در حالی که پیش از این شماری از تاجران افغان در گفت‌وگو با رادیو آزادی از لیلام‌شدن اموال گیرماندهٔ خود در کراچی خبر داده بودند، اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان می‌گوید که این روند به‌گونهٔ موقت متوقف شده است؛ اما حکومت پاکستان تا هنوز در این مورد به‌گونهٔ رسمی چیزی نگفته است.
خان‌جان الکوزی، رئیس اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان در افغانستان، به رادیو آزادی گفت که این روند تا زمان عادی‌شدن وضعیت متوقف خواهد ماند.
او گفت: «کانتینرهای تاجران افغان در کراچی را که حکومت پاکستان می‌خواست لیلام کند، به پیشنهاد اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان، تا زمان حل مشکلات و عادی‌شدن دوبارهٔ روابط، روند لیلام‌شان متوقف شده است. تا حال در این زمینه اقدامی نشده و این کانتینرها لیلام نمی‌شوند.»
حدود دو هفته پیش، شماری از تاجران افغان به رادیو آزادی گفته بودند که اموال گیرماندهٔ تاجران افغان در بندر کراچی برای لیلام به داوطلبی گذاشته شده‌اند.
آنان ادعا کرده بودند که حکومت پاکستان برای جبران زیان‌های خود، اموال تاجران افغان را به لیلام گذاشته است. در ۱۲ اکتوبر سال ۲۰۲۵، به دلیل تنش‌های سیاسی و امنیتی میان افغانستان و پاکستان و بسته‌شدن راه‌های تجارتی و ترانزیتی، فعالیت‌های تجارتی میان دو کشور با موانع جدی روبه‌رو شد و هزاران کانتینر تاجران افغان در بندرها و مسیرهای تجارتی مختلف پاکستان گیر ماندند.
پس از آن، شماری از این کانتینرها با پرداخت جریمه و هزینه‌های بسیار زیاد، از راه ایران به افغانستان انتقال داده شدند؛ اما شماری دیگر هنوز هم در بندر کراچی گیر مانده‌اند.
گفتنی است که در میان کانتینرهای گیرماندهٔ تاجران افغان در بندر کراچی، روغن، بوره، تخته‌های دستی و صنعتی، وسایل خانه و دیگر کالاهای ضروری مصرفی و صنعتی شامل‌اند.
گیرماندن کانتینرها برای مدت طولانی، زیان‌های مالی سنگینی به تاجران افغان وارد کرده و آنان را با افزایش هزینه‌های دمریج (Demurrage) و دیتنشن (Detention) و دیگر مشکلات لوژستیکی روبه‌رو ساخته است. دمریج (Demurrage) پولی است که پس از پایان مهلت رایگان تعیین‌شده برای کانتینر، به دلیل باقی‌ماندن آن در بندر یا ترمینل از مالک گرفته می‌شود.
دیتنشن (Detention) نیز پولی است که پس از پایان مهلت رایگان تعیین‌شده، به دلیل پس‌دادن دیرهنگام کانتینر به بندر یا ترمینل، از مالک آن گرفته می‌شود.
میرویس وزیرزی کتوازی، تاجر افغان، به رادیو آزادی گفت: «ما به‌تنهایی ۱۱۸ کانتینر داریم که هم مواد خام در آن‌ها است و هم مواد آماده. مواد آمادهٔ ما روغن و بوره است. در مجموع، حدود ۵۰۰ کانتینر ما در کراچی، تورخم، غلام‌خان و چمن گیر مانده بودند. این کانتینرها ۳۵۰ روز متوقف بودند. در این مدت، من تنها برای توقف هر موتر باربری، ۳۰ لک کلدار پرداخت کرده‌ام.»
در این مدت، من تنها برای توقف هر موتر باربری، ۳۰ لک کلدار پرداخت کرده‌ام.میرویس وزیرزی کتوازی، تاجر افغان
آقای کتوازی اضافه می‌کند که به دلیل مشکل دمریج و دیتنشن، در نهایت مجبور شدند برخی کانتینرها را بخرند و حتی کانتینرهای خالی بسیار کهنه را نیز به هزاران دالر خریداری کردند.
نصرالله ستانکزی، کارشناس امور حقوقی، باور دارد که این موضوع باید از راه مراجع قانونی حل شود.
او به رادیو آزادی گفت: «به نظر من، تنها راه این است که این تاجران به محکمه‌ها مراجعه کنند؛ چه محکمه‌های پاکستان باشد و چه مراجع بین‌المللی دیگر. آنان باید مشکل‌شان را از راه یک دعوای حقوقی و تجارتی دنبال کنند.»
آقای ستانکزی می‌گوید که حکومت پاکستان با این کار، توافق‌نامه‌هایی را که با افغانستان در بخش ترانزیت دارد، همچنان کنوانسیون‌های بین‌المللی، به‌ویژه کنوانسیون‌های مربوط به کشورهای محاط به خشکه را نقض کرده است.
کارشناسان امور اقتصادی، مشکلات به‌وجودآمده در بخش تجارت و ترانزیت میان افغانستان و پاکستان را در مجموع زیان بزرگی برای اقتصاد افغانستان می‌دانند.
از این میان، محمدبشیر دودیال به رادیو آزادی گفت که این مشکل تازه نیست و به گفتهٔ او، در پنج یا شش دههٔ گذشته نیز از سوی پاکستان مشکلات مشابهی در بخش تجارت و ترانزیت افغانستان به‌وجود آمده است.
او گفت: «این برای تاجران افغان یک زیان بسیار بزرگ است و در مجموع به اقتصاد ما هم آسیب می‌رساند. اما این مشکل تازه نیست؛ در پنجاه یا شصت سال گذشته هم چنین مشکلاتی وجود داشته است. خدا کند افغانستان بتواند از راه‌های دیگر، مشکلات تجارتی خود را حل کند.»
اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان به رادیو آزادی گفته است که در کنار توقف موقت روند لیلام، اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان از نهادهای تجارتی و دولتی مربوط در پاکستان خواسته است که هزینه‌های دمریج و دیتنشن کانتینرهای گیرمانده را ببخشند یا کاهش دهند؛ زیرا به گفتهٔ آنان، بسته‌شدن راه‌های تجارتی خارج از ارادهٔ تاجران بوده و آنان را با زیان‌های مالی سنگین روبه‌رو کرده است.
آنان همچنان خواستار ایجاد یک بانک اطلاعاتی دقیق و کامل از کانتینرهای گیرماندهٔ تاجران افغان در بندر کراچی شده‌اند تا این اطلاعات در دسترس قرار گیرد و شمار کانتینرها، نوع کالاها، مشخصات مالکان و وضعیت گیرماندن آن‌ها به‌گونهٔ دقیق روشن شود.
هرچند راه‌های میان افغانستان و پاکستان به دلیل تنش‌های سیاسی و امنیتی میان دو کشور از سوی پاکستان بسته شده‌اند، اما حکومت طالبان نیز اعلام کرده است که بازگشایی دوبارهٔ این راه‌ها باید با تضمین پاکستان همراه باشد تا به دلیل اختلاف‌های سیاسی یا اقتصادی، بار دیگر بسته نشوند.
پاکستان حکومت طالبان در افغانستان را به میزبانی و حمایت از گروه‌های مسلح، به‌ویژه تحریک طالبان پاکستان (TTP)، متهم می‌کند. این همان گروهی است که پاکستان آن را مسئول حمله‌ها در خاک خود می‌داند.
اسلام‌آباد ادعا می‌کند که اعضای این گروه از خاک افغانستان فعالیت می‌کنند. اما مقام‌های طالبان بارها این اتهام‌ها را رد کرده و گفته‌اند که پاکستان نباید ناکامی‌های امنیتی خود را به گردن افغانستان بیندازد. بسته‌شدن راه‌های میان افغانستان و پاکستان تنها به تاجران افغان زیان نرسانده، بلکه تاجران و بازرگانان پاکستانی نیز از این وضعیت زیان‌های مالی سنگینی دیده‌اند.
یوسف افریدی، رئیس اتاق تجارت و صنایع خیبرپختونخوا، به تاریخ ۱۲ سنبله در یک نشست خبری در لندی‌کوتل گفته بود که بسته‌شدن راه‌های میان افغانستان و پاکستان، حدود ۲٫۵ میلیارد دالر به تاجران پاکستانی زیان وارد کرده است. به گفتهٔ او، از این میان، یک میلیارد و ۶۴۴ میلیون دالر زیان در بخش صادرات و ۸۱۷ میلیون دالر در بخش واردات بوده است.
