هرچند کابلی‌ها از فرارسیدن زمستان و بارش برف خوشحال می‌شوند و مثلی دارند که می‌گوید: «کابل بی‌زر باشد، اما بی‌برف نه»، اما با این حال نگران اند که با فعال‌شدن سیستم‌های مرکز گرمی در ساختمان‌های بلند مسکونی، بار دیگر هوای شهر آلوده شود و بیماری‌های گوناگون، به‌ویژه بیماری‌های تنفسی، افزایش یابد.
آنان ادعا می‌کنند که در سیستم‌های مرکز گرمی بسیاری از این ساختمان‌ها از مواد سوخت بی‌کیفیت استفاده می‌شود. سیدجان، باشندهٔ منطقهٔ کارته‌نو کابل، می‌گوید دلیل نگرانی‌اش این است که آنان هر سال در فصل زمستان با این مشکل روبه‌رو می‌شوند. او می‌گوید: «این بلاک‌هایی که ساخته می‌شوند، برای گرم‌کردن مرکز گرمی‌های‌شان مواد سوخت بی‌کیفیت می‌سوزانند. بعد هوا آلوده می‌شود و همه مردم مریض می‌شوند. امید ما این است که دولت به این مشکل جدی رسیدگی کند.»
سازمان ملل متحد گفته است که ساحات ساخته‌شدهٔ شهر کابل در دهه‌های اخیر به‌گونهٔ قابل توجهی گسترش یافته‌اند. بر اساس آمار سازمان مستقل «ورلد پاپیولیشن ریویو»، نفوس کابل که در سال ۱۹۷۹ میلادی حدود یک میلیون نفر تخمین شده بود، اکنون به حدود پنج میلیون نفر می‌رسد.
مرضیه، باشندهٔ منطقهٔ خیرخانهٔ کابل، می‌گوید نظارت بر سیستم‌های مرکز گرمی ساختمان‌های بلند مسکونی از مسئولیت‌های شاروالی کابل است. او می‌گوید: «هر سال که زمستان می‌رسد، خانه‌های ما مثل شفاخانه می‌شود؛ همه مریض می‌شوند. خدا کند امسال چنین نشود و شاروالی کابل نظارت درست داشته باشد.»
نعمت‌الله بارکزی، مشاور فرهنگی شاروالی کابل تحت ادارهٔ طالبان، به رادیو آزادی گفت که آنان برای رسیدگی به این مشکل تدابیر جدی روی دست دارند؛ اما در مورد این‌که این تدابیر چه هستند، جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
شاروالی کابل در سال‌های گذشته گفته بود که از مالکان ساختمان‌های بلند مسکونی خواسته است تا از سوزاندن مواد سوخت بی‌کیفیت خودداری کنند و فلتر نیز نصب کنند؛ در غیر آن، در صورت تخلف، جریمه خواهند شد و با آنان برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.
هر سال که زمستان می‌رسد، خانه‌های ما مثل شفاخانه می‌شود؛ همه مریض می‌شوند.مرضیه، باشندهٔ منطقهٔ خیرخانهٔ کابل
شیرشاه، وکیل یکی از ساختمان‌های مسکونی در کابل، می‌پذیرد که شاروالی کابل در این بخش نظارت دارد.
او به رادیو آزادی گفت: «معمولاً در این‌جا در سیستم‌های مرکز گرمی زغال‌سنگ می‌سوزانند. همه باید فلتر داشته باشند. اگر فلتر نداشته باشند، شاروالی جریمه‌شان می‌کند. شاروالی و ادارهٔ حفاظت محیط زیست این موضوع را بررسی و کنترول می‌کنند.»
شیرشاه می‌گوید که آنان مجبور اند سیستم‌های مرکز گرمی را فعال کنند؛ چون به گفتهٔ او، در بلاک‌ها و آپارتمان‌ها امکانات کافی برای نصب بخاری وجود ندارد و استفاده از مرکز گرمی بهترین راه برای گرم‌کردن خانه‌ها است.
او اضافه می‌کند که پیش از این در مکروریان‌ها زندگی می‌کرده، اما چند سال می‌شود که سیستم گرمایشی مرکز گرمی در آن‌جا غیرفعال شده و مردم در فصل زمستان برای گرم‌کردن خانه‌های‌شان با مشکلات روبه‌رو اند.
گفتنی است که علاوه بر سیستم‌های مرکز گرمی، بسیاری از خانواده‌های فقیر نیز برای گرم‌کردن خانه‌ها و پخت‌وپز از موادی استفاده می‌کنند که به‌گونهٔ مستقیم باعث آلودگی هوا می‌شوند.
اکنون این پرسش مطرح می‌شود که نگرانی باشندگان کابل در مورد این‌که هوای آلوده باعث ابتلای مردم به بیماری‌های گوناگون، به‌ویژه بیماری‌های تنفسی می‌شود، تا چه اندازه جدی و بجا است؟
این پرسش را با داکتر ناصر فگار، متخصص طب داخله، در میان گذاشتیم. آقای فگار به رادیو آزادی گفت که در فصل زمستان، به دلیل کاهش نور آفتاب، میزان ویتامین دی در بدن پایین می‌آید. به گفتهٔ او، در نتیجه سیستم دفاعی بدن ضعیف می‌شود و سپس آلودگی هوا باعث می‌شود این افراد به بیماری‌های گوناگون مبتلا شوند.
او در مورد این‌که چه کسانی بیشتر آسیب می‌بینند و به کدام بیماری‌ها مبتلا می‌شوند، افزود: «کسانی که سن‌شان کم است، به‌ویژه کودکان که سیستم تنفسی‌شان هنوز به‌خوبی رشد نکرده، همچنان مادران باردار و افراد سالمند، یا کسانی که به بیماری آسم، امراض قلبی، فشار خون یا شکر مبتلا هستند، بیشتر با بیماری‌ها روبه‌رو می‌شوند. در میان این بیماری‌ها، سرماخوردگی، زکام، سرفه، گلودردی و سینه‌بغل بیشتر می‌شود.»
سازمان جهانی صحت در زمستان گذشته از جان باختن صدها تن در افغانستان به دلیل بیماری‌های تنفسی خبر داده بود. این سازمان همچنان گفته است که به دلیل مشکلات مالی، در پنج سال گذشته بارها شماری از مراکز صحی در افغانستان بسته شده یا فعالیت‌های‌شان متوقف شده است؛ شمار این مراکز به صدها مورد می‌رسد. این سازمان افزوده است که در نتیجهٔ این وضعیت، دسترسی مردم به خدمات صحی نیز کاهش یافته است.
