یک زن نویسنده در کابل که نخواست نامش در این گزارش نشر شود، به شرط تغییر صدا، به رادیو آزادی گفت: «از آن‌جایی که درآمد ندارم و منبع دیگری نیز برای تأمین هزینه‌هایم وجود ندارد، چگونه می‌توانم هر زمان که بخواهم، به کتاب‌فروشی بروم، کتاب‌های مورد علاقه‌ام را بخرم و مطالعه کنم؟ این مشکل بسیار فراگیر است؛ تنها من نیستم، بلکه زنان زیادی با همین مشکل روبه‌رو هستند.»
هنوز هم به کتاب علاقه دارم، اما توانایی خرید کتاب را ندارم. وضعیت اقتصادی ما بسیار ضعیف استلطیفه، یکی از باشندگان ولایت کنر
لطیفه، یکی از باشندگان ولایت کنر که به کتاب و مطالعه علاقه دارد، نیز می‌گوید وضعیت اقتصادی خانواده‌اش اجازه نمی‌دهد کتاب بخرد.
او به رادیو آزادی گفت: «هنوز هم به کتاب علاقه دارم، اما توانایی خرید کتاب را ندارم. وضعیت اقتصادی ما بسیار ضعیف است و نمی‌خواهم باری بر دوش خانواده‌ام باشم.»
پس از بازگشت دوباره طالبان به قدرت در افغانستان، دختران از آموزش بالاتر از صنف ششم محروم شده‌اند و زنان نیز از کار در بسیاری از اداره‌های دولتی و غیردولتی منع شده‌اند.
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد، یونیسف، در گزارشی تازه گفته است که از سال ۲۰۲۱ به این‌سو، حدود ۲.۶ میلیون دختر در افغانستان از آموزش بالاتر از صنف ششم محروم شده‌اند.
بر اساس گزارش سال ۲۰۲۵ بانک جهانی، تا آن سال تنها ۵.۱ درصد زنان افغانستان در گروه سنی ۱۵ سال و بالاتر، بخشی از نیروی کار کشور بودند.
شماری از کتاب‌فروشان نیز می‌گویند کاهش حضور زنان در آموزش و بازار کار، بر فروش کتاب تأثیر گذاشته است.
مسؤول یک کتاب‌فروشی در جلال‌آباد که نخواست نامش در گزارش نشر شود، به شرط تغییر صدا، به رادیو آزادی گفت:
«مشتریان زن کاهش یافته‌اند. پیش از این، زنان زیادی به کتاب‌فروشی ما می‌آمدند؛ هم کتاب‌های پوهنتون می‌خریدند و هم رمان‌ها و کتاب‌های معلوماتی دیگر را خریداری می‌کردند، اما اکنون گاهی در تمام ماه حتی یک مشتری زن هم به این‌جا نمی‌آید.»
فروزان امیری، فعال حقوق زنان و حق آموزش، می‌گوید محرومیت زنان از آموزش و نداشتن توان خرید کتاب، آنان را بیشتر از فرصت‌های یادگیری دور می‌کند.
او به رادیو آزادی گفت: «مشکلات زنان هر روز بیشتر می‌شود. متأسفانه، در جامعه‌ای که زنان به‌آسانی به کتاب دسترسی نداشته باشند و به دلیل فشارهای تحمیلی از آموزش نیز محروم شوند، این وضعیت به اوج فاجعه رسیده است. اکنون همین وضعیت در افغانستان جریان دارد و هر روز بدتر می‌شود.»
نهاد زنان سازمان ملل متحد، UN Women، در گزارشی در سال ۲۰۲۵ گفته بود که پس از بازگشت دوباره طالبان به قدرت، ۷۸ درصد زنان افغان، که بیشتر آنان را زنان جوان تشکیل می‌دهند، از کار، آموزش‌های حرفه‌ای و تحصیلات عالی محروم شده‌اند. در میان این زنان، کسانی نیز هستند که به دلیل وضعیت ضعیف اقتصادی، حتی توان خرید یک کتاب را ندارند؛ در حالی که برای شماری از آنان، مطالعه یکی از معدود راه‌های ادامه یادگیری و پرکردن اوقات فراغت باقی مانده است.
