرارداد به خبرنگاران گفته که این سرمایهگذاری "نشان میدهد افغانستان برای تجارت و سرمایهگذاری آماده است"، زیرا به گفته او، توانسته چنین سرمایهگذاری بزرگی را جذب کند.
خلیلزاد در باره این که چه ارتباطی با شرکت دلتا انترنشنل انرژی داشته، چیزی نگفته است.
اما طارق فرهادی، کارمند سابق بانک جهانی و آگاه امور اقتصادی حضور خلیلزاد را به یک نکته تاریخی در دهه ۹۰ میلادی در افغانستان وصل میکند.
"در حقیقت آقای خلیلزاد در پروژه یونیکال که یک پروژهای بوده که با پروژه دلتا در یک وقت شروع شده بوده، تقریبا سی و چند سال پیش، در آن هم مشاور بوده، پس بودنش در اینجا قابل تعجب نیست و تاثیرات بودنش هم قابل هیجان نیست و این طور هم نیست که باید بیاهمیت باشد و امکان دارد که با کمپنی دلتا به عنوان یک شهروند عادی یک شراکت هم داشته باشد."
در دهه ۱۹۹۰، شرکت امریکایی "یونیکال" در قالب کنسرسیوم "سنتگس" برای انتقال گاز ترکمنستان از مسیر افغانستان به پاکستان و هند تلاش کرد. اما افزایش انتقادها از سیاستهای طالبان در آن زمان، ناامنی و دشواری تأمین مالی، پروژه را متوقف کرد و یونیکال در دسمبر ۱۹۹۸ از کنسرسیوم خارج شد.
انتقاد از بازداشت شهروندان امریکایی
وزارت خارجه امریکا در حالی از اتخاذ اقدامات محتاطانه در قسمت تعامل و تجارت شهروندان و شرکتهای امریکایی با حکومت طالبان سخن میگوید که حکومت امریکا بارها از طالبان به دلیل بازداشت و نحوه برخورد با شهروندان امریکایی در افغانستان انتقاد کرده است. واشنگتن میگوید که شهروندان امریکایی در افغانستان با خطراتی از جمله بازداشت خودسرانه، آدمربایی و گروگانگیری مواجه هستند. ایالات متحده بارها خواستار آزادی امریکاییهای بازداشتشده توسط طالبان شده است.
دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در دسمبر ۲۰۲۵ فرمان اجرایی جدیدی را امضا کرد که به وزارت خارجه اجازه میدهد کشورهایی که به تعبیر امریکا ناعادلانه شهروندان این کشور را بازداشت میکنند، در فهرست سیاه قرار دهد و مجازاتهای سنگینی را برای آنها درنظر بگیرد.
چند ماه پس در ماه مارچ ۲۰۲۶ مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده اعلام کرد که افغانستانِ زیر حاکمیت طالبان در فهرست این کشورها قرار گرفته است.
وزارت خارجه امریکا میگوید که طالبان همچنان از تاکتیکهای تروریستی استفاده میکنند و افراد را برای دریافت باج یا گرفتن امتیازهای سیاسی میربایند. به گفته این وزارت، این شیوههای "نفرتانگیز" باید پایان یابد.
اما حکومت طالبان موضوع گروگانگیری شهروندان خارجی را رد کرده است.
در همین حال، طالبان خواهان عادیسازی روابط با ایالات متحده شدهاند.
وزارت خارجه حکومت طالبان اخیراً گفت که امیرخان متقی، وزیر خارجه آنان در دیدار با زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین ایالات متحده برای افغانستان، درباره گسترش روابط میان افغانستان و امریکا گفتوگو کرده است.
متقی اخیراً همچنان خواستار سرمایهگذاری امریکا در بخشهای مختلف، از جمله معادن، زیربناها، زراعت و تجارت در افغانستان شده است.
حکومت امریکا تا هنوز به درخواستهای مقامهای طالبان برای عادیسازی روابط با آنان پاسخ مثبت نداده، اما طالبان در بیش از پنج سال گذشته دستکم شش شهروند امریکایی را از بند آزاد کردهاند.
وزارت خارجه امریکا پیش از این گفته که امریکاییهای دیگری از جمله محمود شاه حبیبی، امریکایی افغانیالاصل در بند طالبان هستند.
اما حکومت طالبان بارها موضوع زندانی بودن حبیبی را رد کرده است.
