شطرنج بازی دو نفری است که به روی یک صفحه با 64 خانه سیاه و سفید انجام می شود که هر یک از بازیکنان دارای 16 مهره هستند که در یک طرف صفحه شطرنج چیده می شوند.
می گویند شطرنج هزاران سال قبل در هند اختراع و بنام بازی "چاتورانگا" یاد می شده است. این بازی در دوره ساسانیان وارد ایران شد و بعداً در کشور های اسلامی، اروپایی و روسیه مروج شد.
بازی شطرنج در افغانستان هم به شکل شوقی از سابقه خاص برخودار است. اما در سال1361 به حیث یک فدراسیون شناخته شد و در چوکات تربیت بدنی کمیته ملی المپیک پیوست.
محمود حنیف رییس فدراسیون شطرنج می گوید، در گذشته در افغانستان یک کلب شطرنج بنام کلب اسپ سفید وجود داشت و حال تعداد کلپ های شطرنج در 27 ولایت ایجاد شده و علاقه جوانان به این بازی بیشتر گردیده است.
شماری ازمردم شطرنج را یک بازی سرگرم کننده می دانند و تعداد شان آن را یک ورزش ذهنی محسوب می کنند، موفقیت در این ورزش بیش از هر چیزی دیگر به توان تحلیل، فهم و تمرکز ذهن وابسته است. از یک سو شطرنج ورزشی است ذهنی و از طرف دیگر بازی است رقابتی.
امان الله فراهی مسوول فدراسیون شطرنج در ولایت فراه بازی شطرنج را یک بازی فوق العاده خوب می داند.
سید نورالله فیضی یکی دیگر از علاقه مندان بازی شطرنج که در ولایت کندز تعدادی از جوانان را آموزش می دهد و خودش که بازی شطرنج را از پدرش که قهرمان چند مرتبه یی افغانستان در بخش شطرنج بوده از طفولیت علاقه به بازی شطرنج پیدا می کند، می گوید ، شطرنج یک بازی شاهانه است و در ضمن، شطرنج یک جنگ حرب است که دو جانب بدون خون ریختن با هم جنگ می کنند.
او گفت برخی جوانان شاید شطرنج را تنها خوش داشته باشند اما او عاشق بازی شطرنج است.
شطرنج در جهان به دو نوع بازی می شود یکی آن شکل حرفه یی و دیگر اش به شکل شوقی، در بازی شطرنج کشت و مات کردن جانب مقابل هدف اصلی شطرنج باز می باشد و گفته می شود هنگامیکه حریف مات می شود انسان احساس آزادی می کند.
سید نورالله فیضی در ادامه گفت، شطرنجی که در گذشته آموخته بودند با شطرنج امروزی و جهان تفاوت دارد چرا که به شکل خود سرانه یاد گرفته بودند و فعلاً در تمام جهان بخصوص در افغانستان بشکل اکادمیک تدریس می شود.
امان الله فراهی مسوول فدراسیون شطرنج در ولایت فراه که تقریباً 50 جوان را آموزش می دهد و عضویت فدراسیون شطرنج را دارد می گوید، برخی از جوانان از این بازی آگاهی ندارند اما او از فوایدش یاد کرده گفت که بالای اعصاب تاثیر زیاد داشته و اعصاب را روشن نگهمیدارد.
بریالی یک تن از جوانان علاقه مند بازی شطرنج که تحصیلات خود را در روسیه به اتمام رسانیده و در انجا به شکل شوقی بازی شطرنج را فراگرفته می گوید، شطرنج یک بازی فکری است و فضای آرام و اعصاب آرام می خواهد، اما متاسفانه در افغانستان هنوز هم مانند کشور های دیگر فضای راحت به جوانان مهیا نشده است.
قابل یاد آوریست که افغان ها در این بازی کپ ها و مدال های زیادی در سطح ملی و بین المللی را از آن خود کرده اند. محمود حنیف رییس فدراسیون شطرنج گفت، در آینده پلان دارند تا بازی شطرنج را از شکل شوقی به طرف تخصصی ببرند و در نصاب تعلیمی هم شامل بسازند تا بازی شطرنج رشد نماید.
نیلاب نوازی محصل سال دوم رشته (social work ) خدمات اجتماعی!
با به پایان یافتن سه دهه جنگ و درگیری در افغانستان و به وجود آمدن زمینه تحصیل، جوانان کشور روز به روز به رشد و توسعه کشور علاقمند شده اند.
یکی از راه های پیشرفت و ترقی کشور ها سرمایه گذاری در بخش جوانان و نسل آینده می باشد.
نسل جوان به عنوان نیروی فعال و متحرک و پر تلاش می تواند نقش خوبی در پیشرفت خود و جامعه داشته باشد.
از آن جمله جوانان پر تلاش یکی هم نیلاب نوازی دختر جوان افغان است.
نیلاب نوازی محصل سال دوم رشته social work یا خدمات اجتماعی در کشور چک است.
او می گوید، چون در افغانستان در رشته خدمات اجتماعی کدام پوهنځی وجود نداشت خواست این رشته را در خارج از کشور پیش ببرد.
به گفته نیلاب نوازی، عدهء از دفاتر در افغانستان است که در بخش خدمات اجتماعی فعالیت دارند و در برخی از این دفاتر کار کرده است اما فعلاً در این رشته موضوعات زیادی را آموخته است.
نیلاب نوازی می گوید، با آنکه امکانات کمی که در افغانستان وجود دارد آرزو دارد بعد از ختم تحصیلات دوباره به کشور برگردد و در یکی از دفاتر دولتی از طریق مسلک خود به مردم خدمت کند.
و در آخر نیلاب نوازی دختر جوانی که در کشور چک تحصیلات خود را پیش می برد به او عده از جوانان که در کشور های خارجی مصروف تحصیل هستند و به این فکر هستند که دوباره به کشور بر نگردند گفت، آینده انسان از طریق درس و تحصیل تضمین می شود نه پناهنده گی.
