آمنه، زن بیوه‌ای ۵۵ ساله در یکی از قریه‌های ولایت سمنگان، پنج سال است که با تولید صابون لباس‌شویی، در خانه‌اش تلاش می‌کند مصارف خانواده پنج‌نفره‌اش را تأمین کند و زمینه کار را نیز برای چند زن دیگر فراهم کرده است.
او اما می‌گوید، نبود امکانات مناسب یکی از چالش‌های اصلی کار اوست؛ به قالب‌های معیاری برای شکل‌دادن صابون و تجهیزات لازم برای بسته‌بندی دسترسی ندارد.
او در مورد نرخ فروش آن همچنان می‌گوید: «بسته‌بندی قالب نداریم، در تشت، تشت کلان پلاستیک مواد را می‌اندازیم، بعد آن را برش می‌کنیم، سپس آن را به طور کیلویی به قیمت کیلو صد و سیر هفتصد افغانی به فروش می‌رسانیم.»
او می‌افزاید که مواد اولیه مورد نیاز برای تولید صابون لباس‌شویی را از ولایت بغلان تهیه می‌کند. به گفته او، این مواد شامل مواد چرب مورد استفاده در صابون‌سازی، آب، نمک، پودر مخصوص صابون‌سازی و مواد خوشبوکننده است.
آمنه می‌گوید حساب دقیق از هزینه‌ها و درآمدش ندارد؛ اما به برآورد او، از هر دوره تولید صابون، با ۷۰۰ افغانی هزینه، حدود ۳۰۰ افغانی سود به دست می‌آورد. او در مورد میزان تولید ماهانه صابون در کارگاه خانگی‌اش معلومات نداد.
بخش عمده صابون‌های تولیدشده آمنه از طریق همسایه‌ها و مشتریان محلی به فروش می‌رسد. پسرش نیز بخشی از محصولات را به شهر انتقال می‌دهد و برای فروش آن‌ها با دکانداران هماهنگی می‌کند.
با این حال او می‌گوید، نبود بازاریابی منظم، محدودیت دسترسی به بازار و امکانات ابتدایی تولید، گسترش فعالیت او را دشوار ساخته است: «بازاری نداریم که زمینه برای بازاریابی زنان فراهم باشد. خود ما صابون را ببریم و بازاریابی کنیم، بخشی آن را پسرم به دکانداران شهر قرارداد کرده و بخشی آن را در دکان خود می‌فروشد، همسایه هم می‌برند، نهادی وجود ندارد که از ما حمایت کند تا ما بتوانیم بازاریابی کرده و صابون تولیدشده خود را به آسانی به فروش برسانیم.»
زنان فقیر و بیوه به کار نیاز دارند، اگر حمایت شویم، می‌توانیم کار کنیم و نان خانواده خود را پیدا کنیمآمنه، صابون‌پز در ولایت سمنگان
او باور دارد که دسترسی به سرمایه، قالب‌های مناسب و امکانات بسته‌بندی می‌تواند به بهبود کیفیت عرضه، افزایش فروش و گسترش بازار محصولاتش کمک کند و با فراهم‌شدن این امکانات، زمینه افزایش تولید و ایجاد فرصت‌های کاری بیشتر برای زنان نیز فراهم خواهد شد.
فعالیت آمنه در شرایطی ادامه دارد که زنان در افغانستان با محدودیت‌های گسترده در دسترسی به کار و فرصت‌های اقتصادی روبه‌رو هستند. بر اساس گزارش «شاخص جنسیتی افغانستان ۲۰۲۴» زنان سازمان ملل متحد (UN Women)، که در ۱۷ جون ۲۰۲۵ منتشر شد، میزان مشارکت زنان افغانستان در نیروی کار در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۴.۲ درصد برآورد شده است.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، در بیش از پنج سال گذشته محدودیت‌های وضع‌شده بر اشتغال زنان، از جمله ممنوعیت کار آنان در بسیاری از نهادهای دولتی و تمامی اداره‌های غیردولتی و محدودیت کار در بخش‌های مختلف، فرصت‌های کاری زنان را کاهش داده است.
کسب‌وکارهای کوچک خانگی برای شماری از زنان در افغانستان، به‌ویژه زنان بیوه و سرپرست خانواده، راهی برای کسب درآمد و تأمین نیازهای زندگی به شمار می‌روند. با این حال، آمنه می‌گوید در پنج سال گذشته هیچ نهادی از فعالیت او حمایت نکرده است و از مسئولان حکومت طالبان و نهادهای کمک‌رسان می‌خواهد برای اشتغال و درآمدزایی زنان بیوه و کم‌درآمد، زمینه حمایت از کسب‌وکارهای خانگی را فراهم کنند: «خواهش ما از امارت اسلامی و نهادها این است که به زنان اجازه کار بدهد و پروژه‌های کاری فراهم کنند، زنان فقیر و بیوه به کار نیاز دارند، اگر حمایت شویم، می‌توانیم کار کنیم و نان خانواده خود را پیدا کنیم.»
