ثروت های معدنی افغانستان چگونه نگهداری شود، این مطلب تحلیلی عنوان مقاله نشریه فارن پالیسی چاپ ایالات متحده امریکا است. نشریه می نویسد، افغانستان یک کشور ثروت مند است.
ایالات متحده امریکا ارزش ذخایر معدنی افغانستان را یک تریلیون دالر تخمین نموده است در حالی که تولید ناخالص داخلی افغانستان دوازده ملیارد دالر برآورد می شود.
این ذخایر بزرگ می تواند افغانستان را به حیث یکی از مهم ترین مراکز معدنی جهان تبدیل کند یا به گفته پنتاگون، وزارت دفاع امریکا، افغانستان را از لحاظ ذخایر لتیوم، مانند عربستان سعودی از لحاظ نفت دارای اهمیت خواهد شد.
صرف نظر از این واقعیت که بسیاری مردم از مدتی به این طرف راجع به این ذخایر معدنی معلومات داشتند، اما ما به این ارزیابی جنرال دیوید پترویس باید موافق باشیم که گفته است، این ذخایر معدنی کشف شده، امکانات بالقوه حیرت آور را برای انکشاف افغانستان عرضه می دارد. اما بگفته میخاییل راس کشف منابع فراوان طبیعی در یک کشور در حال رشد همیشه خبر خوش نیست.
در حقیقت کشور های دارای منابع طبیعی در حال رشد، به چالش های جدی روبرو بوده اند. آنها عوض این که از این منابع در جهت بهتر ساختن وضع زنده گی مردم شان استفاده نمایند، این منابع به علت فساد اداری و داشتن موسسات ضعیف تلف شده و مصیبت ها آفریده است.
به هر صورت، اینجا منابع معدنی وجود دارد و افغانستان در نظر دارد آن را استخراج و انکشاف بدهد. اما سوال اینجا است که آیا کشور جنگ زده و غرق در فساد اداری افغانستان، چگونه می تواند در این کار موفق شود؟ زیرا بسیاری کشور های دارای موسسات به مراتب قویتر در این کار ناکام شده اند.
بناً یک انتخاب برای جلوگیری از مصیبت ها و تلف شدن منابع و عواید جدید این است که یک صندوق کاملاً مقتدر و مستقل به وجود آید تا امور و عواید به دست آمده از منابع معدنی را اداره کند، پالیسی دراز مدت مالی طرح نماید، جلو فساد اداری و سوی استفاده های سیاسی را بگیرد.
نشریه فارن پالیسی می نویسد، برای افغانستان بهتر این خواهد بود تا تاسیس و پلان گزاری صندوق را همین حالا و قبل از این که عواید از منابع معدنی بدست برسد آغاز نماید. برای ایجاد چنین صندوق، لازم است تشکیلات و چارچوب قانونی تهیه و آماده شود و دستور العمل های مشخص که دارای خصوصیات ذیل باشد ترتیب گردد:
1- اهداف صندوق به شمول درجه بندی عملیات روزمره روشن باشد.
2- اداره چیان عملیاتی صندوق کاملاً مستقل، غیر سیاسی و از هر گونه نفوذ سیاسی عاری باشند.
3- عواید صندوق مشخص باشد و سالانه به بودجه دولت انتقال داده شود.
4- اداره کننده گان صندوق اشخاص شایسته و تمام حسابات صندوق شفاف و در برابر بازرسی ها حسابده باشد.
نشریه فارن پالیسی در اخیر مقاله می نویسد، در این زمانی که افغانها در باره ثروت های معدنی شان می اندیشند، آنها ضرورت دارند این قواعد را نیز در نظر داشته باشند:
متاسفانه جهان از مثال کشور ها پر است، جای که منابع طبیعی در جیب ها ریخته و عوض این که برای مردم کامگاری و سعادت بیاورد، مصیبت ها را آورده و حیات انسانها را نابود ساخته است. افغانستان که همین حالا به مشکلات فراوان روبرو است، منابع معدنی نباید برای این کشور مصیبت بیاورد.
ایالات متحده امریکا ارزش ذخایر معدنی افغانستان را یک تریلیون دالر تخمین نموده است در حالی که تولید ناخالص داخلی افغانستان دوازده ملیارد دالر برآورد می شود.
این ذخایر بزرگ می تواند افغانستان را به حیث یکی از مهم ترین مراکز معدنی جهان تبدیل کند یا به گفته پنتاگون، وزارت دفاع امریکا، افغانستان را از لحاظ ذخایر لتیوم، مانند عربستان سعودی از لحاظ نفت دارای اهمیت خواهد شد.
صرف نظر از این واقعیت که بسیاری مردم از مدتی به این طرف راجع به این ذخایر معدنی معلومات داشتند، اما ما به این ارزیابی جنرال دیوید پترویس باید موافق باشیم که گفته است، این ذخایر معدنی کشف شده، امکانات بالقوه حیرت آور را برای انکشاف افغانستان عرضه می دارد. اما بگفته میخاییل راس کشف منابع فراوان طبیعی در یک کشور در حال رشد همیشه خبر خوش نیست.
در حقیقت کشور های دارای منابع طبیعی در حال رشد، به چالش های جدی روبرو بوده اند. آنها عوض این که از این منابع در جهت بهتر ساختن وضع زنده گی مردم شان استفاده نمایند، این منابع به علت فساد اداری و داشتن موسسات ضعیف تلف شده و مصیبت ها آفریده است.
به هر صورت، اینجا منابع معدنی وجود دارد و افغانستان در نظر دارد آن را استخراج و انکشاف بدهد. اما سوال اینجا است که آیا کشور جنگ زده و غرق در فساد اداری افغانستان، چگونه می تواند در این کار موفق شود؟ زیرا بسیاری کشور های دارای موسسات به مراتب قویتر در این کار ناکام شده اند.
بناً یک انتخاب برای جلوگیری از مصیبت ها و تلف شدن منابع و عواید جدید این است که یک صندوق کاملاً مقتدر و مستقل به وجود آید تا امور و عواید به دست آمده از منابع معدنی را اداره کند، پالیسی دراز مدت مالی طرح نماید، جلو فساد اداری و سوی استفاده های سیاسی را بگیرد.
نشریه فارن پالیسی می نویسد، برای افغانستان بهتر این خواهد بود تا تاسیس و پلان گزاری صندوق را همین حالا و قبل از این که عواید از منابع معدنی بدست برسد آغاز نماید. برای ایجاد چنین صندوق، لازم است تشکیلات و چارچوب قانونی تهیه و آماده شود و دستور العمل های مشخص که دارای خصوصیات ذیل باشد ترتیب گردد:
1- اهداف صندوق به شمول درجه بندی عملیات روزمره روشن باشد.
2- اداره چیان عملیاتی صندوق کاملاً مستقل، غیر سیاسی و از هر گونه نفوذ سیاسی عاری باشند.
3- عواید صندوق مشخص باشد و سالانه به بودجه دولت انتقال داده شود.
4- اداره کننده گان صندوق اشخاص شایسته و تمام حسابات صندوق شفاف و در برابر بازرسی ها حسابده باشد.
نشریه فارن پالیسی در اخیر مقاله می نویسد، در این زمانی که افغانها در باره ثروت های معدنی شان می اندیشند، آنها ضرورت دارند این قواعد را نیز در نظر داشته باشند:
متاسفانه جهان از مثال کشور ها پر است، جای که منابع طبیعی در جیب ها ریخته و عوض این که برای مردم کامگاری و سعادت بیاورد، مصیبت ها را آورده و حیات انسانها را نابود ساخته است. افغانستان که همین حالا به مشکلات فراوان روبرو است، منابع معدنی نباید برای این کشور مصیبت بیاورد.