در این اواخر، برنامۀ توسعۀ سازمان ملل متحد، یا یواندیپی، از بازسازی شماری از خانهها و زیربناها در مناطق زلزله زده در شرق افغانستان خبر داده است.
این نهاد در گزارشی به مناسبت نخستین سالگرد زلزله گفته است که با حمایت مالی کوریای جنوبی، به ساخت ۲۰۳ سرپناه برای خانوادههای آسیبپذیر و دو مرکز صحی مستحکم در مقابل زلزله کمک کرده است.
یواندیپی همچنان از پاککاری آوار باقیمانده از زلزله، بازسازی تأسیسات آبرسانی، احیای زمینهای زراعتی و ایجاد فرصتهای کاری موقت در بعضی مناطق خبر داده است.
در آخرین اقدام، برنامۀ توسعۀ سازمان ملل متحد در پانزدهم نومبر از آغاز مرحلۀ دوم یک برنامۀ شش میلیون دالری با حمایت مالی کوریای جنوبی خبر داد.
این برنامه پنج ولایت، از جمله کنر و ننگرهار، را در بر میگیرد و هدف آن بازسازی زیربناهای محلی، ایجاد فرصتهای کاری و بهبود دسترسی به خدمات اساسی است.
البته قابل یاد آوریست که تمام فعالیتهای این برنامه به بازسازی خسارات زلزلۀ سال گذشته اختصاص ندارد.
از طرف دیگر، شماری از زلزلهزدگان ولایت کنر در گزارشهای قبلی رادیو آزادی از نداشتن سرپناه مناسب، کمبود آب آشامیدنی، خدمات صحی و از بین رفتن منابع درآمد خود شکایت کرده بودند.
امیرگل، باشندۀ ولسوالی نورگل کنر، در ماه سپتمبر به رادیو آزادی گفته بود که هنوز در خیمه زندگی میکند و تنها برای شمار محدودی از خانوادههای آسیبدیده خانه ساخته شده است.
خانمحمد، یکی دیگر از زلزلهزدگان مزاردرۀ نورگل، نیز از کمبود آب آشامیدنی پاک و مشکلات صحی کودکان در محلهای اقامت موقت شکایت کرده بود.
شورای پناهندگان ناروی نیز در فبروری امسال هشدار داده بود که کاهش کمکهای مالی، ادامۀ خدمات ضروری و فراهمساختن سرپناه برای زلزلهزدگان را دشوارتر میسازد.
این نهاد گفته بود که در مناطق آسیبدیدۀ کنر، ننگرهار و لغمان به بیش از شصت هزار نفر کمک رسانده است. اما در کنار تأمین سرپناه، مصونیت خانههای تازه نیز از موضوعات مهم بازسازی است.
دکتور حسن مالستانی، استاد سابق زمینشناسی پوهنتون بامیان و پژوهشگر زمینشناسی در پوهنتون فرایبورگ آلمان، به رادیو آزادی گفته است که در ساحاتی که زمین در اثر زلزله درز برداشته یا تخریب شدید صورت گرفته، نباید بدون بررسی خطرات زمینشناسی دوباره خانهسازی شود.
به گفتۀ او، اگر بازسازی در بعضی مناطق قبلی ناگزیر باشد، باید از مواد ساختمانی سبکتر و ساختمانهای کوچک و یکمنزله استفاده شود.
انتخاب محل مناسب برای خانهسازی، به بررسی تخنیکی زمین و رعایت معیارهای ساختمانی نیاز دارد.
و انتخاب محل مناسب برای خانهسازی و مقاومبودن ساختمانها در برابر زلزله، به بررسی تخنیکی زمین و رعایت معیارهای ساختمانی نیاز دارد.
زلزلۀ شش درجۀ ریشتر در شب سیویکم اگست سال گذشته قسمتهایی از ولایتهای کنر، ننگرهار و لغمان را تکتان داده بود.
بر اساس ارزیابی مشترک سازمان ملل متحد و شماری از نهادهای بینالمللی، در این زلزله نزدیک به دو هزار نفر جان باختند، بیش از سه هزار و ششصد نفر زخمی شدند و بیش از هشت هزار و سهصد خانه تخریب شد یا آسیب دید.
این ارزیابی، خسارات و زیانهای اقتصادی زلزله را نزدیک به ۸۷ میلیون دالر و نیازهای بازسازی را برای یک دورۀ سهساله حدود ۱۲۹ میلیون دالر برآورد کرده بود.
با وجود گزارشها از اجرای برخی پروژههای بازسازی، در منابع بررسیشده هنوز آمار جامع و تازهای وجود ندارد که نشان دهد در مجموع چه تعداد خانه در سه ولایت کنر، ننگرهار و لغمان بازسازی شده و چه تعداد خانواده به سرپناه دایمی دست یافتهاند.
همچنان روشن نیست چه مقدار از منابع مالی مورد نیاز برای بازسازی تاکنون تأمین و مصرف شده است.
برنامۀ توسعۀ سازمان ملل متحد بر بازسازی خانهها و زیربناهای مقاوم در برابر حوادث طبیعی و احیای منابع درآمد خانوادههای آسیبدیده تأکید کرده است.
اکنون، زیادتر از یک سال پس از زلزله، میزان پیشرفت بازسازی در تمام مناطق آسیبدیده و شمار خانوادههایی که هنوز به سرپناه دایمی نیاز دارند، همچنان به معلومات تازه از نهادهای مسئول ضرورت دارد.