نصیر احمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد، میگوید زنان افغان باید در روندهای اصلی تصمیمگیری سیاسی حضور مستقیم داشته باشند. او این سخنان را روز دوشنبه، ۳۰ سنبله، در نشستی در حاشیۀ هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویارک بیان کرد.
این نشست که با عنوان «زنان، صلح، عدالت و مصالحۀ ملی در افغانستان» برگزار شد و بر نقش زنان، عدالت، مشارکت سیاسی و آیندۀ افغانستان تمرکز داشت. منابع مربوط به این نشست نیز بر مشارکت کامل و برابر زنان در روندهای سیاسی و صلح بهعنوان یکی از موضوعات اصلی آن تأکید کردهاند.
فایق گفت که پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان همچنان با چالشهای سیاسی، بشری، اجتماعی و حقوق بشری روبهرو است و جایگاه زنان در آیندۀ کشور یکی از موضوعات اساسی در این میان است.
او گفت: "مشارکت زنان نباید تنها به حضور نمادین یا مشورتهای جداگانهای محدود شود که از روند اصلی سیاسی جدا باشد. اگر افغانستان قرار است به سوی یک توافق سیاسی مشروع و پایدار حرکت کند، زنان باید در میز تصمیمگیری حضور داشته باشند؛ جایی که تصمیمها گرفته میشود."
فایق همچنین تأکید کرد که اگر نیمی از جمعیت افغانستان از روند مصالحه کنار گذاشته شوند، رسیدن به مصالحۀ قابلباور بدون عدالت و پاسخگویی ممکن نخواهد بود. حکومت طالبان تاکنون در مورد اظهارات فایق واکنش نشان نداده است. طالبان در گذشته بارها گفتهاند که حقوق زنان در افغانستان در چارچوب شریعت اسلامی تأمین است.
با این حال، از زمان بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، محدودیتهای گستردهای بر آموزش، کار و حضور اجتماعی زنان و دختران اعمال شده است. گزارشهای اخیر سازمان ملل متحد نیز وضعیت حقوق زنان و دختران در افغانستان را از نگرانیهای عمدۀ حقوق بشری در این کشور دانستهاند.
عادله راز، دیپلومات پیشین افغانستان و عضو کمیتهٔ مشورتی سازمان ملل متحد، نیز در این نشست بر نقش فعال زنان افغان در جامعه تأکید کرد:
با زنان افغان نباید تنها به عنوان قربانی برخورد شودعادله راز، دیپلومات پیشین افغانستان
"با زنان افغان نباید تنها به عنوان قربانی برخورد شود. همانگونه که همه میدانیم، آنان کنشگران سیاسی هستند.آنان رهبراناند،آنان آموزگاراناند،آنان سازمان دهندگان اجتماعی، مدافعان حقوق و صلحسازان هستند.آنان حتی زیر محدودیت های بسیار شدید نیز به دفاع از حقوق و خواستهای تمام مردم افغانستان ادامه میدهند"
در همین حال، حکومت طالبان همچنان از سوی بیشتر کشورهای جهان به رسمیت شناخته نشده است. روسیه در جولای ۲۰۲۵ نخستین کشور شد که حکومت طالبان را بهگونه رسمی به رسمیت شناخت و تا اکنون تنها کشور عضو سازمان ملل است که چنین اقدامی کرده است.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژۀ سازمان ملل متحد برای وضعیت حقوق بشر در افغانستان، نیز در گزارشهای خود نسبت به وضعیت زنان و دختران ابراز نگرانی کرده است. گزارش او در فبروری ۲۰۲۶ بهطور مشخص محدودیتها و وضعیت حقوق زنان و دختران، از جمله حق دسترسی آنان به خدمات صحی، را بررسی کرده است.
در همین حال، نزدیک به ۱۰۰ سازمان و نهاد مدافع حقوق بشر در درخواست مشترکی برای تمدید مأموریت گزارشگر ویژۀ سازمان ملل متحد برای افغانستان، خواستار آن شدهاند که زنان افغان، مدافعان حقوق زنان و زنان داخل افغانستان در بحثها و تصمیمگیریهای بینالمللی دربارۀ آیندۀ این کشور حضور مستقیم و فعال داشته باشند.
