آنان در صحبت با رادیو آزادی گفتند که حتی تهیۀ همین زغال نیز دشوار است و ناچار اند آن را تنها شبها و برای چند ساعت محدود استفاده کنند.
یک باشندهٔ شهر کابل که نخواست نامش در گزارش گرفته شود و سرپرستی چهار فرزندش را بر عهده دارد، به رادیو آزادی گفت که در سالهای گذشته از بخاری و چوب استفاده میکرد، اما اکنون نه توان خرید بخاری را دارد و نه پول کافی برای تهیۀ چوب.
"خانه بسیار سرد است، مثل زندان. فقط کمی زغال میگیرم و آن هم روزها نمیتوانم، شبها اندکی زغال را تازه میکنم و زیر صندلی میگذارم که اطفالم از شدت سرما مریض نشوند یا هم نمیرند، اطفالم زیر صندلی جمع میشوند. میترسم چند روز بعد حتی پول همین زغال را هم پیدا نتوانم."
این باشندهٔ کابل میافزاید که هماکنون قیمت یک خروار چوب حدود ۱۳ هزار افغانی و یک خروار زغال سنگ حدود ۷ هزار افغانی است، قیمتیکه به گفتۀ او برای بسیاری از خانوادهها، بهویژه در وضعیت کنونی بیکاری و فقر، غیر قابل پرداخت است.
همچنان یک خانم بازگشته از ایران در شهر شبرغان مرکز ولایت جوزجان که او نیز نخواست نامش در گزارش گرفته شود، میگوید حتی برای گرم کردن صندلی خود زغال ندارد و همسایهها گاهی مقداری زغال برایش کمک میکنند.
او میگوید: "اینجا خیلی سرد است، خیلی باد سرد دارد و برف میبارد. مجبور شدهایم از صندلی استفاده کنیم. نزدیک خانهٔ ما یک همسایه است، همان مسلمان گاهی کمی آتش زغال برای ما میدهد. آن را میآورم و در صندلی میگذارم و اطفال را صدا میزنم که دورش بنشینند. اما صندلی هم زود سرد میشود. بهجز دو لحاف، دیگر هیچ چیز نداریم."
صندلی یکی از وسایل مروج و قدیمی در افغانستان است که بسیاری از خانوادهها، بهویژه در روستاها و حتی در شهرهای بزرگ، برای گرم کردن خانههایشان در زمستان از آن استفاده میکنند.
میز صندلی معمولاً از چوب ساخته میشود و شکل مربع یا گاهی هم مستطیل دارد، خانوادههای کوچک بیشتر از صندلیهای چهارکنج و خانوادههای پر جمعیت از صندلیهای دراز استفاده میکنند.
با سرد شدن هوا و رسیدن زمستان، خانوادهها اطراف صندلی را با لحافهای کلان و زخیم میپوشانند و در زیر آن یک منقل بزرگ آهنی میگذارند، منقلیکه با زغال تازه پُر میشود.
هرچند گرم کردن صندلی با زغال برای بسیاری یک روش نسبتاً ارزان و در دسترس بهشمار میرود، اما این شیوه خالی از خطر و مشکل نیست.
یکی از زغالفروشیها در افغانستان
یکی از جدیترین خطرات آن زغالگرفتگی است.
داکتران هشدار میدهند که زغالگرفتگی بسیار خطرناک است و در برخی موارد میتواند کشنده باشد.
داکتر ذکریا صدیقی، متخصص امراض داخله، در مورد علایم، راههای پیشگیری و برخورد با زغالگرفتگی به رادیو آزادی گفت:
"در ابتدا مریض دچار سردرد میشود، سرگیجه پیدا میکند، حالت تهوع و استفراغ دارد و بهتدریج خوابآلودگی و حتی بیهوشی ناگهانی به او عارض میشود. کارهایی که نباید انجام داد شامل استفاده از زغال در اتاق بسته، خوابیدن در کنار آتش زغال روشن و گرم کردن حمام با زغال سنگ است که همه بسیار خطرناک اند. در صورت زغالگرفتگی، اقدامات فوری این است که دروازهها و پنجرهها باز گذاشته شود، مریض فوراً به هوای آزاد منتقل گردد، از دادن دواهای خودسرانه و نوشیدن چای یا آب جلوگیری شود و اگر مریض بیهوش باشد، باید بدون تأخیر به شفاخانه انتقال داده شود."
برخی خانوادهها در افغانستان در حالی از ناتوانی اقتصادی برای خرید چوب و مواد سوخت شکایت دارند که نیازمندیهای مردم افغانستان، بهویژه در فصل زمستان، بهگونۀ چشمگیری افزایش یافته و میلیونها تن برای زنده ماندن به کمکهای بشردوستانه وابسته اند.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانۀ ملل متحد (اوچا) در اواخر ماه دسمبر سال ۲۰۲۵ اعلام کرد که افغانستان در سال ۲۰۲۶ با یکی از بزرگترین بحرانهای بشری جهان روبهرو خواهد بود، بحرانیکه زمستان سرد، فقر گسترده و کمبود امکانات، آن را برای مردم این کشور دشوارتر ساخته است.
بیشتر در این باره: اوچا: حذف سیستماتیک زنان و دختران از زندگی عمومی بحران بشری افغانستان را تشدید کرده است