بازار فروش ماهی در شهر جلالآباد هنوز هم مانند گذشته گرم است، اما افزایش بهای آن باعث شده که تهیه این غذا برای همه اسان نباشد.
رحمتالله، یکی از باشندگان جلالآباد، گفت: «پیش از این یک کیلو ماهی را به ۳۰۰ یا ۳۵۰ افغانی میخریدیم، اما حالا بهای آن بسیار بلند رفته است. همین دیروز خواستم یک کیلو بخرم که قیمت آن به ۶۰۰ تا ۷۰۰ افغانی رسیده بود. در حالی که از یک سو بیکاری وجود دارد و از سوی دیگر بهای کالاهای گوناگون بالا میرود، تأمین آن بسیار دشوار است.»
نصیر احمد، یکی دیگر از باشندگان جلالآباد، نیز شکایت مشابهی دارد.
او گفت: «بهای ماهی بسیار بالا رفته است. پیش از این یک کیلو ۲۵۰ تا ۳۰۰
اما حالا دیگر چنین نیست. ماهیهای دریایی تقریباً از سفره مردم بیرون شدهاند؛ یک کیلو آن به ۷۰۰ تا ۸۰۰ افغانی فروخته میشودنصیر احمد، یکی از باشندگان جلالآباد
افغانی بود، اما حالا دیگر چنین نیست. ماهیهای دریایی تقریباً از سفره مردم بیرون شدهاند؛ یک کیلو آن به ۷۰۰ تا ۸۰۰ افغانی فروخته میشود.»
ولایتهای شرقی افغانستان، بهویژه ننگرهار، به پرورش، پختوپز و فروش ماهی شهرت دارند. در فصل زمستان نیز شماری از مردم از ولایتهای مختلف برای خوردن ماهی به شهر جلالآباد میروند.
اما فعالان این بخش میگویند که بستهبودن گذرگاه تورخم بر کاروبار آنان تأثیر گذاشته و واردات ماهی را بهشدت کاهش داده است.
شفیقالله، یکی از فروشندگان ماهی در جلالآباد، گفت: «از یک طرف فارمهای داخلی آنقدر تولید ندارند که نیاز بازار را برآورده کنند و از طرف دیگر راهها بسته است. پیش از این از طریق تورخم مقدار زیادی ماهی وارد میشد و به همین دلیل بهای آن پایین بود.»
گذرگاه تورخم که اکنون تنها بهگونه یکطرفه به روی مهاجران افغان که وارد افغانستان میشوند باز است، در ماه اکتبر ۲۰۲۵، پس از افزایش تنشها و درگیریها میان نیروهای طالبان و پاکستان، از سوی پاکستان به روی رفتوآمد و تجارت بسته شد. بستهماندن این گذرگاه، به گفتۀ بازرگانان و باشندگان محلی، بر تجارت و معیشت مردم در دو سوی مرز تأثیر گذاشته است.
اتاق مشترک تجارت و صنایع افغانستان و پاکستان نیز گفته است که بستهبودن این مسیر پیامدهای گستردهای برای کاروبار و زندگی مردم در دو سوی مرز داشته است. در ننگرهار حدود ۱۰۰ فارم بزرگ و کوچک پرورش ماهی فعالیت دارند. با این حال، شماری از فعالان این بخش میگویند که تولید داخلی پاسخگوی نیاز بازار نیست و کاهش واردات همچنان یکی از عوامل افزایش بهای ماهی به شمار میرود.
محمد عیسی، یکی از فروشندگان ماهی در ننگرهار، به رادیو آزادی گفت: «خواست ما این است که شمار فارمهای پرورش ماهی در داخل کشور افزایش یابد. با این کار از یک سو زمینه کار برای مردم فراهم میشود و از سوی دیگر، فروش ما که اکنون روزانه ۲۰ تا ۳۰ کیلو است، بیشتر خواهد شد، زیرا زمستان در راه است و تقاضا برای ماهی افزایش مییابد.»
او میگوید افزون بر کاهش واردات ماهی، افزایش هزینههای ترانسپورت و دیگر مصارف نیز در بلندرفتن قیمتها نقش داشته است. این وضعیت در حالی است که بیکاری و فقر، توان خرید شماری از خانوادهها را کاهش داده است.
برخی فروشندگان ماهی در جلالآباد میگویند با افزایش قیمتها، شمار مشتریان نیز کمتر شده و کاروباری که در فصل زمستان معمولاً رونق بیشتری داشت، اکنون مانند گذشته سودآور نیست. آنان میگویند اگر گذرگاه تورخم به روی تجارت همچنان بسته بماند و تولید فارمهای داخلی افزایش نیابد، ممکن است بهای ماهی در فصل زمستان، که معمولاً تقاضا برای آن بیشتر میشود، همچنان بلند باقی بماند.
