از مرکز لشکرگاه تا قلعۀ تاریخی بست، باشندگان میگویند جادهای حدود هفت کیلومتر سالهاست در وضعیت نامناسب قرار دارد. انجینر ندا محمد اچکزی، یکی از باشندگان این منطقه، به رادیو آزادی گفت: «مردم ما هر روز از این جاده شکایت میکنند. بیماران ما در جاده قلعه بست جان دادهاند. محصولات زراعتی و میوههای قلعه بست هنگام انتقال به مرکز لشکرگاه خراب میشوند و از بین میروند.»
اچکزی میگوید خراببودن جاده بر رفتوآمد گردشگران به قلعۀ بست نیز تأثیر گذاشته است. او افزود: «گردشگران از این جاده به قلعه بست میآیند، اما وقتی یک بار بیایند، دیگر دلشان نمیخواهد دوباره بیایند. میگویند جاده بسیار خراب است.»
به گفتۀ او، باشندگان چندین بار این مشکل را با ادارات مربوط در میان گذاشتهاند، اما تاکنون اقدام عملی برای بازسازی جاده صورت نگرفته است. او میگوید کارهای اداری تا اندازهای پیش رفته، اما بودجۀ آن اختصاص نیافته است.
در شماری از ولایتهای شمالی افغانستان نیز باشندگان از وضعیت مشابهی شکایت دارند. یک زن باشندۀ ولسوالی خواجهغار تخار که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، میگوید خراببودن جادهها باعث میشود مسافران ساعتها در مسیر بمانند.
او به رادیو آزادی گفت: «جادهها بسیار خراب است. وقتی موترها خراب میشوند، زنان، هر کسی که باشند، یک ساعت، دو ساعت و سه ساعت در راه میمانند. کودکان بیمار میشوند و در گرمی در راه میمانند.»
نوراحمد، یکی از باشندگان ولایت بادغیس، نیز میگوید جادههای منتهی به بیشتر
فقط جاده یک ولسوالی، آبکمری، پخته است؛ سایر جادهها از مرکز ولایت تا ولسوالیها همه خامه استنوراحمد، یکی از باشندگان ولایت بادغیس
ولسوالیهای این ولایت خامه است. او گفت: «فقط جاده یک ولسوالی، آبکمری، پخته است؛ سایر جادهها از مرکز ولایت تا ولسوالیها همه خامه است. ما خودمان باشنده ولسوالی قادس هستیم و جاده ما تا قلعهنو خامه است، با مشکلات زیاد رفتوآمد میکنیم.»
حاجی جمیل وزیری، باشندۀ منطقۀ وزیرو در ولسوالی خوگیانی ننگرهار، نیز از وضعیت چندین جادۀ خامه در این ولسوالی شکایت دارد.
او گفت: «جاده از وزیرو تا تنگی خامه است. جاده حلقوی دیگر از پچیراگام تا خوگیانی خامه است. جاده عمومی قیلغو، جاده نوکرخېلو و جاده بازار کهنه نیز در وضعیت خراب قرار دارند. مردم در انتقال بیماران به شفاخانه و انتقال محصولات زراعتی با مشکلات روبهرو هستند.»
شماری از باشندگان مناطق مرکزی افغانستان، از جمله کابل، نیز شکایتهای مشابهی را با رادیو آزادی در میان گذاشتهاند.
ادارۀ احصائیه و معلومات تحت کنترول حکومت طالبان میگوید بیش از ۹۲ درصد جادههای افغانستان خامه است. محمد حلیم رافع، سخنگوی این اداره، در ۱۵ سپتمبر ۲۰۲۶ در صفحۀ اکس خود نوشته بود که از مجموع جادههای افغانستان تنها ۷.۴ درصد پخته و ۹۲.۶ درصد دیگر خامه است.
به گفتۀ او، این اداره برای نخستینبار شبکۀ جادههای افغانستان را از طریق انسجام و تحلیل معلومات جغرافیایی ارزیابی کرده و مجموع طول جادههای کشور را ۲۴۵ هزار و ۷۲ کیلومتر تثبیت کرده است.
این آمار در حالی منتشر شده که شاروالی کابل تحت کنترول حکومت طالبان در آغاز سال جاری خورشیدی ادعا کرده بود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، تنها در شهر کابل حدود ۴۵۰ کیلومتر جاده ساخته شده است.
حکومت طالبان همچنین پیش از این از آغاز یا ادامۀ کار ساخت و بازسازی شماری از شاهراهها، از جمله کابل ـ کندهار، سالنگها، ترینکوت ـ دهراوود، دشت ارچی ـ کندز، کندهار ـ سپینبولدک، کابل ـ غزنی، کابل ـ جلالآباد و هرات ـ چشت شریف خبر داده بود. اما باشندگان مناطق دوردست میگویند بسیاری از جادههای روستایی و راههای ارتباطی میان ولسوالیها و مراکز ولایتها هنوز خامه یا تخریبشده باقی مانده است.
راحت گل زیارمل، کارشناس امور ساختمانی، میگوید چندین دهه جنگ و نبود رسیدگی منظم، به شبکۀ جادههای افغانستان آسیب جدی وارد کرده است.
او گفت: «در جوامع پیشرفته، اگر حتی در قله یک کوه خانهای وجود داشته باشد، جاده به آن رسیده است. متأسفانه در افغانستان، به دلیل جنگها و نابسامانیهای پنجاه سال گذشته، نه تنها راههای مواصلاتی گسترش نیافت، بلکه جادههای موجود نیز از بین رفتند.»
زیارمل میگوید در دورۀ نظام جمهوری تا اندازهای به شاهراهها توجه شد، اما گسترش شبکۀ راهها به روستاها و مناطق دوردست به اندازۀ کافی پیش نرفت.
به گفتۀ او، بسیاری از جادههایی که در سالهای گذشته ساخته شدهاند نیز اکنون به بازسازی و ترمیم نیاز دارند.
او افزود: «جاده قیرریزی شده باید هر ۱۵ سال یکبار نوسازی شود. اگر وضعیت در افغانستان به همین شکل ادامه پیدا کند و به این مشکل رسیدگی نشود، این جادهها از بین خواهند رفت. سیلابها، حوادث طبیعی، بار سنگین و نبود ترمیم بهموقع از عوامل مهم تخریب جادهها هستند.»
باشندگان مناطق مختلف میگویند بازسازی جادهها تنها مسئلۀ رفتوآمد نیست؛ بلکه راههای مناسب میتواند انتقال بیماران، رساندن محصولات زراعتی به بازار و دسترسی مردم به خدمات اساسی را نیز آسانتر کند.
