فارغان زن رشتههای طبی در افغانستان میگویند که برای سومین سال پیهم از شرکت در آزمون شورای طبی یا آزمون «اگزیت» محروم شدهاند.
حکومت طالبان بار دیگر از برگزاری دور تازۀ آزمون «اِگزیت» برای فارغان انستیتوتهای علوم طبی وزارت صحت عامه در کابل، خبر دادهاست.
این وزارت در اعلامیه ای که روز سهشنبه «۹ جدی» در صفحهٔ اکس نشر کرده، گفته است که این آزمون در ۱۹ جدی برگزار میشود و یک روز پیش از آن، روند بایومتریک و توزیع کارتهای اشتراک در این آزمون انجام خواهد شد.
در این اعلامیه آمده که رشتههای نرسنگ، فیزیوتراپی، فارمسی، تکنالوژی طبی، تکنیشن چشم، انستیزی، رادیولوژی و پروتیز دندان شامل این آزمون اند.
محل برگزاری آزمون، جمنازیوم پوهنتون کابل اعلام شدهاست.
اما شماری از فارغان زن میگویند برای اینکه از شرکت در این آزمون محروم شدهاند، چانس پیدا کردن کار را ندارند.
یک تن از باشندهگان کابل و فارغ رشتهٔ نرسنگ که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت:
"تا زمانیکه این سند را نداشته باشیم، اجازهٔ کار داده نمیشود. این وضعیت همهٔ ما را بسیار ناامید کردهاست.
ما فورمها را خانهپُری کردیم و پول هم از ما گرفته شد و گفتند خبر میدهیم، اما حالا سه سال میشود که در همین حالت ماندهایم. خواست ما از حکومت این است که از ما امتحان بگیرند و اجازه بدهند در رشتهٔ خود کار کنیم."
مرضیه فروتن، باشندۀ ولسوالی یکاولنگ ولایت بامیان و فارغ رشته قابلگی به رادیو آزادی گفت که به او نیز اجازهٔ اشتراک در این آزمون داده نشدهاست.
او افزوده که به دلیل نبود داکتران و قابلههای زن در منطقهشان، برای دو سال بهگونهٔ شخصی بهعنوان قابله کار کردهاست: "من در یکاولنگ بهعنوان قابله کار کردم، چون در مناطق دورافتاده زنان هیچ دسترسی به خدمات صحی نداشتند و به همین دلیل، همواره مادران و کودکان جان میدادند. میخواستم از قابلهگی به رشتهٔ طب بروم و تحصیلاتم را ادامه بدهم، اما محروم شدهام، مجبور شدم از کشور بیرون شوم."
او میگوید که اکنون برای ادامهٔ تحصیل به کشور همسایه، ایران، رفته است.
فارغان زن انستیتوتهای علوم طبی از حکومت طالبان میخواهند که اجازهٔ شرکت در آزمون را برایشان بدهد تا شرایط کار در بخش صحی برای آنان فراهم شود.
اینکه چه تعداد از فارغان زن در انتظار این آزمون هستند، آمار دقیق آن مشخص نیست.
متخصصین بخش صحی هشدار میدهند که این تصمیم تنها یک نگرانی برای فارغان نیست، بلکه یک تهدید جدی برای شفاخانههایی است که کارکنان صحی زن ندارند یا با کمبود شدید آنها مواجه اند.
داکتر نجمالسما شفاجو، عضو شورای طبی افغانستان به رادیو آزادی گفت که این کمبود بهویژه در بخش نسایی و ولادی بهطور جدی احساس میشود.
"حضور داکتران زن در جامعه بسیار حیاتی است.
در شرایط کنونی که میزان مرگومیر مادران و کودکان در افغانستان بسیار بالا است، نیاز شدید به داکتران و قابلههای زن وجود دارد
. اگر داکتران زن نباشند، بهویژه در بخش نسایی–ولادی چه کسی خدمات ارائه خواهد کرد؟ بنابراین با توجه به شرایط فعلی، باید شمار داکتران زن افزایش یابد."
بهگفتهٔ داکتر شفاجو، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، در آینده کمبود داکتران زن و افزایش مرگومیر مادران و کودکان به سطح جبرانناپذیری خواهد رسید.
آزمون «اِگزیت» که بخشی از آن توسط وزارت صحت عامه و بخشی دیگر از سوی شورای طبی وزارت تحصیلات عالی از فارغان انستیتوتهای علوم طبی گرفته میشود، پس از موفقیت در آن، به فارغان جواز کار و فعالیت داده میشود.
طالبان پس از بازگشت دوباره به قدرت در افغانستان، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کردند و همچنان در اوایل ماه قوس سال ۱۴۰۳ خورشیدی، دختران را از ادامهٔ تحصیل در انستیتوتهای علوم طبی منع کردند.
با آنکه حکومت طالبان ادعا میکند حقوق دختران و زنان را در چارچوب شریعت اسلامی تأمین کردهاست، اما این محدودیتها علیه زنان افغان در داخل و خارج از کشور بهگونهٔ گسترده محکوم شدهاند.