ولایت زابل افغانستان که یک ولایت فقیر و محافظه کار بهشمار میرود، اکنون به یکی از مراکز مهم طالبان تبدیل شدهاست.
شهر قلات مرکز ولایت زابل با قلعه بلند آن با دشتها و صحراها احاطه شده و در نهایت کوههای بلندی دیده می شود که در آنسوی آن قلمرو پاکستان است.
اما به نظر تحلیلگران با در نظرداشت این حالت که این ولایت از چشم حکومت مرکزی دور افتاده به مرکز حمایت طالبان تبدیل شدهاست.
در ۱۷ سال گذشته قدرت حکومت بیشتر در قلعه بلندی که از زمان سکندر کبیر تاریخ دارد منحصر مانده و در مناطق خارج از شهر حاکمیت حکومت مرکزی محدود می باشد.
با وجود ادعای حکومت که حمایت از طالبان ضعیف شده اما حد اقل در زابل حمایت از آنها زیاد است.
منصور یک باشنده شهر قلات که در حدود ۴۵ هزار باشنده دارد میگوید آنها راه دیگری به جز از حمایت طالبان ندارند.
او افزود:
"ما به شما گفته میتوانیم که ما هیچگاه طرفداران سر سپرده طالبان نیستیم زیرا آنها دشمن علم هستند، جاهای عام المنفعه را تخریب می کنند و هر نوع پیشرفتی را که حکومت افغانستان ایجاد کرده مانع آن می شوند و آنرا از بین می برند. اما مردم بیکار و بیروزگار اند و به صفوف طالبان میروند."
در یک سروی که از سوی ایشیا فوندیش به تازهگی نشر شده آمده است ۵۹ در صد باشندهگان زابل با طالبان همنوایی دارند.
این سروی که در بین ۱۵ هزار نفر بالغ انجام شده یکی از بزرگترین نظر سنجیهای بیمثالی است که در این کشور راه اندازی شده و در همین سروی ۶۶ درصد مردم زابل گفته اند که به آینده افغانستان امیدوار نیستند که ۵ درصد بیشتر از حد وسط ملی می باشد.
بسم الله یک باشنده دیگر این ولایت تائید می کند که طالبان در زابل قوی استند ولی دلایل را هم ابراز میکند.
باشنده دیگر این ولایت تائید می کند که طالبان در زابل قوی استند ولی دلایل را هم ابراز میکند.
او افزود:
"زابل واقعاً از جمله آن ولایتی است که طالبان در بین مردم صحرایی نی بلکه در بین مردم بازاری آن هم پشتیبان دارند. علت و عوامل آن از نگاه سیاسی این است که طالبان در آنجا نفوذ دارند و مردم را تحت تاثیر خود قرار داده اند. دلیل اقتصادی آن این اینست که اگر مردم از طالبان حمایت نکنند نمی توانند امور اقتصادی خود را در سطح ولایتی، مرکزی و ملی هم پیش ببرند."
یک باشنده دیگر ولایت زابل فیض محمد احمدزی می گوید یکی از مهمترین دلایلی که قدرت طالبان در زابل بیشتر شده عدم توجه حکومت مرکزی به این ولایت است زیرا حکومت تلاشهای انکشافی و نظامی خود را بیشتر در ولایات متمرکز ساخته است که در مناطق استراتژیک موقعیت دارند مانند کندهار، هلمند، و ارزگان:
"بی توجهای دولت مردم را وادار می کند که آنها دور از شهرها کار و بار خود را رشد بدهند. شما فکر کنید که ما در تمام افغانستان حتی معاون والی نداریم. ما در تمام افغانستان یک رئیس نداریم. ما از ولایات دیگر رئیسها داریم. این یک کاری است که از سوی دولت شده و مردم از آن ناراض اند."
سروی ایشیا فوندیشن هم تا حدی زیاد بیانگر همین نظریات مردم زابل است اما علی محمد سباوون تحقیق کننده در شبکه تحلیلگران افغان که یک مرکز تحقیقات سیاسی در کابل می باشد می گوید دلایلی دیگری هم وجود دارد که چرا طالبان در زابل قوی هستند.
اول اینکه موسس این گروه ملا محمد عمر از قبیله هوتک بود که یکی از دو قبیله مهم ولایت زابل می باشد.
دوم بسیار افراد در کدر رهبری طالبان از این ولایت می باشند.
علاوه بر آن در ۱۷ سال بسیار جنگها در زابل رخداد داده و حملات هوایی و عملیاتهای شبانه از سوی قوای امریکا در آنجا انجام شده که سبب خشم مردم شده است.
از سوی دیگر در حدود ۳۰۰ هزار باشنده زابل در صدها قریه پراکنده شده اند و در شهرها تمرکز ندارند.
علاوه بر آن به گفته سباوون زابل در ۶۰ کیلومتری پاکستان موقعیت دارد جای که حکومت افغانستان و امریکا آن را حامی طالبان می شمارند.
بسیاری از مردم زابل در ایالت بلوجستان بسر میبرند که تبلیغات طالبان در آن زیاد است و این بالای مردم بیتاثیر نیست.