محمدالله، باشندۀ ولسوالی میرزکه ولایت پکتیا، می‌گوید آوردن چوب از کوه‌ها در منطقۀ آنان محدود شده و تنها در برخی زمان‌ها با توافق مردم، اجازه جمع‌آوری بوته‌ها و چوب‌های خشک داده می‌شود.
او به رادیو آزادی گفت:«چند سال می‌شود که در منطقه ما آوردن چوب از کوه‌ها بند است. اگر کسی آن را بیاورد، جریمه می‌شود. از طرف دولت چنین یک توافق شده و مردم نیز با آن موافق اند. اما گاهی چنین می‌شود که برای دو یا سه هفته، با اجازه همه مردم، کوه باز می‌شود و بعد مردم کوشش می‌کنند که بوته‌های خشک یا چوب خشک بیاورند، اما هیچ‌کس جرأت نمی‌تواند که درخت صنوبر را قطع کند.»
یک باشندۀ ولایت خوست که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، می‌گوید در آنجا حتی آوردن چوب خشک از جنگلات نیز ممنوع است و بیشتر مردم از چوب باغ‌ها استفاده می‌کنند.
مردم از درختان باغ‌ها استفاده میکنندیک باشندۀ ولایت خوست
او به رادیو آزادی گفت: «در خوست چوب جنگلات بند است، چه خشک باشد و چه تر. مردم از درختان باغ‌ها استفاده می‌کنند. این درختان روسی زود رشد می‌کنند، بنابراین چوب جنگلات به طور عمومی بند است. اگر به گونه قاچاق یکی دو موتر عبور کند، آن موضوع جدا است، اما دیگر آن را بند کرده‌اند.»
نزدیک به یک ماه پیش، شماری از باشندگان ولایت کنر نیز به رادیو آزادی گفته بودند که قطع درختان چنار و بلوط ممنوع شده، اما برخی مردم به قطع درختان میوه‌دار جنگلات، مانند توت و چهارمغز، رو آورده‌اند.
شماری از باشندگان نورستان نیز از قطع غیرمسلکی و قاچاق جنگلات ابراز نگرانی کرده بودند. یک منبع حکومت طالبان در آن زمان به رادیو آزادی گفته بود که برای جلوگیری از قطع خودسرانۀ جنگلات، نیروهایی زیر نام «قطعه سبز» گماشته شده‌اند و به هیچ‌کس اجازه فعالیت غیرقانونی در جنگلات داده نمی‌شود.
داکتر مخلص احمد، عضو اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان در ننگرهار، می‌گوید بخش زیادی از چوب سوختی که به جلال‌آباد می‌رسد، از باغ‌های ولسوالی‌ها تهیه می‌شود و بخشی از آن نیز به کابل انتقال می‌یابد.
او به رادیو آزادی گفت: «از ولسوالی‌های مختلف به ننگرهار چوب می‌آید. در اینجا چوب‌فروشی‌های ویژه وجود دارد. آنان چوب‌ها را با لاری‌ها می‌گیرند. برخی مردم از کابل می‌آیند، یا همین کاروباری‌ها آن را می‌برند و در آنجا می‌فروشند. اتحادیه یا تاجر مشخصی ندارد.»
خانجان الکوزی، مشاور اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، نیز می‌گوید هرچند مقداری چوب خشک از کوه‌ها وارد بازار می‌شود، اما بخش عمدۀ چوب سوخت از باغ‌ها تأمین می‌شود.
او در پاسخ به این پرسش که سالانه چه مقدار چوب در افغانستان سوختانده می‌شود، گفت: «آمار دقیق، فکر می‌کنم حتی در بسیاری از کشورهای پیشرفته نیز وجود نداشته باشد که مردم در جریان یک سال چه مقدار چوب می‌سوزانند. در مناطق گرم مانند ننگرهار، پکتیا، کندهار و هلمند، به دلیل زمستان بخاری‌های چوبی بسیار کم استفاده می‌شوند، اما در اطراف کابل، غزنی، وردک، لوگر، شمال، پروان و پنجشیر چوب سوزانده می‌شود که بیشتر آن چوب باغ‌ها است.»
هرچند افراد مصاحبه‌شده در این گزارش می‌گویند آوردن چوب از جنگلات در بسیاری مناطق ممنوع شده است، اما در سال‌های گذشته بخش‌هایی از جنگلات افغانستان، به‌ویژه در کنر و نورستان، در نتیجه آتش‌سوزی، قطع غیرقانونی و قاچاق آسیب دیده‌اند.
رادیو آزادی برای دریافت دیدگاه شیرمحمد حاتمی، سخنگوی وزارت زراعت، آبیاری و مالداری حکومت طالبان، تلاش کرد، اما تا زمان نشر گزارش پاسخی دریافت نکرد.
در وب‌سایت این وزارت آمده است که افغانستان در حال حاضر حدود یک میلیون و ۷۸۰ هزار هکتار جنگل دارد و برنامه این است که تا سال ۲۰۳۰ این رقم به یک میلیون و ۹۰۰ هزار هکتار افزایش یابد.
در برخی مناطق نیز تلاش‌های داوطلبانه برای احیای پوشش گیاهی صورت گرفته است. رادیو آزادی پیش از این گزارشی درباره حبیب‌الله نجفی‌زاده، باشندۀ ولایت دایکندی، نشر کرده بود که با امکانات شخصی تخم درختان و بوته‌های کوهی را خریداری و کشت می‌کرد و پس از آن با استقبال مردم روبه‌رو شد.
کارشناسان بخش زراعت و حفاظت از محیط زیست توصیه می‌کنند که به جای قطع درختان جنگلات، از شاخه‌های هرس‌شده و چوب‌های خشک و کهنه باغ‌ها استفاده شود.
ساحل دوران، کارشناس بخش زراعت و حفاظت از محیط زیست، به رادیو آزادی گفت: «به جای قطع درختان جنگلات برای سوخت، استفاده از شاخه‌های هرس‌شده باغ‌ها و چوب‌های خشک و کهنه، تا حد زیادی بدیل خوب است، اما باید به گونه مسلکی مدیریت شود، زیرا هر چوب باغ نیز برای سوختاندن مناسب نیست. اگر بگوییم چرا به جای جنگل از چوب باغ‌ها استفاده شود، دلیل آن این است که جنگلات حفظ می‌شوند، محل بودوباش حیوانات هستند، از خاک محافظت می‌کنند، آب باران و برف را تنظیم می‌کنند، شدت سیلاب‌ها را کاهش می‌دهند و بر اقلیم نیز تأثیر دارند.»
با نزدیک‌شدن زمستان، مردم در افغانستان برای گرم‌کردن خانه‌های‌شان از زغال‌سنگ، گاز مایع، تیل، چوب و بخاری‌های برقی استفاده می‌کنند؛ اما شماری هنوز چوب را ترجیح می‌دهند.
محمد عظیم، یک فروشندۀ چوب در کابل، می‌گوید در میان انواع چوب، بلوط مشتری بیشتری دارد، اما قیمت آن نیز بلندتر است. او می‌گوید یک خروار چوب بلوط آماده برای چری حدود ۱۲ هزار افغانی فروخته می‌شود و دیگر چوب‌ها در هر خروار دو تا سه هزار افغانی ارزان‌تر اند.
محمد عظیم به رادیو آزادی گفت: «در بازار چوب انار، بادام و زردآلو فروش خوب دارد، توت هم خوب است، اما بلوط از همه بهتر است. البته بلوط قیمت تمام می‌شود. ما آن را از غزنی می‌گیریم، در پنج یا شش روز چهار یا پنج خروار وارد می‌شود که دیگر روی زمین چیزی باقی نمی‌ماند و چور می‌شود.»
