ادامۀ خشکسالی و پیامدهای تغییرات اقلیمی، به گفتۀ شماری از خانوادهها، آنان را وادار کرده است تا از ولایتهای مختلف به کابل بیایند؛ شهری که خود نیز با کمبود آب و فشار بر خدمات شهری روبهرو است.
در حالی که بسیاری از این خانوادهها امیدوار بودند در کابل به آب و فرصتهای بهتر زندگی دسترسی داشته باشند، اکنون میگویند در پایتخت نیز با همان چالشها دستوپنجه نرم میکنند.
ابراهیم، باشندۀ ولایت لوگر، میگوید نزدیک به یک سال پیش به امید شرایط بهتر به کابل آمد، اما مشکل آب همچنان پابرجاست:
«از ولایت خود اینجا کابل به خاطر آمدیم که خشکسالی زیاد شده بود، ولی اینجا هم مشکلات وجود دارد، خشکسالی است، آب کافی نداریم. از نهادهای خیریه میخواهیم که در تأمین آب با ما همکاری کنند.»
علی، باشندۀ ولایت غزنی که حدود دو ماه پیش به کابل آمده، نیز میگوید خشکسالی او و خانوادهاش را مجبور به ترک محل زندگیشان کرده است:
خشکسالی کمکم شرایط را برای ما مشکل ساخت. مجبور شدیم محل زندگی خود را ترک کنیم.علی، باشندۀ ولایت غزنی
«خشکسالی کمکم شرایط را برای ما مشکل ساخت. مجبور شدیم محل زندگی خود را ترک کنیم. حدود دو ماه میشود به کابل آمدهایم. آمدن به کابل هم برای ما انتخاب آسان نبود. حالا هم مشکلات حل نشده، درآمد ثابت نداریم و اینجا هم با مشکل آب روبهرو هستیم.»
اما نگرانی از کمبود آب تنها به خانوادههای تازهآمده محدود نیست. شماری از باشندگان کابل نیز میگویند دسترسی به آب نسبت به سالهای گذشته دشوارتر شده است.
سمیرا، باشندۀ کابل، میگوید: «کمبود آب یکی از مشکلات بزرگ در کابل است. به نظر من، نسبت به سالهای گذشته آب کمتر شده است. خانوادهها برای آشپزی، نوشیدن و دیگر ضروریات حتی آب کافی ندارند. مجبور هستند خریداری کنند، کاهش بارندگی، پایین رفتن سطح آبهای زیرزمینی و افزایش جمعیت کابل از عوامل این مشکل است.»
کارشناسان محیط زیست نیز میگویند افزایش جمعیت، همراه با کاهش ظرفیت منابع آب، فشار بیشتری بر کابل وارد کرده است.
احمد جاوید نور، کارشناس محیط زیست، میگوید: «یکی از معضلات کلان شهر کابل ازدیاد نفوس است. مردم برای پیدا کردن کار و زندگی بهتر به این شهر میآیند، اما کابل ظرفیت پذیرش این همه نفوس را ندارد. بخشهایی که باید آبهای زیرزمینی را تغذیه میکرد، از بین رفته و حکومت باید در این زمینه تدابیر مشخص روی دست بگیرد.»
رادیو آزادی تلاش کرد دیدگاه ادارۀ آبرسانی و فاضلاب شهری حکومت طالبان را نیز دریافت کند، اما رحمتالله صارم، سخنگوی این اداره، به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ نداد. با این حال، او پیش از این در ۱۷ سپتمبر سال روان میلادی به رادیو آزادی گفته بود که این اداره روی پروژههای انتقال آب از پنجشیر، شاهعروس و شاهتوت، گسترش شبکههای آبرسانی و برنامههای تغذیۀ دوبارۀ آبهای زیرزمینی کار میکند.
افغانستان در سالهای اخیر با بحران فزایندۀ کمبود آب روبهرو بوده است. تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی و دههها جنگ از عواملی دانسته میشوند که منابع آبی کشور را با خطر کاهش روبهرو کردهاند.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ در گزارشی در سال ۲۰۲۵ هشدار داده بود که حدود ۳۳ میلیون نفر در افغانستان به آب مورد نیاز خود دسترسی کافی ندارند. یونیسف نیز گفته است که تنها دو نفر از هر ده نفر در افغانستان به آب آشامیدنی سالم دسترسی دارند و وضعیت آب آشامیدنی در کابل بهگونۀ دوامدار رو به وخامت است.
همچنان، سازمان Mercy Corps گزارش داده است که حدود ۸۰ درصد آبهای زیرزمینی کابل آلوده است؛ موضوعی که میتواند خطرهای جدی صحی برای باشندگان این شهر ایجاد کند.
در حالی که کارشناسان نسبت به تشدید بحران آب در کابل هشدار میدهند، برای خانوادههایی مانند ابراهیم و علی، دغدغۀ اصلی همچنان یافتن آب برای نیازهای روزمره و ساختن زندگی در شهری است که خود نیز با کمبود آب روبهرو است.
