«با ورشکست شدن کابل بانک، افغان ها سیستم سرمایه داری امریکایی را زیرسوال می برند»

روزنامه واشنگتن پست در شماره اخیر خود زیر عنوان( درمیان ورشکست کابل بانک، افغانها سبک سرمایه داری متداول امریکا را زیرسوال میبرند) مقاله تحلیلی نوشته ودر آغاز این مقاله مینویسد، کابل بانک با ارایه تسهیلات قرن بیست ویک : ایجاد شعبات بانکی در نقاط دور افتاده افغانستان توام با قرعه کشی جواز نقدی وغیر نقدی ، باعث مباهات سیستم مالی افغانستان گردید. اما صحنه بروز چار شنبه در خارج از دفتر مرکزی بانک بمراتب دورتر ومتفاوت تر از یک سیستم عصری دلخواه بود.
پولیس صدها کارمند دولتی را که در مقابل دروازه بانک صف بسته بودند و میخواستند چک های دست داشته شانرا از ترس اینکه مبادا این بانک افلاس کند به پول نقد تبدیل کنند، توسط چوب دنده ها دور میکردند. این تغیر یا دگرگونی آنی در بخت وطالع کابل بانک ، افغانها را وادار ساخت تا بپرسند، در پهلوی وعده تامین امنیت ،انتخابات شفاف وپیشرفت های جاه طلبانه ، آیا بازار آزاد سیستم سرمایه داری سبک غرب، وعده میان تهی دیگر ایالات متحده امریکا نمیباشد؟
بنوشته روزنامه واشنگتن پست، بسیاری اینجا ایالات متحده امریکا را مورد انتقاد قرار میدهند و میگویند، این اشتباه ایالات متحده امریکا است وامریکا شریک جرم تاراج کابل بانک است. صدیق احمد عثمانی ریس کمیسیون بودجه ولسی جرگه افغانستان به روزنامه واشنگتن پست گفته است، مشکل با ایالات متحده امریکا اینست که، آنها همیشه فورمولهای عصری را در افغانستان تطبیق مینمایند، در حالیکه تطبیق این فورمولها در کشوری مانند افغانستان ممکن نمیباشد. بنا هر بحران که بکشور ما بیاید آنها مسول آن هستند.
روزنامه واشنگتن پست مینویسد، حسابداران کابل بانک در چند هفته گذشته، از جمله 500 ملیون دالردارای نقد بانک، 300 ملیون دالر آنرا کشیده اند. بعضی ها دارایی های شانرا به دوبانک دولتی افغانستان انتقال داده اند. چنانچه یک مقام وزارت مالیه افغانستان گفته است،درهفته جاری در این دوبانک دولتی جمعا حدود 60 ملیون دالر جدیدا تحویل گردیده است. اما بعضی که حسابات شانرا بسته گفته اند، انها پولهای شانرا نزد خود نگهمیدارند وبه بانک تحویل نمیکنند. برای قرنها ،انتقال پول در افغانستان از سیستم حواله که متکی به اعتماد بود استفاده میشد. در سیستم حواله کدام خط وکتابت وجود نداشت، فقط قول وقرار اعتبار داشت. اما بعد از حمله یازده سپتامبر، در باره سیستم حواله نگرانی هایی بوجود آمد. ایالات متحده امریکا خواست تا یک سیستم بانکی سبک غرب را در افغانستان مورد تطبیق قرار بدهد تا انتقال پول را برای ترورست ها مشکل بسازد.
در مدت نه سال گذشته، مقامات امریکایی ملیونها دالر مصرف کردند تا سکتور بانکی افغانستان را ازصفر بسازد. وزارت خزاین واداره انکشافی ایالات متحده امریکا با وزارت مالیه وبانک مرکزی افغانستان برای ایجاد یک سیستم بانکی کار کردند، بترتیب که دارای بانک مرکزی اکنون به 3.6 ملیارد دالر میرسد.
داود سلطان زوی یک عضو پارلمان افغانستان به روزنامه واشنگتن پست گفته است، سیستم بازار آزاد بالای دو چیز عمده استوار است،اطمینان واعتماد. اما وضع موجود بانک میرساند که دموکراسی وبازار آزاد کار نمیکند این محض تظاهر وریاکاری است. اما مصطفی مستور معین وزارت مالیه افغانستان میگوید، سکتور بانکی افغانستان کاملا قوی وسالم است. بانک مرکزی وحکومت کرزی وعده کرده اند در صورت ضرورت کابل بانک را حمایت مینمایند.