مراجعه مردم به تعویذ نویسان چه عواقب دارد؟

در ميان مردم افغانستان باورهای گوناگونی وجود دارد كه با وجود همه تحولات هنوز هم پا برجا است.

يكی از اين باورها رفتن مردم به نزد تعويذ نويسان و فالگیران در هنگام مشكلات است، با وجودیكه اين كار صبغۀ دينی ندارد، اما از دیر زمان بدين‌سو اين باور در ميان مردم وجود داشته است.

تعویذ نویسی و فالگیری از زمان‌های قدیم به این‌سو در میان مردم افغانستان به ویژه زنان رایج است و اکثر مردم به‌خاطر رفع مشکلات‌شان به تعویذ نویسان و فالگیران مراجعه می‌کنند.

در حالی که بیشتر تعویذ نویسان و فالگیران توانایی نوشتن و خواندن را هم ندارند، اما با آن‌هم بیشتر مردم به این گروه مراجعه می‌کنند.

زنان به دلیل آسیب پذیری بیشتر مراجعه به تعویذ نویسان را تنهاترین راه برای حل مشکلات خویش می‌دانند.

شماری از زنان به دلیل مشکلات خانواده‌گی و یا هم دلایل دیگر به تعویذ نویسان و فالگیران مراجعه می‌کنند و از آنان جویای حل مشکلات خویش می‌شوند.

فاطمه ۴۰ ساله یک تن از باشنده‌گان شهر کندز است، او می‌گوید که تا به حال چندین مرتبه به تعویذ نویس مراجعه کرده‌است.

او افزود:

"در خانه مشکلات زیاد داشتم، جار و جنجال بود، کسی حرفم را نمی‌شنوید و شوهرم رویه خوب با من نداشت، بنابرین نزد تعویذ نویس رفتم، او برایم تعویذ نوشت و توصیه کرد که دو پوش کرده و در گردن خود آویزان کنم، حالا هم این تعویذها را که پوش‌های سفید و سرخ دارند، با خود دارم."

وی می‌گوید که توصیه‌های تعویذ نویس برای او فایده کرده و حالا آرامش بیشتر را در خود احساس می‌کند.

اما مراجعه به تعویذ نویسان تنها کار زنان کهن سال نیست، بلکه شماری از دختران جوان نیز این کار را انجام می‌دهند.

فریبا ۱۸ ساله متعلم یکی از مکتب‌های کندز نیز یک بار به تعویذ نویس مراجعه کرده است، وی در این مورد به رادیو آزادی چنین گفت:

"من درس‌هایم را به خوبی یاد گرفته نمی‌توانستم، بنابرین به تعویذ نویس مراجعه کردم او هم برایم تعویذ داد و گفت که شاید در خانه مشکلات داشته باشم به هر حال تعویذش برایم فایده کرده‌است."

از جانبی هم کارشناسان صحی و روانی از یک دید دیگر به این مسئلۀ نگاه می‌کنند.

به باور آنان که مراجعه به تعویذ نویسان ریشه در مشکلات روانی در بین مردم و مخصوصاً زنان دارد.

داکتر ذبیح‌الله می‌گوید که این امر بر اثر نبود مراکز روانی رواج پیدا کرده و با وصف آنکه ریشه‌های خرافاتی آن بیشتر است، اما به دلیل تلقین و شنیده شدن آنانی که در سطح خانواده شنونده ندارند، در برخی موارد ممکن است اثرات سودمند از خود بجا بگذارد.

او افزود:

"یک تعداد از زنان و مردان در سطح خانواده مشکلات دارند، این مشکلات روانی است این‌ها کمتر شنیده می‌شوند. بنابرین به تعویذ نویسان مراجعه می‌کنند، در آنجا با تلقین‌های که می‌شوند، احساس می‌کنند که بهبود یافته اند، در حالی که چنین نیست."

موصوف نبود مراکز روانی را از مشکلات عمده مردم در کندز دانسته می‌گوید که تا هنوز در این خصوص کارهای زیادی صورت نگرفته است.

او افزود:

"حتی در برخی موارد مریضانی را که به تداوی جدی نیاز دارند، به جای شفاخانه به نزد تعویذ نویس می‌برند تا دم و دعا کند، این کار در بعضی موارد بسیار خطرناک تمام می‌شود و دلیل آن نیز کم آگاهی مردم است، از سوی هم کارهای که مراکز صحی انجام می‌دهند، بسیار معیاری نیست، این امر نیز از اعتماد مردم بدین مراکز می‌کاهد."

مراجعه به تعویذ نویسان و فالگیران تنها در قرا و قصبات رواج ندارد، بلکه این امر در بین خانواده‌های شهری نیز رواج داشته و دیده می‌شود که بیشتری زنان شهر نیشین نیز به تعویذ نویسان و فالگیران مراجعه می‌کنند، اما دلیل آن هرچه که باشد، حالا این امر به یک فرهنگ و اعتقاد در بین مردم جامعه تبدیل شده‌است که زدودن آن به زمان طولانی نیاز دارد.

گزارش: اجمل آرین