در همین حال، شماری از تاجران و مسئولان نهادهای تجارتی می‌گویند هرچند بهای مواد سوختی در مقایسه با سه ماه گذشته افزایش یافته، اما به دلیل نزدیکی کشورهای صادرکننده و پایین‌تر بودن هزینه‌های انتقال، این افزایش در افغانستان نسبت به شماری از کشورهای دیگر کمتر بوده است.
سیدالرحمن احساس، باشندۀ ولایت کنر، می‌گوید افزایش بهای تیل و گاز بر زندگی خانواده‌هایی که از پیش با مشکلات اقتصادی روبه‌رو هستند، فشار بیشتری وارد کرده است. او به رادیو آزادی گفت که بیشتر اوقات به دلیل گرانی تیل، از موتر شخصی خود استفاده نمی‌کند و ترجیح می‌دهد با وسایط کرایی رفت‌وآمد کند: «حداقل بهای همه چیز سی درصد افزایش یافته است. ما در خانه موترسایکل هم داریم که گاهی خرید خانه یا برخی نیازها را با آن انجام می‌دهیم و موتر هم داریم، اما باور کنید اگر بیمار نباشیم یا ضرورت جدی نباشد، موتر را اصلاً استفاده نمی‌کنیم، چون هزینه تکسی بسیار بهتر از هزینه موتر است. کاری که با تکسی صد افغانی انجام می‌شود، در موتر با مصرف تیل حتی با پنجصد افغانی هم نمی‌توانیم انجام دهیم.»
فولاد خان، باشندۀ ولایت پکتیا، نیز می‌گوید افزایش بهای تیل و گاز، نه تنها هزینۀ ترانسپورت را بالا برده، بلکه بر بهای دیگر مواد مورد نیاز مردم نیز تأثیر گذاشته است. او گفت: «در منطقه ما بهای همین تیل و گاز بسیار افزایش یافته است که به دلیل افزایش همین قیمت‌ها، بر بهای مواد غذایی و هزینه‌های ترانسپورت نیز تأثیر گذاشته است.»
آنان نگران اند که با سردتر شدن هوا، نیاز به گاز و دیگر مواد سوختی بیشتر شود و فشار اقتصادی بر خانواده‌ها نیز افزایش یابد. شماری از تاجران تیل و گاز نیز می‌گویند که در مقایسه با سه ماه گذشته، بهای مواد سوختی وارداتی افزایش یافته است. با این حال، به گفتۀ آنان، به دلیل نزدیکی کشورهای صادرکننده به افغانستان و پایین‌تر بودن هزینه‌های انتقال، افزایش قیمت‌ها در بازار افغانستان به اندازۀ برخی کشورهای دیگر نبوده است.
توکل احمدیار، رئیس پیشین اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان و تاجر تیل و گاز، به رادیو آزادی گفت: «سه ماه پیش بهای یک تُن تیل از ۱۱۰۰ تا ۱۱۵۰ دالر بود، اکنون ۱۵۰۰ دالر است، اما در شماری از کشورهای دیگر این قیمت‌ها با محصول، مالیات حکومت و کرایه، به ۱۸۰۰ دالر می‌رسد. پیش از این یک لیتر تیل ۶۰ افغانی بود، اما حالا ۸۵ افغانی است. در حالی که با توجه به نرخ جهانی باید ۵۰ افغانی افزایش می‌آمد، اما اکنون از ۲۰ تا ۳۰ افغانی افزایش آمده است. پترول در مقایسه با دیزل همیشه در هر لیتر چهار یا پنج افغانی گران‌تر است و گاز نیز پیش از این یک تُن ۷۰۰ دالر بود و اکنون به هزار دالر رسیده است.»
آقای احمدیار می‌گوید پترول، دیزل و گاز از ایران، آذربایجان، ترکمنستان و روسیه به افغانستان وارد می‌شود.
رادیو آزادی تلاش کرد در مورد نگرانی‌های مردم از افزایش بهای تیل و گاز، دیدگاه وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان را نیز دریافت کند، اما عبدالسلام جواد، سخنگوی این وزارت، تا زمان نشر گزارش به پرسش‌های رادیو آزادی پاسخ نداد.
در همین حال، شاروالی کابل که زیر ادارۀ حکومت طالبان فعالیت می‌کند، در فهرست نرخ‌هایی که روز پنج‌شنبه، اول اکتوبر، در وب‌سایت خود نشر کرده، نوشته است که یک کیلو گاز ۶۴ افغانی، یک لیتر پترول نوع ۹۲ به بهای ۸۹ افغانی و یک لیتر دیزل به بهای ۷۹ افغانی در بازار فروخته می‌شود.
در مقایسه با نرخ‌هایی که این اداره سه ماه پیش اعلام کرده بود، بهای هر کیلو گاز ۸ افغانی، هر لیتر پترول ۱۰ تا ۱۱ افغانی و هر لیتر دیزل تا ۶ افغانی افزایش یافته است. یونس مهمند، رئیس بخش افغانستان انجمن فدرال توسعۀ اقتصادی و تجارت جهانی (BWA)، می‌گوید حتی اگر بهای تیل و گاز در افغانستان نسبت به برخی کشورهای دیگر پایین‌تر باشد، افزایش قیمت‌ها برای مردمی که از پیش با مشکلات شدید اقتصادی روبه‌رو هستند، می‌تواند تأثیر گسترده‌ای بر زندگی روزمرۀ آنان داشته باشد.
افزایش بهای تیل تنها بر یک بخش تأثیر ندارد، بلکه بر ترانسپورت، مواد غذایی، مواد ساختمانی، زراعت، کود، تولید و تمام هزینه‌های زندگی به گونه مستقیم تأثیر میگذاردیونس مهمند، رئیس بخش افغانستان انجمن فدرال توسعۀ اقتصادی و تجارت جهانی
او تأکید می‌کند که برای کاهش آسیب‌پذیری افغانستان در برابر تغییرات جهانی بهای انرژی، باید راه‌حل‌های درازمدت جستجو شود. او گفت: «افزایش بهای تیل تنها بر یک بخش تأثیر ندارد، بلکه بر ترانسپورت، مواد غذایی، مواد ساختمانی، زراعت، کود، تولید و تمام هزینه‌های زندگی به گونه مستقیم تأثیر می‌گذارد. بنابراین، برای افغانستان مهم است که در برابر تغییرات جهانی بهای تیل، به مناطق و ذخایر راهبردی، تنوع منابع واردات، توسعه راه‌های ترانزیتی منطقه‌ای، منابع بدیل انرژی و تقویت تولید داخلی توجه جدی شود.»
افغانستان بخش بزرگی از نیاز خود به تیل، گاز و دیگر مواد سوختی را از خارج وارد می‌کند و افزایش بهای این مواد می‌تواند بر بخش‌های مختلف اقتصادی تأثیر بگذارد. شماری از باشندگان می‌گویند اثر این افزایش تنها در هزینۀ سوخت خلاصه نمی‌شود، بلکه در کرایۀ ترانسپورت، بهای مواد غذایی و دیگر هزینه‌های روزمرۀ زندگی نیز احساس می‌شود.
