روز یکشنبه (۲۴ عقرب) روز جهانی یادبود قربانیان رویدادهای ترافیکی است. در افغانستان، رویدادهای ترافیکی هر سال جان شمار زیادی از مردم را میگیرد. پیرمحمد کاروان، شاعر و نویسنده، به رادیو آزادی گفت: «طالب منگل شاعر خوب، نویسنده و ژورنالیست توانمندی بود. مرگ او را میتوان یک غم و تراژیدی ادبی دانست.»
به گفتهٔ کاروان، طالب منگل دو کتاب شعر تازهاش را چاپ کرده بود و برای گرفتن آنها راهی کابل شده بود، اما این سفر ناتمام ماند.
او افزود: «او با خوشحالی فراوان برای آوردن دو کتاب تازهاش راهی کابل بود. هر دو کتاب مجموعهٔ شعر بودند؛ نام یکی «سترګو په سپیدو کې» و نام دیگری «د ګلونو الوداع» بود. اما متأسفانه، او در مسیر راه در یک حادثهٔ ترافیکی جان خود را از دست داد.»
داکتر مجاهدالله جبران، برادر طالب منگل، دربارهٔ چگونگی رویداد گفت: «مرحوم طالب منگل روز جمعه، نهم اکتوبر، در حالی که از خوست به سوی کابل در حرکت بود، در منطقهٔ التمور، میان ولایتهای پکتیا و لوگر، موترش از سرک منحرف شد و او در همان رویداد جان خود را به جانآفرین سپرد. او سه فرزند دارد؛ پسر بزرگش ششونیم ساله، پسر دومش چهار ساله و دخترش دو ساله است.»
طالب منگل ۴۰ ساله و باشندهٔ اصلی ولایت خوست بود. او در رشتهٔ زبان پشتو در فاکولتهٔ ادبیات پوهنتون شیخ زاید خوست تحصیل کرده بود و پیش از مرگ، در همین رشته در مقطع ماستری درس میخواند.
پیش از این، چهار کتاب او با نامهای «سپوږمۍ ژاړي»، «زر کرښې»، «دوه پېغلې» و «شنه غمي والا جلکۍ» در زمینههای شعر، نثر ادبی، رمان و نقد ادبی چاپ شده بود. به گفتهٔ برادرش، او شش کتاب در زمینهٔ آموزش املای زبان پشتو نیز چاپ کرده بود.
طالب منگل شاعر خوب، نویسنده و ژورنالیست توانمندی بود. مرگ او را میتوان یک غم و تراژیدی ادبی دانست.پیرمحمد کاروان، شاعر و نویسنده
طالب منگل امسال جایزهٔ نخست شعر بنیاد جنید را نیز به دست آورده بود.
او در شماری از رسانههای محلی خوست کار کرده بود و در دوران نظام جمهوری پیشین، مدتی سخنگوی مقام ولایت خوست بود.
یاد صالح محمد خلیق
وهاب مجیر، نویسنده و شاعر، در گفتوگو با رادیو آزادی از صالح محمد خلیق یاد کرد. خلیق شاعر، نویسنده، ژورنالیست، پژوهشگر و رئیس پیشین اطلاعات و فرهنگ ولایت بلخ بود که سال گذشته در یک رویداد ترافیکی جان باخت.
مجیر میگوید: «صالح محمد خلیق یکی از شاعران، نویسندگان و پژوهشگران مشهور افغانستان بود که آثار بسیار ارزشمندی خلق کرده و شاگردان زیادی را در این عرصه پرورش داده بود. متأسفانه یک سال پیش، به تاریخ هفتم اسد سال ۱۴۰۴ خورشیدی، در شهر مزارشریف در یک رویداد ترافیکی جان باخت. بدون شک نبود او یک ضایعهٔ جبرانناپذیر است.»
خلیق ۷۰ ساله و باشندهٔ اصلی ولایت بلخ بود. او در رشتهٔ زبان و ادبیات دری در فاکولتهٔ ادبیات پوهنتون بلخ تحصیل کرده و درجهٔ ماستری خود را نیز در همین رشته از پوهنتون پیام نور بلخ گرفته بود.
دهها عنوان کتاب از خلیق در زمینههای شعر، نقد ادبی، پژوهش و ترجمه چاپ شده است که «سلام به آفتاب»، «کاج بلند سبز»، «بر پای راه ابریشم»، «یک آسمان ستاره» و «از اوجهای آبی» از نخستین آثار او هستند.
بدون شک نبود او یک ضایعهٔ جبرانناپذیر است.وهاب مجیر، نویسنده و شاعر
در سالهای گذشته نیز شماری از فرهنگیان کشور در رویدادهای ترافیکی جان باختهاند.
آمار نامعلوم قربانیان
سازمان ملل متحد روز جهانی یادبود قربانیان رویدادهای ترافیکی را به رسمیت شناخته است که هر سال در سومین یکشنبهٔ ماه نومبر گرامی داشته میشود. هدف از این روز، افزون بر یادبود قربانیان، تأکید بر رعایت قوانین ترافیکی و جلوگیری از رویدادهای مرگبار است.
تقریباً هر روز از افغانستان خبر رویدادهای ترافیکی و در بسیاری موارد، تلفات جانی و زخمی شدن افراد منتشر میشود.
رادیو آزادی از ریاست عمومی ترافیک حکومت طالبان، که اکنون نام آن به «شرطهٔ مرور» تغییر یافته است، پرسید که در سال ۱۴۰۵ خورشیدی چه تعداد از شهروندان افغانستان در رویدادهای ترافیکی جان باختهاند، اما مسئولان این اداره به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ ندادند.
این اداره سال گذشته نیز آماری ارائه نکرده بود، اما برای سال ۱۴۰۳ خورشیدی اعلام کرده بود که از ماه حمل تا جدی، ۲ هزار نفر در رویدادهای ترافیکی جان باخته و دستکم ۷۰۰ نفر دیگر زخمی شدهاند.
ریاست عمومی ترافیک حکومت طالبان در آن زمان گفته بود که با انجام برخی اقدامات، شمار رویدادهای ترافیکی کاهش یافته است.
عبدالودود خیرخواه، مدیر پیشین پلان و پالیسی این اداره، پیش از این به رادیو آزادی گفته بود که ۵۰ درصد رویدادهای ترافیکی ناشی از نبود سرکهای معیاری، ۲۵ درصد ناشی از عوامل مربوط به وسایط نقلیه و ۲۵ درصد دیگر ناشی از عملکرد پولیس ترافیک است. او از دریوران خواسته بود که قوانین ترافیکی را رعایت کنند و احتیاط کنند.
در ماه سنبلهٔ سال ۱۴۰۴ خورشیدی، پس از یک رویداد مرگبار ترافیکی در هرات که دهها کشته برجا گذاشت، ناصر خان ناصری، باشندهٔ ولایت ننگرهار، کمپاین مردمی خود را برای کاهش رویدادهای ترافیکی آغاز کرد.
او از ننگرهار تا کابل و سپس به ولایتها و ولسوالیهای مختلف پیاده رفت و دریوران را به احتیاط فراخواند. به گفتهٔ خودش، این کمپاین هنوز ادامه دارد. ناصری در تازهترین گفتوگویش با رادیو آزادی از مرگ طالب منگل ابراز تأسف کرد و از آمادگی برای ادامهٔ کمپاین در زمستان خبر داد.
او از مردم خواست از این برنامه حمایت کنند و گفت: «این یک غم بسیار بزرگ بود. منگل صاحب از کادرهای ما بود و یک نویسنده بود. کمپاین ما ادامه دارد و ما آن را در ولسوالیهای مختلف راهاندازی کرده بودیم. با آمدن زمستان تلاش میکنیم به ولایت پروان برویم و در سالنگ و مناطق ماهیپر، مسیر پکتیا و خوست و مناطق پرپیچوخم آن کمپاین کنیم. همچنان تصمیم داریم در روزهای برفی به ولایتهای دایکندی، بامیان، بدخشان و غور نیز برویم و این کمپاین را راهاندازی کنیم.»