نگار از شمال افغانستان که به دلیل نگرانی‌های امنیتی، خواست هویتش افشا نشود به شرط تغییر صدا به رادیو آزادی گفت محدودیت‌های وضع‌شده بر رسانه‌ها در افغانستان روند اطلاع‌رسانی را دشوار کرده و انگیزه ادامه فعالیت را برای او کمرنگ ساخته است. او افزود «هنگام رفتن به محل رویدادها برای تهیه گزارش نیز با مشکلات زیادی روبه‌رو می‌شویم. شرایط به جایی رسیده است که اگر فرصت کاری دیگری برای ما فراهم شود، شاید خبرنگاری را ترک کنیم و به کار دیگری روی بیاوریم.»
براساس گزارش‌ها، از زمان بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱، وضعیت آزادی رسانه‌ها و امنیت خبرنگاران در افغانستان به‌تدریج محدودتر شده است.
بازداشت و تهدید خبرنگاران، سانسور، تعطیلی رسانه‌های مستقل، محدودیت فعالیت خبرنگاران زن و جلوگیری از دسترسی آزاد به اطلاعات، از مهم‌ترین چالش‌هایی هستند که شماری از نهادهای ملی و بین‌المللی در گزارش‌های خود ثبت کرده‌اند.
دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد (یوناما) در گزارش خود در ۱۵ اکتوبر ۲۰۲۶ از ادامه محدودیت‌ها بر فعالیت رسانه‌ها و تعلیق چند رسانه در افغانستان خبر داده است.
گزارش کمیته حفاظت از خبرنگاران (CPJ) در ۱۴ اگست ۲۰۲۶ از تشدید فشار بر خبرنگاران، بازداشت و ضرب‌وشتم، سانسور، محدودیت فعالیت خبرنگاران زن، قطع اینترنت و مهاجرت اجباری خبرنگاران افغان ابراز نگرانی کرده است.
گزارش سالانه مرکز خبرنگاران افغانستان (AFJC) در ۱۸ مارچ ۲۰۲۶ گفته که در سال ۱۴۰۴ خورشیدی، دست‌کم ۲۰۷ مورد نقض حقوق خبرنگاران و رسانه‌ها، دو مورد کشته‌شدن خبرنگاران، ۲۱ مورد بازداشت و تعطیلی دست‌کم ۲۱ تلویزیون محلی را ثبت کرده و از افزایش سانسور و محدودیت فعالیت خبرنگاران زن خبر داده است.
برخی از خبرنگاران زن در افغانستان می‌گویند که این محدودیت‌ها برای آنان، با تبعیض جنسیتی نیز همراه است.
یکی از آنان در غرب افغانستان که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش در گزارش ذکر شود به شرط تغییر صدا به رادیو آزادی گفت: «هر مشکلی که در جامعه خبرنگاری عمومی باشد، ما زنان آن را ده برابر تجربه می‌کنیم. بارها اتفاق افتاده است که به همکار مرد من اجازه ورود به نشست خبری داده‌اند، اما مرا تنها به دلیل زن‌بودنم اجازه نداده‌اند. حتی برخی مسئولان به پیام‌های من پاسخ نمی‌دهند و می‌گویند همکار مردت را بفرست تا با او مصاحبه کنیم.»
این خبرنگار می‌افزاید که چنین برخوردهایی سبب شده که برخی از زنان همکار او از تهیه برخی گزارش‌ها صرف‌نظر کنند و شماری نیز به دلیل ازدست‌دادن انگیزه، حرفه خبرنگاری را ترک کنند.
هر مشکلی که در جامعه خبرنگاری عمومی باشد، ما زنان آن را ده برابر تجربه می‌کنیم.یک خبرنگار زن در غرب افغانستان
این در حالیست که در تازه‌ترین مورد، کمیته حفاظت از خبرنگاران در ۱۴ اکتوبر ۲۰۲۶ از توقف نشرات اف‌ام بی‌بی‌سی به زبان‌های دری، پشتو و انگلیسی در سراسر افغانستان خبر داد.
برای دریافت دیدگاه حکومت طالبان درباره محدودیت‌های وضع‌شده بر فعالیت خبرنگاران و انتقادهای مطرح‌شده، با ذبیح الله مجاهد سخنگوی حکومت آنان تماس گرفتیم؛ اما تا زمان نشر این گزارش، رادیو آزادی پاسخی دریافت نکرد.
او در نوامبر ۲۰۲۴، اما به رسانه‌های داخلی گفته که حکومت آنان از فعالیت رسانه‌ها در چارچوب شریعت اسلامی و منافع ملی حمایت می‌کند.
او پیش از این ادعا کرده که هیچ خبرنگاری به دلایل مرتبط به وظیفه‌اش مورد بدرفتاری قرار نگرفته و زندانی نشده است.
با این حال، در سال ۲۰۲۶ نیز شماری از خبرنگاران در افغانستان بازداشت شدند. از جمله، منصور نیازی و عمران دانش، دو خبرنگار تلویزیون طلوع‌نیوز، در ماه می در کابل بازداشت شدند.
درباره زمان آزادی این دو خبرنگار، گزارش‌های متفاوتی منتشر شده است. جاوید نیازی، مسئول خبرگزاری پیگرد، نیز در همین سال پس از حدود دو ماه بازداشت آزاد شد.
سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان «امسو» می‌گوید که در بیش از پنج سال گذشته، مقام‌های حکومت طالبان برای تسهیل فعالیت خبرنگاران اقدام مؤثری نکرده‌اند و در موارد زیادی خود عامل فشار، توهین، تحقیر و سانسور خبرنگاران بوده‌اند.
بصیر احمد دانشیار، معاون این سازمان می‌گوید: «نهادهای بین‌المللی مکلفیت دارند تا اینکه فشارهای بیشتر دیپلوماتیک را بر حاکمیت فعلی وارد بکنند تا اینکه عاملان جرایم علیه خبرنگاران را پاسخگو بسازند و بیش از این تهدید و ارعاب و فشار و سانسور را بر خبرنگاران تحمیل نکنند و این یگانه راهی بوده می‌تواند که وضعیت موجود را به وضعیت مطلوب سوق بدهد.»
این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که سازمان گزارشگران بدون مرز در شاخص جهانی آزادی مطبوعات سال ۲۰۲۶، افغانستان را در میان ۱۸۰ کشور در جایگاه ۱۷۵ قرار داده است.
دوم نوامبر، روز جهانی پایان‌دادن به معافیت از مجازات عاملان جرایم علیه خبرنگاران است؛ روزی که بر اهمیت امنیت خبرنگاران و پاسخگو ساختن عاملان خشونت علیه آنان تأکید می‌کند.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، شعار امسال این روز را «تهدیدها تغییر می‌کنند؛ معافیت از مجازات ادامه می‌یابد» اعلام کرده است.
یونسکو می‌گوید با وجود تغییر شکل تهدیدها و خطرهایی که خبرنگاران با آن روبه‌رو هستند، عاملان این جرایم هنوز هم در بسیاری موارد مجازات نمی‌شوند. این سازمان بر ضرورت پایان‌دادن به بی‌پاسخ‌ماندن چنین جرایمی تأکید کرده است.
