شماری از باشنده گان کابل می گویند، دیوار های تاریخی شیر دروازه در قلب این شهر به سبب بی توجهی نهاد های مسوول، در معرض نابودی است.
دیوار های که صد ها سال قبل برای محافظت شهر کابل از تهاجم کشور های بیگانه اعمار شده بود و اکنون به عنوان هویت کهنه و تاریخی افغانستان محسوب می شود، در حال فروپاشی است.
این دیوار ها که به نام های شیر دروازه و آسیمایی مشهور اند گفته می شود در زمان پادشاهی زنبورک شاه و پس از آن در قرن پنجم میلادی اعمار شده است.
اما در سایت های انترنتی در مورد این دیوار ها معلومات و جزیات متفاوت ارایه شده است.
اکنون شماری از افغان های که در نزدیکی این دیوار ها زندگی می کنند می گویند که بی توجه حکومت و اعمار منازل رهایشی خود سر در کوه ها، این دیوار ها را به نابودی تهدید می کند.
محمد صادق صادقی که از بیست چهار سال به این طرف در نزدیکی این دیوار ها زندگی می کند در مورد به رادیو آزادی چنین گفت:
« مردم در اطراف این دیوار خانه ها درست کرده اند که از سوی هیچ ارگانی ممانعت صورت نگرفته است، خواهش ما از مسوولان شاروالی کابل این است که توجه بیشتر به این دیوار داشته باشند، چون قسمت های بلند آن از بین رفته است. »
زمانی که از منطقهء دهمزنگ به سوی سينمای پامير و يا بر عكس آن حركت نماييد در سمت جنوب دريای كابل بر فراز كوه ديوار های كهن را مشاهده می كنيد كه اين ديوار از نخستين روز گاران كه شهر كابل به حيث پایتخت افغانستان برگزیده شد به چشم می خورد.
محمد ولی یکی از موسفیدان که از پنجاه سال به این طرف در نزدیکی کوه آسمایی زندگی می کند می گوید که این دیوار ها در زمان امیر امان الله خان یک بار ترمیم شده است و بس.
« این دیوار یک بار در زمان امان الله خان ترمیم شده بود، هر کسی که از من می پرسد می گویم که این دیوار تازه ساخته شده نیست بلکه تاریخی است، باید دولت برای حفظ آن توجه کند اما دیده میشه که کسی نیست که از این دیوار مراقبت کند. »
به روایت دیگر، این کوه ها به نام های زنبیل شاه، رتبیل شاه و زنبورک شاه پیوند خورده و بیانگر فصلی از تاریخ افغانستان محسوب می شود که از سقوط کوشانیان بزرگ تا ظهور کابل شاه هان داستان دارد.
برخی از محققین در اکادمی علوم افغانستان می گویند که در زمان کابل شاهان، کابل مرکز تجارتی و نظامی بود و این دیوار ها به هدف دفاع و جلوگیری از حملات بیگانه ها اعمار شده است.
استاد صابر جنبش مسوول بخش تاریخ این اکادمی در صحبت با رادیو آزادی در مورد قدامات تاریخی این دیوار ها چنین گفت:
« کابل یک مرکز نظامی و تجارتی بود، وقتی دین مقدس اسلام از طرف غوربند به طرف کابل متوجه می شود، ناگزیر پایتخت به کابل انتقال می یابد در اینجا دیواری را بخاطر دفاع شهر در زمان ربل شاهان اعمار می کنند.
ساختمان این دیوار از گل پخته است که تا به امروز پا برجاست که دوقرن قبل از دین اسلام ساخته شده است، وقتی دین مقدس اسلام می آید و کابل شاهان سقوط می کند کار ساختمان این دیوار نیز به پایان می رسد.»
سرازیر شدن صد ها هزار تن از ولایات و افزایش نفوس در شهر کابل سبب شده تا یک تعداد مردم برای ادامه زندگی شان در کوه ها و نزدیکی دیوار های تاریخی به ساخت و ساز منازل رهایشی دست بزنند.
بسیاری از مردم با اشاره به کشور های دیگر به چگونگی حفاظت از آثار تاریخی شان می گویند که حکومت افغانستان هم برای حفظ فرهنگ کهن کشور باید اقدام نماید.
در این حال برخی از مسوولان وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان نیز تایید می کنند که بسیاری از بخش های دیوار های شیر دروازه و آسمایی در حالت تخریب شدن است.
آنان می گویند که در کنار این دیوار، صد ها ساحه تاریخی دیگر در کشور در نتیحه حوادث طبیعی و کاوش های خود سرانه از سوی مردم قسماً تخریب شده اند.
جلال نورانی مشاور وزارت اطلاعات و فرهنگ در صحبت با رادیو آزادی گفت که تلاش ها برای جلوگیری از تخریب این دیوار ها ادامه دارد.
« شمار زیادی از بنا های تاریخی ما در معرض خطر جدی قرار دارد متاسفانه مردم بخاطر این که خانه بسازند خاک و گل این دیوار ها راکنده اند، که با تاسف صدمه زیادی به این دیوار وارد کرده است، چندین بار به محل رفته ایم و به اهالی منطقه و وکیل های گذر هوشدار داده شده است تا از تخریب بیشتر این دیوار جلوگیری کنند.»
پیش از این هم ریاست جمهوری افغانستان به وزارت اطلاعات و فرهنگ دستور داده بود تا در قسمت بازسازی این دیوار ها اقدام نماید.
اما در همان زمان در مورد آغاز کار و بودجه که برای بازسازی این دیوار ها مد نظر گرفته شده بود، جزیات ارایه نشده بود.
برخی از کارشناسان مسایل فرهنگی به حکومت پیشنهاد می کنند تا برای حفظ میراث های تاریخی بودجه کافی را اختصاص بدهد تا در موارد ضرورت از آن استفاد شود.
فرزاد رسا
دیوار های که صد ها سال قبل برای محافظت شهر کابل از تهاجم کشور های بیگانه اعمار شده بود و اکنون به عنوان هویت کهنه و تاریخی افغانستان محسوب می شود، در حال فروپاشی است.
این دیوار ها که به نام های شیر دروازه و آسیمایی مشهور اند گفته می شود در زمان پادشاهی زنبورک شاه و پس از آن در قرن پنجم میلادی اعمار شده است.
اما در سایت های انترنتی در مورد این دیوار ها معلومات و جزیات متفاوت ارایه شده است.
اکنون شماری از افغان های که در نزدیکی این دیوار ها زندگی می کنند می گویند که بی توجه حکومت و اعمار منازل رهایشی خود سر در کوه ها، این دیوار ها را به نابودی تهدید می کند.
محمد صادق صادقی که از بیست چهار سال به این طرف در نزدیکی این دیوار ها زندگی می کند در مورد به رادیو آزادی چنین گفت:
« مردم در اطراف این دیوار خانه ها درست کرده اند که از سوی هیچ ارگانی ممانعت صورت نگرفته است، خواهش ما از مسوولان شاروالی کابل این است که توجه بیشتر به این دیوار داشته باشند، چون قسمت های بلند آن از بین رفته است. »
زمانی که از منطقهء دهمزنگ به سوی سينمای پامير و يا بر عكس آن حركت نماييد در سمت جنوب دريای كابل بر فراز كوه ديوار های كهن را مشاهده می كنيد كه اين ديوار از نخستين روز گاران كه شهر كابل به حيث پایتخت افغانستان برگزیده شد به چشم می خورد.
محمد ولی یکی از موسفیدان که از پنجاه سال به این طرف در نزدیکی کوه آسمایی زندگی می کند می گوید که این دیوار ها در زمان امیر امان الله خان یک بار ترمیم شده است و بس.
« این دیوار یک بار در زمان امان الله خان ترمیم شده بود، هر کسی که از من می پرسد می گویم که این دیوار تازه ساخته شده نیست بلکه تاریخی است، باید دولت برای حفظ آن توجه کند اما دیده میشه که کسی نیست که از این دیوار مراقبت کند. »
به روایت دیگر، این کوه ها به نام های زنبیل شاه، رتبیل شاه و زنبورک شاه پیوند خورده و بیانگر فصلی از تاریخ افغانستان محسوب می شود که از سقوط کوشانیان بزرگ تا ظهور کابل شاه هان داستان دارد.
برخی از محققین در اکادمی علوم افغانستان می گویند که در زمان کابل شاهان، کابل مرکز تجارتی و نظامی بود و این دیوار ها به هدف دفاع و جلوگیری از حملات بیگانه ها اعمار شده است.
استاد صابر جنبش مسوول بخش تاریخ این اکادمی در صحبت با رادیو آزادی در مورد قدامات تاریخی این دیوار ها چنین گفت:
« کابل یک مرکز نظامی و تجارتی بود، وقتی دین مقدس اسلام از طرف غوربند به طرف کابل متوجه می شود، ناگزیر پایتخت به کابل انتقال می یابد در اینجا دیواری را بخاطر دفاع شهر در زمان ربل شاهان اعمار می کنند.
ساختمان این دیوار از گل پخته است که تا به امروز پا برجاست که دوقرن قبل از دین اسلام ساخته شده است، وقتی دین مقدس اسلام می آید و کابل شاهان سقوط می کند کار ساختمان این دیوار نیز به پایان می رسد.»
سرازیر شدن صد ها هزار تن از ولایات و افزایش نفوس در شهر کابل سبب شده تا یک تعداد مردم برای ادامه زندگی شان در کوه ها و نزدیکی دیوار های تاریخی به ساخت و ساز منازل رهایشی دست بزنند.
بسیاری از مردم با اشاره به کشور های دیگر به چگونگی حفاظت از آثار تاریخی شان می گویند که حکومت افغانستان هم برای حفظ فرهنگ کهن کشور باید اقدام نماید.
در این حال برخی از مسوولان وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان نیز تایید می کنند که بسیاری از بخش های دیوار های شیر دروازه و آسمایی در حالت تخریب شدن است.
آنان می گویند که در کنار این دیوار، صد ها ساحه تاریخی دیگر در کشور در نتیحه حوادث طبیعی و کاوش های خود سرانه از سوی مردم قسماً تخریب شده اند.
جلال نورانی مشاور وزارت اطلاعات و فرهنگ در صحبت با رادیو آزادی گفت که تلاش ها برای جلوگیری از تخریب این دیوار ها ادامه دارد.
« شمار زیادی از بنا های تاریخی ما در معرض خطر جدی قرار دارد متاسفانه مردم بخاطر این که خانه بسازند خاک و گل این دیوار ها راکنده اند، که با تاسف صدمه زیادی به این دیوار وارد کرده است، چندین بار به محل رفته ایم و به اهالی منطقه و وکیل های گذر هوشدار داده شده است تا از تخریب بیشتر این دیوار جلوگیری کنند.»
پیش از این هم ریاست جمهوری افغانستان به وزارت اطلاعات و فرهنگ دستور داده بود تا در قسمت بازسازی این دیوار ها اقدام نماید.
اما در همان زمان در مورد آغاز کار و بودجه که برای بازسازی این دیوار ها مد نظر گرفته شده بود، جزیات ارایه نشده بود.
برخی از کارشناسان مسایل فرهنگی به حکومت پیشنهاد می کنند تا برای حفظ میراث های تاریخی بودجه کافی را اختصاص بدهد تا در موارد ضرورت از آن استفاد شود.
فرزاد رسا