با وجود شفاخان های عصری و افزایش ماشین آلات عصری طبی هنوز هم یک تعداد مردم در افغانستان به طب یونانی عقیده دارند و برای حل مشکل صحی شان به داکتر یونانی مراجعه می کنند. اما این افراد از پایین آمدن عرضه خدمات طب یونانی هم شکایت می کنند و در این زمینه حکومت را به سهل انگاری و عدم کنترول متهم می کنند.
مردم می گویند که آهسته، آهسته در بخش طبابت یونانی یک تعداد افرد غیر مسلکی وارد شده اند و بدون تجربه کاری برای مردم ادویه توصیه می کنند. در برخی از جاده های شهر کابل و ولایات یک تعداد افراد به چشم می خورند که در کنار سرک و یا دکان نشسته اند و خود را داکتر یونانی معرفی می کنند.
این کار داکتران یونانی خشم یک تعداد داکتران مسلکی عصری را بر انگیخته و آنان از این وضعیت در شهر های کشور نیز انتقاد می کنند. داکتر محب الله زغم یک تن از داکتران در شفاخانه خصوصی شهر کابل در این مورد گفت:
« در طب مدرن بالای هر یکی از همین دواها به سال ها و به قرن ها تحقیق شده است و تجربیات صورت گرفته است. داکتر که یک دوا را توصیه می نماید می فهمند که این دوا به کدام میکانیزم مرض را خوب می سازد. ولی در طب یونانی از پدر های خود شنیده که بادیان بخاطر درد شکم مفید است و به همین قسم مثال های دیگر را می توانیم مطرح بسازیم.
ممکن اندازه استفاده برای هر کس از همین دوا های یونانی فرق داشته باشد نظر به حجم دست و دوا که استفاده می کنند مثلاً کف دست یک انسان تا دیگر انسان فرق زیاد دارد. در وقت که طب عصری وجود نداشت طب یونانی کاربرد داشت ولی در عصر حاضر به طب یونانی ضرورت وجود ندارد چون که نسبت به مفاد آن ضرر آن زیاد است. »
محمد نبی وردگ داکتری دیگری در کابل می گوید، افرادی که ادعا می کنند داکتر یونانی اند، فقط مردم را فریب می دهند زیرا به گفته وی آنان آموزشی های مسلکی را فراه نگرفته اند:
« آنها در افغانستان به همان شکل ابتدایی پیش می روند، تا جای که من می بینم در دیگر کشورها آنها بازهم در روشنی علم کار می کنند، اما در افغانستان فقط شکل تجربوی را دارد. »
در این حال یک تعداد از طبیبان یونانی از داکتران که خود را مسلکی می دانند نیز انتقاد می کنند و می گویند، این افراد هم بدون تشخیص و معاینه درست به مریضان ادویه می دهند. محمد شاه که خود در ولایت کندهار به عنوان طبیب یونانی کار می کند، در صحبت با رادیو آزادی از حکومت خواست تا در این بخش برای شان زمنیهء آموزش های مسلکی را فراهم نماید:
محمد شاه افزود:
« این مردم تا هنوز نبض را نمی شناسند، پس چطور می توانند که ادعای داکتر بودن را می کنند و دوا چطور می دهند، من به این طرفدار نیستم، باید برای این ها آموزش داده شود، شامل کورس های مسلکی شوند و وزارت صحت عامه از آنها امتحان اخذ کند. »
در منطقه ده افغانان شهر کابل یک تعداد از دکان های طبیبان یونانی به چشم می خورد. زمانی که به دواخانه یی حکیم مهندر سنگهـ داخل شدم بیماری نزد او آمده بود و می گفت که از ولایت هرات به اینجا مراجعه کرده است. مهندر سنگهـ می گوید که طبابت یونانی از پدرکلان و پدر برایش میراث مانده و به گفتهء وی برای مدت سه سال در این بخش در هند تحصیل کرده است.
مهندر سنگهـ:
« حکیم باید اول بفهمد که مریض چی تکلیف دارد و کدام مشکل دارد، وقتی که فهمید دوا برایش می دهد، هیچ ضرر ندارد. وقتی که تکلیف اش را مشخص کرده نه توانست و دوا برایش بدهد، چیزی را یاد نداشته باشد در مورد استفاده دوا نفهمد، او حتماً زیان می کند، این کسب ما است کسب پدری ما است، همرای پدر خود شاگرد بودیم درس خواندیم، 3 سال در هندوستان درس خواندیم. »
مردم نظریاتی مختلفی در رابطه به طبیبان یونانی دارند. دو تن از باشنده گان شهر کابل که به طبیب یونانی مراجعه کرده اند به رادیو آزادی گفتند:
« از ماه حمل سال گذشته تا حال که آمدم معاینه کردم گفتند که روماتیزم دارم، و همینجا تداوی کردم نزد داکتر نرفتم تا حال نتیجه خوب داده است. »
« زمانی که پدرم را آوردم برایش گفتند که روماتیزم دارد و دوای پانزده روزه را برایش دادند که با خوردن این دوا درد سر برش پیدا شد و بلاخره به مرض زخم معده مبدل شد تا اینکه معده اش را عملیات کردیم. »
اما اتحادیه طبابت یونانی می گوید که کسانی که در این بخش کار می کنند همه از وزارت صحت عامه جواز فعالیت دارند.
قاری شفیع الله رییس این اتحادیه گفت:
« به اساس شرایط وزارت صحت عامه و اتحادیه ما، زمانی که طبیب بر امتحان می آید، باید اسناد تحصیلی داشته باشد، چه فارغ التحصیل از علوم دینی باشد یا که علوم عصری، یک تعداد افراد هستند که در این رابطه در خارج از کشور تحصیل کرده اند اما برخی ها فقط این کار را از پدر هایشان آموخته اند. »
قاری شفیع می گوید که در گذشته قصد ایجاد یک پوهنتون طب یونانی را به همکاری یک موسسه خارجی داشت اما این پلان اش با مخالفت وزارت صحت عامه مواجه شد.
انتقادات مردم و پیشنهادات طبیبان یونانی را با وزارت صحت عامه در میان گذاشتیم. داکتر کنشکا ترکستانی سخنگوی این وزارت می گوید که تاکنون هشتاد طبیب بعد از سپری نمودن امتحان، جواز کار رسمی را از سوی این وزارت به دست آورده اند.
آقای کنشکا همچنان گفت که سلسله اخذ امتحان از این طبیبان هنوز هم جریان دارد:
« به تعداد 80 تن از طبیبان یونانی که امتحان را سپری کرده اند برای شان جواز فعالیت داده شده است، و کسانی که هنوز امتحان نداده اند، برای شان گفته شده که الی سپری نمودن امتحان فعالیت نکنند، حالانکه بازهم فعالیت می کنند، و زمانی که آنها به اساس قانون بررسی صحی ما بررسی شدند برخورد قانونی با آنها می شود. »
در عین حال مسوولان وزارت صحت عامه از مردم این کشور می خواهد تا بجای مراجعه نزد طبیب یونانی به شفاخانه ها و داکتران مسلکی برای حل مشکل صحی شان مراجعه نمایند. اما شکایات از شفاخانه ها و داکتران طب عصری هم موجود است.
لیزا حیدری
مردم می گویند که آهسته، آهسته در بخش طبابت یونانی یک تعداد افرد غیر مسلکی وارد شده اند و بدون تجربه کاری برای مردم ادویه توصیه می کنند. در برخی از جاده های شهر کابل و ولایات یک تعداد افراد به چشم می خورند که در کنار سرک و یا دکان نشسته اند و خود را داکتر یونانی معرفی می کنند.
این کار داکتران یونانی خشم یک تعداد داکتران مسلکی عصری را بر انگیخته و آنان از این وضعیت در شهر های کشور نیز انتقاد می کنند. داکتر محب الله زغم یک تن از داکتران در شفاخانه خصوصی شهر کابل در این مورد گفت:
« در طب مدرن بالای هر یکی از همین دواها به سال ها و به قرن ها تحقیق شده است و تجربیات صورت گرفته است. داکتر که یک دوا را توصیه می نماید می فهمند که این دوا به کدام میکانیزم مرض را خوب می سازد. ولی در طب یونانی از پدر های خود شنیده که بادیان بخاطر درد شکم مفید است و به همین قسم مثال های دیگر را می توانیم مطرح بسازیم.
ممکن اندازه استفاده برای هر کس از همین دوا های یونانی فرق داشته باشد نظر به حجم دست و دوا که استفاده می کنند مثلاً کف دست یک انسان تا دیگر انسان فرق زیاد دارد. در وقت که طب عصری وجود نداشت طب یونانی کاربرد داشت ولی در عصر حاضر به طب یونانی ضرورت وجود ندارد چون که نسبت به مفاد آن ضرر آن زیاد است. »
طبابت یونانی
محمد نبی وردگ داکتری دیگری در کابل می گوید، افرادی که ادعا می کنند داکتر یونانی اند، فقط مردم را فریب می دهند زیرا به گفته وی آنان آموزشی های مسلکی را فراه نگرفته اند:
« آنها در افغانستان به همان شکل ابتدایی پیش می روند، تا جای که من می بینم در دیگر کشورها آنها بازهم در روشنی علم کار می کنند، اما در افغانستان فقط شکل تجربوی را دارد. »
در این حال یک تعداد از طبیبان یونانی از داکتران که خود را مسلکی می دانند نیز انتقاد می کنند و می گویند، این افراد هم بدون تشخیص و معاینه درست به مریضان ادویه می دهند. محمد شاه که خود در ولایت کندهار به عنوان طبیب یونانی کار می کند، در صحبت با رادیو آزادی از حکومت خواست تا در این بخش برای شان زمنیهء آموزش های مسلکی را فراهم نماید:
مهندر سنگهـ: « حکیم باید اول بفهمد که مریض چی تکلیف دارد و کدام مشکل دارد، وقتی که فهمید دوا برایش می دهد، هیچ ضرر ندارد. »
محمد شاه افزود:
« این مردم تا هنوز نبض را نمی شناسند، پس چطور می توانند که ادعای داکتر بودن را می کنند و دوا چطور می دهند، من به این طرفدار نیستم، باید برای این ها آموزش داده شود، شامل کورس های مسلکی شوند و وزارت صحت عامه از آنها امتحان اخذ کند. »
در منطقه ده افغانان شهر کابل یک تعداد از دکان های طبیبان یونانی به چشم می خورد. زمانی که به دواخانه یی حکیم مهندر سنگهـ داخل شدم بیماری نزد او آمده بود و می گفت که از ولایت هرات به اینجا مراجعه کرده است. مهندر سنگهـ می گوید که طبابت یونانی از پدرکلان و پدر برایش میراث مانده و به گفتهء وی برای مدت سه سال در این بخش در هند تحصیل کرده است.
مهندر سنگهـ:
« حکیم باید اول بفهمد که مریض چی تکلیف دارد و کدام مشکل دارد، وقتی که فهمید دوا برایش می دهد، هیچ ضرر ندارد. وقتی که تکلیف اش را مشخص کرده نه توانست و دوا برایش بدهد، چیزی را یاد نداشته باشد در مورد استفاده دوا نفهمد، او حتماً زیان می کند، این کسب ما است کسب پدری ما است، همرای پدر خود شاگرد بودیم درس خواندیم، 3 سال در هندوستان درس خواندیم. »
یک تن از مریض داران: « زمانی که پدرم را آوردم برایش گفتند که روماتیزم دارد و دوای پانزده روزه را برایش دادند که با خوردن این دوا درد سر برش پیدا شد و بلاخره به مرض زخم معده مبدل شد تا اینکه معده اش را عملیات کردیم. »
مردم نظریاتی مختلفی در رابطه به طبیبان یونانی دارند. دو تن از باشنده گان شهر کابل که به طبیب یونانی مراجعه کرده اند به رادیو آزادی گفتند:
« از ماه حمل سال گذشته تا حال که آمدم معاینه کردم گفتند که روماتیزم دارم، و همینجا تداوی کردم نزد داکتر نرفتم تا حال نتیجه خوب داده است. »
« زمانی که پدرم را آوردم برایش گفتند که روماتیزم دارد و دوای پانزده روزه را برایش دادند که با خوردن این دوا درد سر برش پیدا شد و بلاخره به مرض زخم معده مبدل شد تا اینکه معده اش را عملیات کردیم. »
اما اتحادیه طبابت یونانی می گوید که کسانی که در این بخش کار می کنند همه از وزارت صحت عامه جواز فعالیت دارند.
قاری شفیع الله رییس این اتحادیه گفت:
« به اساس شرایط وزارت صحت عامه و اتحادیه ما، زمانی که طبیب بر امتحان می آید، باید اسناد تحصیلی داشته باشد، چه فارغ التحصیل از علوم دینی باشد یا که علوم عصری، یک تعداد افراد هستند که در این رابطه در خارج از کشور تحصیل کرده اند اما برخی ها فقط این کار را از پدر هایشان آموخته اند. »
مسوولان وزارت صحت عامه: مردم بجای مراجعه نزد طبیب یونانی به شفاخانه ها و داکتران مسلکی برای حل مشکل صحی شان مراجعه نمایند.
قاری شفیع می گوید که در گذشته قصد ایجاد یک پوهنتون طب یونانی را به همکاری یک موسسه خارجی داشت اما این پلان اش با مخالفت وزارت صحت عامه مواجه شد.
انتقادات مردم و پیشنهادات طبیبان یونانی را با وزارت صحت عامه در میان گذاشتیم. داکتر کنشکا ترکستانی سخنگوی این وزارت می گوید که تاکنون هشتاد طبیب بعد از سپری نمودن امتحان، جواز کار رسمی را از سوی این وزارت به دست آورده اند.
آقای کنشکا همچنان گفت که سلسله اخذ امتحان از این طبیبان هنوز هم جریان دارد:
« به تعداد 80 تن از طبیبان یونانی که امتحان را سپری کرده اند برای شان جواز فعالیت داده شده است، و کسانی که هنوز امتحان نداده اند، برای شان گفته شده که الی سپری نمودن امتحان فعالیت نکنند، حالانکه بازهم فعالیت می کنند، و زمانی که آنها به اساس قانون بررسی صحی ما بررسی شدند برخورد قانونی با آنها می شود. »
در عین حال مسوولان وزارت صحت عامه از مردم این کشور می خواهد تا بجای مراجعه نزد طبیب یونانی به شفاخانه ها و داکتران مسلکی برای حل مشکل صحی شان مراجعه نمایند. اما شکایات از شفاخانه ها و داکتران طب عصری هم موجود است.
لیزا حیدری