آنان می‌گویند ممنوعیت آموزش دختران از صنف ششم به بالا و پوهنتون‌ها نیز شمار بزرگی از خریداران کتاب را از بازار حذف کرده و در نتیجه، روند نشر کتاب به‌طور چشمگیری کاهش یافته است.
ننگرهار، یکی از مراکز مهم نشر و فروش کتاب‌های پشتو در شرق افغانستان، اکنون با رکود جدی در بازار کتاب روبه‌رو است.
شماری از ناشران و کتاب‌فروشان در جلال‌آباد می‌گویند در کنار افزایش بیکاری و مشکلات اقتصادی، نظارت سخت‌گیرانه حکومت طالبان بر نشر کتاب‌ها نیز به کسب‌وکار آنان آسیب رسانده است.
آنان می‌گویند ممنوعیت آموزش دختران از صنف ششم به بالا تا پوهنتون، یکی دیگر از عواملی است که بازار فروش کتاب را به‌شدت متأثر ساخته است.
یکی از ناشران کتاب در ننگرهار که نخواست نامش در گزارش فاش شود، به شرط تغییر صدا، به رادیو آزادی گفت: «در حال حاضر، دروازه‌های مکاتب و پوهنتون ها به روی دختران بسته
در حال حاضر، دروازه‌های مکاتب و پوهنتون ها به روی دختران بسته شده است و افزون بر آن، اجازه هیچ‌گونه آموزش به آنان داده نمی‌شود. این موضوع بر روند نشر کتاب‌های ما تأثیر گذاشته استیکی از ناشران کتاب در ننگرهار
شده است و افزون بر آن، اجازه هیچ‌گونه آموزش به آنان داده نمی‌شود. این موضوع بر روند نشر کتاب‌های ما تأثیر گذاشته است، زیرا بازار فروش کتاب وجود ندارد و طبیعی است که وقتی بازار فروش کتاب نباشد، روند نشر کتاب نیز متأثر می‌شود.»
یک کتاب‌فروش دیگر در جلال‌آباد که او نیز نخواست نامش فاش شود، به رادیو آزادی گفت: «به‌طور کلی، میزان کتاب‌خوانی کاهش یافته است. جوانانی که پیش از این به کتاب‌فروشی‌ها می‌آمدند و ده‌ها کتاب مرتبط با رشته تخصصی خود را خریداری می‌کردند، اکنون بیشترشان یا از کشور خارج شده‌اند و یا اگر شماری از آنان هنوز در کشور هستند، دلسرد شده‌اند و با مشکلات اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. همین عوامل سبب شده است که روند نشر کتاب بسیار کاهش یابد.»
کتاب‌فروشان می‌گویند پیش از این، ماهانه بیش از صد عنوان کتاب در ننگرهار منتشر می‌شد، اما اکنون شمار کتاب‌های منتشرشده در برخی ماه‌ها حتی به ده عنوان نیز نمی‌رسد.
آنان می‌افزایند زمانی که دختران به مکتب و پوهنتون می‌رفتند، در کنار کتاب‌های درسی، کتاب‌های مربوط به معلومات عمومی و موضوعات دیگر را نیز خریداری می‌کردند، اما اکنون این بخش از بازار نیز به‌شدت کوچک شده است.
در همین حال، شماری از محصلان پوهنتون ننگرهار و شاگردان مکاتب می‌گویند وضعیت اقتصادی خانواده‌های‌شان اجازه نمی‌دهد کتاب‌های جدید خریداری کنند.
سمیع‌الله، محصل فاکولتۀ زبان و ادبیات پوهنتون ننگرهار، به رادیو آزادی گفت: «در شرایط کنونی، مردم به دنبال تأمین نیازهای اولیه زندگی و پیدا کردن یک لقمه نان هستند و همین موضوع بازار مطالعه را کم‌رونق ساخته است. وقتی یک نفر برای به دست آوردن یک لقمه نان درمانده باشد، با چه پولی کتاب بخرد؟»
خدیجه، شاگرد صنف یازدهم یکی از مکاتب در ننگرهار که به دلیل ممنوعیت آموزشی طالبان، تحصیلاتش ناتمام مانده است، به رادیو آزادی گفت: «مشکل بزرگ این است که مکاتب و پوهنتون ها بسته هستند و به همین دلیل، علاقه به درس و مطالعه کاهش یافته است. وقتی یک دختر در خانه محبوس باشد، پرسش بزرگی که ذهنش را مشغول می‌کند، این است که چرا از آموزش و کار محروم شده است. در چنین شرایطی، دختران از نظر روانی و اقتصادی توانایی خرید کتاب و مطالعه آن را ندارند.»
سال گذشته نیز شماری از ناشران کتاب در کابل و ولایت‌های دیگر در گفت‌وگو با رادیو آزادی ادعا کرده بودند که مأموران استخبارات حکومت طالبان به کتاب‌فروشی‌ها مراجعه کرده و حدود پنجاه هزار جلد کتاب را جمع‌آوری کرده‌اند؛ اقدامی که به گفتۀ آنان میلیون‌ها افغانی زیان به ناشران و کتاب‌فروشان وارد کرده است.
به گفتۀ آنان، بیشتر کتاب‌های جمع‌آوری‌شده درباره موضوعات تاریخی، سیاسی و مذهبی بوده یا دربارۀ شخصیت‌های افغانستان نوشته شده بودند. رادیو آزادی در آن زمان فهرستی از ۷۸ عنوان کتاب به زبان‌های پشتو و دری را نیز به دست آورده بود که گفته می‌شد حکومت طالبان آن را در اختیار کتاب‌فروشی‌ها قرار داده و از آنان خواسته بود این کتاب‌ها را به فروش نرسانند.
طالبان در آن زمان به‌گونه رسمی دربارۀ این ادعاها چیزی نگفته بودند. در چنین شرایطی، ناشران و کتاب‌فروشان ننگرهار می‌گویند بازار کتاب در این ولایت نه تنها از مشکلات اقتصادی، بلکه از کاهش شمار محصلان و شاگردان و محدودیت‌های نشراتی نیز متأثر شده است.
