فردا دوشنبه نوروز، روز نخست سال ۱۴۰۱ خورشیدی است.
امسال این روز در حالی فرا میرسد که افغانستان یک بار دیگر زیر حاکمیت طالبان قرار گرفته است و خبری هم از آمادگیها برای سال نو از سوی طالبان نیست.
در آستانه فرارسیدن سال نو بازارهای کابل جوش و شور خود را دارد اما شاید نه به اندازۀ سالهای پیشتر.
شمار اندکی دیده میشود که بر بزرگداشت از این جشن مصروف خرید اند. هفت میوۀ خشک، ماهی، جلبی و لباسهای نو از کالاهای نمادین برای بزرگداشت از نوروز اند.
نجیبه ۴۵ ساله یکی از باشندگان کابل که با بستههای میوۀ خشک در دست کنار ماهی فروشی ایستاده است به رادیو آزادی گفت: "من هر سال با رسیدن نوروز از این روز همراه با خانواده خود تجلیل میکنم. امسال هم هفت میوه گرفتیم و هم ماهی و جلبی و تصمیم دارم که فردا همراه باخانواده به تفریح هم بروم."
اما با روی کار آمدن دوبارۀ طالبان در افغانستان و با افزایش فقر و بیکاری بزرگداشت از نوروز را برای برخیها بیمعنا ساخته است؛ زیرا نه توان خرید دارند و نه هم سر و سامان تجلیل از این روز را.
جمیل ۳۲ ساله یکی از باشندگان کابل است.
او میگوید سرپرستی پنج عضو خانواده را دارد و پس از روی کار آمدن طالبان بیکار شده است: "سال گذشته اقتصاد خوب داشتم در سال نو برای فرزندان خود لباس میگرفتم و روز نوروز را همراه با اعضای فامیل به تفریحگاه میرفتیم اما امسال این توان را ندارم و نه از آمدن نوروز خبر دارم."
همانند جمیل دها تن دیگر نیز با این وضعیت روبرو اند و میگویند پس از تحول سیاسی در افغانستان اقتصادشان خراب شده و بیشترشان بیکار شده اند.
احمد ۲۲ ساله از کسانی است که سال گذشته را با مشکلات و ناداری سپری کرده است: "من در سال ۱۴۰۰ و بهخصوص در شش ماه اخیر روزگار خوش نداشتم دیگر هموطنانم نیز با فقر و گرسنگی روبرو بودند. اما آروز میکنم که سال نو یک سال خوشی و پر از فیض و برکت برای مردم ما باشد."
خریداری سبزی و میوه برای شب سال نو، تهیه ماهی و خریداری لباس نو، بردن ماهی و جلبی و تحفه به نامزدان، رفتن به زیارتها و باغهای تفریحی،کاغذ پران بازی و بازیهای عنعنهیی دیگر از رسمهای مردم افغانستان در نوروز اند.
در حکومتهای گذشته همزمان با فرا رسیدن نوروز آمادگیهای ویژهیی از سوی مسئولان حکومتهای پیشین گرفته میشدند، امنیت ویژه در پایتخت و شهرهای بزرگ کشور تأمین میشد و کمیسیون ویژهیی برای برگزاری جشن نوروز گماشته میشد_آنچه که امسال از آن خبری نیست.
رسانههای دولتی و خصوصی نیز پیش از فرا رسیدن نوروز برنامههای ویژه نوروزی تهیه میکردند.
طالبان تصمیمی در بارۀ چگونگی بزرگداشت از نوروز اعلام نکرده اند اما وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان پیش از این به رادیو آزادی گفته بود که این روز با آموزههای اسلامی تطابق ندارد.
