در پی مطرح شدن نگرانی های جدی و مکرر از سوی مقامات امریکایی و آیساف به خاطر آن چه حمایت ایران از برخی مخالفین مسلح دولت افغانستان خوانده شده است، مقامات ریاست جمهوری افغانستان می گویند:
«اگر اسناد و شواهد موثق مبنی بر تقویت و تجهیز مخالفین دولت افغانستان به واسطهء ایران، در اختیار مقامات امریکایی و آیساف قرار دارد، باید آن را به حکومت افغانستان بسپارند.»
نیروهای امریکایی و آیساف به تکرار گفته اند، شواهدی در دست دارند که حمایت ایران را از طالبان در افغانستان به اثبات می رساند.
اما ایران، همهء این ادعا ها را رد کرده، رییس جمهور آن کشور محمود احمدی نژاد ، مخالف سرسخت حضور نیروهای امریکایی در افغانستان گفته است، آنان با مخالفین دولت افغانستان همکار نیستند.
تقریباً چهارده سال پیش، گروه طالبان پس از تصرف شهر مزار شریف، بر قونسلگری ایران در آن شهر هجوم برده، حدود ده دیپلومات ایرانی را کشتند.
به دنبال وقوع این حادثه، آیت الله علی خامنه یی رهبر جمهوری اسلامی ایران، طالبان را یک گروه بی خبر از سیاست و اسلام خواند.
اما آیا امروز هم ایران سیاست دیروزش در برابر طالبان را تعقیب می کند؟
جواب برخی کارشناسان به این پرسش منفیست.
حسین آرین معاون «رادیو فردا» بخش ایرانی رادیو آزادی می گوید، احتمال می رود سیاست امروز ایران در قبال طالبان وارد مرحلهء جدید شده باشد.
به باور آقای آرین، ایران در پی فروپاشی حکومت افغانستان نیست، بلکه یگانه مشکل اش حضور نیروهای امریکایی در این کشور بوده است.
وحید مژده یکی از تحلیل گران افغان تا حدی زیاد به آن چه حسین آرین می گوید، موافق است.
در این حال وکیل احمد متوکل وزیر امور خارجهء حکومت سابق طالبان می گوید، با توجه به نگرانی ایران از حضور امریکا در منطقه ، امکان دارد طالبان کمک های ایران را دریافت کنند.
در اسناد محرمانهء ایالات متحده امریکا در مورد جنگ افغانستان که در ماه جولای سال جاری از سوی صفحه انترنیتی ویکی لیکس به نشر رسید، انگشت اتهام در ایجاد بی ثباتی در افغانستان و تقویت طالبان به سوی ایران و همسایهء دیگر افغانستان، پاکستان متوجه ساخته شده است.
پیش از این مقامات امریکایی و ناتو چندین بار در مورد آن چه حمایت ایران از طالبان خوانده شده است، سخن گفته اند.
جنرال جوزیف بلاتز سخنگوی نیروهای آیساف در کابل می گوید، تلاش می کنند از کمک های بیرون مرزی با مخالفین مسلح دولت افغانستان جلوگیری کنند.
وی می گوید:
«به نماینده گی از آیساف به شما اطمینان می دهم که در بخش نابودی مخالفین که از سوی هر کسی حمایت شوند، آن چه را که در توان داریم در هماهنگی مشترک با نیروهای امنیت ملی افغانستان انجام می دهیم.»
مساله کشف اسلحه و مهمات ایرانی در ولایات هرات و فراه بار ها از سوی مقامات محلی این ولایت، مطرح شده است.
مقامات آیساف و امریکایی نیز گفته اند، اسناد و شواهد موثق در اختیار دارند که حمایت ایران از طالبان را به اثبات می رساند.
ریاست جمهوری افغانستان می خواهد، این اسناد به حکومت افغانستان سپرده شود.
هر چند مقامات ایرانی ادعا هایی مبنی بر دخالت ایران را در امور افغانستان رد می کنند، اما اگر این ادعا ها درست ثابت شود،از لحاظ قانون بین المللی باید چه برخوردی با ایران صورت گیرد؟
پوهنمل ودیر صافی استاد پوهنتون کابل به این پرسش چنین پاسخ می دهد:
« اگر افغانستان این مساله را به اثبات برساند که ایران، پاکستان و یا کدام کشور دیگر در امور اقتصادی، سیاسیش دخالت می کنند و یا هم بر ضد رژیم کار می کنند، باید شکایت رسمی در محکمه بین المللی و شورای امنیت سازمان ملل متحد ثبت شود و آنها مکلف اند تا در این زمینه از رهبری حکومت متخلف تحقیق کنند. حکومت مداخله گر باید رسوا شده، بالایش تعزیرات وضع شود.»
ایران که در دوران حکومت تقریباً شش سالهء طالبان هرگز این رژیم را به رسمیت نشاخته بود، حالا متهم شده است که با این گروه کمک می کند. این کمک ظاهرا براساس مقولهء دشمن، دشمن شما دوست، حساب می شود، استوار است نه براساس تاریخچهء روابط صمیمانه با ظالبان.
اینک که بار دیگر بحث گفتگوهای صلح با طالبان گرم شده است، ایران در مورد این گروه چه احساس می کند؟
آیا باز هم به سال های آغاز رژیم طالبان نگاه خواهد کرد موقعی که دیپلومات هایش به دست طالبان کشته شده بودند، یا این که بازی دیگری را در پیش خواهد گرفت؟
اگر طالبان دوباره وارد حیات سیاسی افغانستان شوند، با توجه به اختلافات ایده یولوژیکی و مذهبی با رهبری ایران، روابط ظاهراً همکارانهء فعلی شان با چی سرنوشت رو به رو خواهد شد؟
«اگر اسناد و شواهد موثق مبنی بر تقویت و تجهیز مخالفین دولت افغانستان به واسطهء ایران، در اختیار مقامات امریکایی و آیساف قرار دارد، باید آن را به حکومت افغانستان بسپارند.»
نیروهای امریکایی و آیساف به تکرار گفته اند، شواهدی در دست دارند که حمایت ایران را از طالبان در افغانستان به اثبات می رساند.
اما ایران، همهء این ادعا ها را رد کرده، رییس جمهور آن کشور محمود احمدی نژاد ، مخالف سرسخت حضور نیروهای امریکایی در افغانستان گفته است، آنان با مخالفین دولت افغانستان همکار نیستند.
تقریباً چهارده سال پیش، گروه طالبان پس از تصرف شهر مزار شریف، بر قونسلگری ایران در آن شهر هجوم برده، حدود ده دیپلومات ایرانی را کشتند.
به دنبال وقوع این حادثه، آیت الله علی خامنه یی رهبر جمهوری اسلامی ایران، طالبان را یک گروه بی خبر از سیاست و اسلام خواند.
اما آیا امروز هم ایران سیاست دیروزش در برابر طالبان را تعقیب می کند؟
جواب برخی کارشناسان به این پرسش منفیست.
حسین آرین معاون «رادیو فردا» بخش ایرانی رادیو آزادی می گوید، احتمال می رود سیاست امروز ایران در قبال طالبان وارد مرحلهء جدید شده باشد.
به باور آقای آرین، ایران در پی فروپاشی حکومت افغانستان نیست، بلکه یگانه مشکل اش حضور نیروهای امریکایی در این کشور بوده است.
وحید مژده یکی از تحلیل گران افغان تا حدی زیاد به آن چه حسین آرین می گوید، موافق است.
در این حال وکیل احمد متوکل وزیر امور خارجهء حکومت سابق طالبان می گوید، با توجه به نگرانی ایران از حضور امریکا در منطقه ، امکان دارد طالبان کمک های ایران را دریافت کنند.
در اسناد محرمانهء ایالات متحده امریکا در مورد جنگ افغانستان که در ماه جولای سال جاری از سوی صفحه انترنیتی ویکی لیکس به نشر رسید، انگشت اتهام در ایجاد بی ثباتی در افغانستان و تقویت طالبان به سوی ایران و همسایهء دیگر افغانستان، پاکستان متوجه ساخته شده است.
پیش از این مقامات امریکایی و ناتو چندین بار در مورد آن چه حمایت ایران از طالبان خوانده شده است، سخن گفته اند.
جنرال جوزیف بلاتز سخنگوی نیروهای آیساف در کابل می گوید، تلاش می کنند از کمک های بیرون مرزی با مخالفین مسلح دولت افغانستان جلوگیری کنند.
وی می گوید:
«به نماینده گی از آیساف به شما اطمینان می دهم که در بخش نابودی مخالفین که از سوی هر کسی حمایت شوند، آن چه را که در توان داریم در هماهنگی مشترک با نیروهای امنیت ملی افغانستان انجام می دهیم.»
مساله کشف اسلحه و مهمات ایرانی در ولایات هرات و فراه بار ها از سوی مقامات محلی این ولایت، مطرح شده است.
مقامات آیساف و امریکایی نیز گفته اند، اسناد و شواهد موثق در اختیار دارند که حمایت ایران از طالبان را به اثبات می رساند.
ریاست جمهوری افغانستان می خواهد، این اسناد به حکومت افغانستان سپرده شود.
هر چند مقامات ایرانی ادعا هایی مبنی بر دخالت ایران را در امور افغانستان رد می کنند، اما اگر این ادعا ها درست ثابت شود،از لحاظ قانون بین المللی باید چه برخوردی با ایران صورت گیرد؟
پوهنمل ودیر صافی استاد پوهنتون کابل به این پرسش چنین پاسخ می دهد:
« اگر افغانستان این مساله را به اثبات برساند که ایران، پاکستان و یا کدام کشور دیگر در امور اقتصادی، سیاسیش دخالت می کنند و یا هم بر ضد رژیم کار می کنند، باید شکایت رسمی در محکمه بین المللی و شورای امنیت سازمان ملل متحد ثبت شود و آنها مکلف اند تا در این زمینه از رهبری حکومت متخلف تحقیق کنند. حکومت مداخله گر باید رسوا شده، بالایش تعزیرات وضع شود.»
ایران که در دوران حکومت تقریباً شش سالهء طالبان هرگز این رژیم را به رسمیت نشاخته بود، حالا متهم شده است که با این گروه کمک می کند. این کمک ظاهرا براساس مقولهء دشمن، دشمن شما دوست، حساب می شود، استوار است نه براساس تاریخچهء روابط صمیمانه با ظالبان.
اینک که بار دیگر بحث گفتگوهای صلح با طالبان گرم شده است، ایران در مورد این گروه چه احساس می کند؟
آیا باز هم به سال های آغاز رژیم طالبان نگاه خواهد کرد موقعی که دیپلومات هایش به دست طالبان کشته شده بودند، یا این که بازی دیگری را در پیش خواهد گرفت؟
اگر طالبان دوباره وارد حیات سیاسی افغانستان شوند، با توجه به اختلافات ایده یولوژیکی و مذهبی با رهبری ایران، روابط ظاهراً همکارانهء فعلی شان با چی سرنوشت رو به رو خواهد شد؟