مژگان برای خرید مواد غذایی به بازار آمده است. او که هزینههای یک خانوادۀ هفتنفری را تأمین میکند، میگوید افزایش قیمتها او را ناچار کرده است بخشی از خوراک مورد نیاز خانوادهاش را از فهرست خرید حذف کند. او گفت: «ما قبلاً یک
ما قبلاً یک بوجی آرد را به ۱۲۰۰ افغانی میخریدیم، حالا به ۱۸۰۰ افغانی رسیده است. بوره هم قبلاً کیلویی ۵۰ افغانی بود، حالا نزدیک به ۸۰ افغانی شدهمژگان
بوجی آرد را به ۱۲۰۰ افغانی میخریدیم، حالا به ۱۸۰۰ افغانی رسیده است. بوره هم قبلاً کیلویی ۵۰ افغانی بود، حالا نزدیک به ۸۰ افغانی شده. به خاطر همین گرانی مجبور شدیم بعضی خوراکیها مثل گوشت و گوشت مرغ را از لیست خرید حذف کنیم تا بتوانیم دیگر مصرفها را پوره کنیم.»
تنها مژگان نیست که از افزایش هزینههای زندگی شکایت دارد. شماری دیگر از خانوادهها نیز میگویند با درآمد کنونی، تهیه غذای کافی برای اعضای خانواده دشوارتر از گذشته شده است.
گلثوم، باشندۀ ولایت لوگر، میگوید بهعنوان سرپرست خانواده، افزایش قیمت مواد غذایی فشار زیادی بر زندگی کودکانش وارد کرده است. «من سرپرستی هشت فرزند خود را به عهده دارم. از شرایط بد اقتصادی رنج میبرم، کاری برای من وجود ندارد. قیمت آرد، گوشت و برنج همه بسیار بالا رفته و ما نمیتوانیم برای کودکان غذایی که پروتئین یا ویتامین داشته باشد تهیه کنیم. مجبور هستیم ترکاری ارزان بخریم.»
در برخی خانوادهها، افزایش بهای مواد غذایی بر دیگر هزینههای زندگی نیز تأثیر گذاشته است. حیدر، باشندۀ ولایت غزنی، به رادیو آزادی گفت که خانوادهاش برای تأمین هزینه آموزش فرزندان، ناچار شده است از مصارف خوراک بکاهد. «نسبت به دو ماه پیش قیمتها بسیار بالا رفته. اگر دو ماه پیش با معاشی که دولت برایم میدهد میتوانستم یک بوجی آرد و روغن بخرم، حالا قیمتها بالا رفته و این ماه بعضی چیزها را کمتر خریدیم، چون باید به درس و تعلیم اولاد هم برسیم و مجبور شدیم از خوراک بزنیم تا مصرف تعلیم اولاد خود را پوره کنیم.»
در کنار خانوادهها، برخی فروشندگان نیز میگویند کاهش توان خرید مردم بر کاروبار آنان تأثیر گذاشته است. خیبر، یکی از فروشندگان مواد غذایی در مندوی کابل، به رادیو آزادی گفت: «مردم خیلی بیچاره شده، فعلا ایقدر بیچارگی شده، فرض کنید اگر ما روز ۲۰ بوجی آرد سودا کنیم، ۱۰ بوجی آن را به تولکی سودا میکنیم که ما هیچ وقت این کار را نمیکردیم، تقاضای قرض زیاد است، قبلا کار ما بسیار خوب بود، اما حال به خاطر بیچارگی و فقر بسیار کم شده.»
تازهترین گزارش سرمنشی سازمان ملل متحد دربارۀ افغانستان که در ۱۶ سپتمبر ۲۰۲۶ در شورای امنیت مطرح شد، میگوید بستهبودن مرز با پاکستان و درگیریهای منطقهای، تجارت را مختل و هزینۀ انتقال را افزایش داده است. در همین گزارش آمده که تورم عمومی در ماه می به ۷.۸ درصد و تورم مواد غذایی به ۸.۲ درصد رسیده است. برخی کارشناسان اقتصادی میگویند تورم به افزایش عمومی سطح قیمتها گفته میشود؛ وضعیتی که در صورت ثابت ماندن درآمد، قدرت خرید مردم را کاهش میدهد.
آذرخش حافظی، کارشناس اقتصادی، میگوید وابستگی افغانستان به واردات، اختلال در مسیرهای تجارتی و افزایش هزینههای انتقال از عواملیاند که میتوانند بر قیمت مواد غذایی تأثیر بگذارند. او گفت: «افغانستان بخشی از نیازمندیهای
وقتی راههای مواصلاتی و بنادر به دلایل سیاسی و اقتصادی بسته شود، قیمتها بالا میرودآذرخش حافظی، کارشناس اومور اقتصادی
خود را از خارج وارد میکند. وقتی قیمتها در بازار جهانی افزایش پیدا کند یا راههای مواصلاتی و بنادر به دلایل سیاسی و اقتصادی بسته شود، قیمتها بالا میرود. مردم افغانستان هم درآمد مناسب ندارند. هر قدر تورم بیشتر شود، قشر فقیر فقیرتر و بخشی از قشر متوسط هم به جمع فقرا افزوده میشود.»
بانک جهانی نیز در گزارش بهار ۲۰۲۶ خود گفته است که افزایش تورم و فشار قیمت مواد غذایی، قدرت خرید خانوادهها را تضعیف کرده است. بر اساس این گزارش، تورم تا ماه مارچ ۲۰۲۶ به ۷.۶ درصد رسیده بود و فشار ناشی از قیمت مواد غذایی و محدودیتهای عرضه از عوامل اصلی آن شمرده شدهاند.
رادیو آزادی برای دریافت دیدگاه حکومت طالبان دربارۀ افزایش قیمت مواد غذایی و اقدامات انجامشده برای کنترول بازار با سلام جواد، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، تماس گرفت، اما او به پرسشها پاسخ نداد.
برنامۀ جهانی غذا نیز میگوید افغانستان با بحران شدید گرسنگی و سوءتغذیه روبهرو است و افزایش قیمت مواد غذایی، بیکاری، کاهش کمکهای بشردوستانه و اختلال در مسیرهای انتقال از عوامل تشدیدکنندۀ این وضعیت اند. این سازمان میگوید حدود ۱۳.۸ میلیون نفر در سال ۲۰۲۶ با ناامنی حاد غذایی روبهرو اند.
برای بسیاری از خانوادههای افغان، افزایش قیمتها به این معناست که هنگام رفتن به بازار ناچارند میان نیازهای اساسی خود انتخاب کنند؛ از کمکردن مواد غذایی گرفته تا صرفنظر کردن از گوشت، میوه یا دیگر اقلامی که پیش از این بخشی از خرید معمول خانواده بود.
