آنان میگویند در کنار کاهش تولید، بستهبودن راههای تجارتی با پاکستان و محدود بودن بازارهای بدیل نیز قیمت انار را پایین آورده و نگرانی آنان را از زیان بیشتر افزایش داده است.
قندهار یکی از مهمترین مناطق تولید انار در افغانستان به شمار میرود و انار این ولایت در بازارهای داخلی و خارجی شهرت دارد. در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۷۴ هزار تُن انار از نزدیک به ۱۵ هزار هکتار باغ در قندهار برداشت شده بود. اما شماری از باغداران میگویند حاصلات امسال به دلیل خشکسالی و آفات نباتی بهگونه چشمگیری کاهش یافته است.
محمد آغا، یکی از باغداران انار در ولسوالی ناوه قندهار، به رادیو آزادی گفت که شمار زیادی از باغهای انار در منطقه آنان دچار بیماریهای نباتی شدهاند. او گفت: «امسال انارها به شدت دچار امراض شدند که در نتیجه، انارها در سطح گسترده آسیب دیدهاند. انارها ترک خوردهاند؛ بیست یا سی در صد آنها سالم هستند و هفتاد یا هشتاد در صد آنها خراب شدهاند.»
سردار، یکی دیگر از باغداران در ولسوالی ارغنداب، میگوید کمبود آب نیز بر کیفیت و مقدار حاصلات تأثیر گذاشته است. او گفت: «بدبختانه به دلیل کمبود آب، انارها بسیار به آب نیاز داشتند خراب شدهاند، زرد شدهاند و کیفیت خود را از دست دادهاند، بنابراین، تمام مشکل را خشکسالی به وجود آورده است.» به گفته او، تنها خشکسالی مشکل باغداران نیست و بارانهای نابهنگام نیز به برخی میوههای تازه، از جمله انار، آسیب رسانده است.
گزارشهای دیگر از قندهار نیز نشان میدهد که کشاورزان در هفتههای اخیر از کاهش بارندگی و کمبود آب و تأثیر آن بر حاصلاتشان شکایت داشتهاند. گل محمد، یکی از باشندگان ولسوالی معروف قندهار، از حکومت طالبان میخواهد که برای باغداران امکانات آبیاری فراهم کند. او گفت: «خواست ما این است که آب فراهم شود، چون آب بسیار کم است. باید آب تأمین شود، زیرا امسال تمام انارها بسیار ترک خوردهاند.» ریاست زراعت و آبیاری قندهار نیز کاهش حاصلات امسال را تأیید کرده است.
بر اساس معلوماتی که در گزارش شما به نقل از حنیف حقمل، سخنگوی این ریاست، آمده، حاصلات انار امسال در مقایسه با سال گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و انتظار میرود نزدیک به ۲۲۰ هزار تُن انار برداشت شود. در سال گذشته، میزان تولید انار قندهار حدود ۲۷۴ تا ۲۷۵ هزار تُن گزارش شده بود.
اما کاهش حاصلات تنها نگرانی باغداران نیست. محمد یونس، یکی از باغداران انار در قندهار، میگوید بستهبودن راههای تجارتی با پاکستان و افزایش عرضه در بازارهای داخلی، قیمت انار را نیز بهشدت کاهش داده است. او گفت: «بازارهای انار نیز خوب نیست، سال گذشته همین انارهای ترکخورده و خراب هر خریطه به سه تا چهار صد افغانی فروخته میشد،
اما امسال قیمت یک خریطه حتی به هشتاد و نود افغانی کاهش یافته استمحمد یونس، یکی از باغداران انار در قندهار
اما امسال قیمت یک خریطه حتی به هشتاد و نود افغانی کاهش یافته است.» راههای عمدۀ تجارتی میان افغانستان و پاکستان در اکتوبر ۲۰۲۵، پس از افزایش تنشها و درگیریهای مرزی، بسته شدند. اسناد رسمی پاکستان نشان میدهد که عملیات گمرکی در گذرگاه چمن از ۱۵ اکتوبر ۲۰۲۵ متوقف شده بود و گزارشهای بعدی نیز از ادامه رکود تجارت میان دو کشور خبر دادهاند. این بستهشدن مسیرها بر صادرات میوههای تازه افغانستان، از جمله انار، نیز تأثیر گذاشته است. در هفتههای نخست بستهشدن مرز، بازارهای پاکستان از کاهش یا ناپدیدشدن انار و انگور وارداتی افغانستان خبر داده بودند. پیش از بستهشدن راهها، پاکستان یکی از بازارهای مهم انار قندهار بود.
مقامهای تجارتی قندهار در سال ۲۰۲۵ گفته بودند که پیش از بستهشدن سپینبولدک ـ چمن، مقدار قابل توجهی انار به پاکستان صادر شده بود و پس از آن تاجران به بازارهای دیگری مانند هند، ازبکستان، قزاقستان، امارات متحده عربی و روسیه روی آوردند. با این حال، باغداران میگویند انتقال انار به بازارهای دورتر هزینه بیشتری دارد و برای بسیاری از آنان استفاده از مسیرهای هوایی یا بدیل اقتصادی نیست.
آنان هشدار میدهند که اگر مشکل بازار، کمبود آب و بیماریهای باغها ادامه پیدا کند، کاهش درآمد امسال میتواند بر توانایی آنان برای نگهداری باغها و تولید سال آینده نیز تأثیر بگذارد.
