خدمات مربوط به صحت روانی در مرکزهای صحی افغانستان ممنوع شده اند

لوحۀ بخش صحت روانی شفاخانۀ هرات

این موضوع را برخی زنان و دخترانی که برای درمان به مرکزهای صحی مراجعه کردند، به رادیو آزادی تأیید کردند.

دفتر هماهنگی امور بشردوستانۀ ملل متحد (اوچا) در افغاستان هم اعلام کرده که فعالیت‌های مربوط به صحت روانی و حمایت‌های روانی–اجتماعی در این کشور ممنوع شده‌اند.

این دفتر در تازه‌ترین گزارش خود دربارۀ وضعیت دسترسی بشری که روز یک‌شنبه، ۲۶ دلو در صفحۀ منتشر شد، گفته که زنان در جامعه به خدمات صحت روانی و حمایت‌های روانی–اجتماعی نیاز جدی دارند و به آن تکیه می‌کنند.

در این گزارش آمده که طالبان همچنین محدودیت‌هایی را بر دسترسی زنان به خدمات اساسی صحی اعمال کرده‌اند.

اوچا گفته که اگرچه به زنان اجازه داده می‌شود، به مراکز درمانی مراجعه کنند، اما در برخی مناطق باید یک مرد محرم آن‌ها را همراهی کند.

بر اساس این گزارش، دریافت مجوز کار برای کارکنان زن در این بخش و فراهم‌کردن آموزش برای آنان همچنان با مشکلات جدی روبه‌رو است و حتی در برخی مناطق به کارکنان زن بخش‌های صحی اجازۀ استفاده از تیلیفون همراه نیز داده نمی‌شود.

در گزارش آمده که به‌جز بخش‌های صحت و آموزش، حضور کارکنان زن در سایر بخش های امدادرسانی ممنوع شده و فعالیت‌های تحت رهبری زنان نیز متوقف شده‌اند.

شماری از زنان افغان نیز می‌گویند که با افزایش محدودیت‌ها، فشارهای روانی آنان بیشتر شده و در این زمینه هیچ‌گونه امکانات و خدماتی در اختیارشان نیست.

یکی از باشندگان کابل که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت، خواهرش به افسردگی شدید مبتلاست، اما در شفاخانۀ دولتی هیچگونه خدمات درمانی در این زمینه وجود ندارد.

خواهر من که دچار افسردگی شدید است، چند روز پیش به شفاخانه جمهوریت رفت، اما بخش صحت روانی به‌طور کامل حذف شده بود.

"طالبان از یک سو درهای کار و آموزش را به روی زنان بسته‌اند و افغانستان را برای آنان به زندان تبدیل کرده‌اند. شمار زیادی از دختران و زنان اکنون به افسردگی عمیق دچار شده اند، زیرا به آرزوهایشان نرسیده‌اند. خواهر من که دچار افسردگی شدید است، چند روز پیش به شفاخانه جمهوریت رفت، اما بخش صحت روانی به‌طور کامل حذف شده بود و به او گفتند داکتران این بخش حضور ندارند. من نمی‌دانم طالبان در نهایت از زنان افغانستان چه می‌خواهند؛ این یک مرگ تدریجی برای زنان است."

یکی از باشندگان ولایت ننگرهار که پیش از بازگشت طالبان به قدرت دانش‌آموز صنف یازدهم مکتب بود، می‌گوید که به دلیل ممنوعیت آموزش با مشکلات شدید روانی دچار شده است.

او نیز به شرط نگرفتن نامش به رادیو آزادی گفت:

قبلاً در کلینیک ما یک داکتر زن بخش صحت روانی بود که مشاوره‌‌های بسیار خوبی می‌داد، اما هفتۀ گذشته که به شفاخانه رفتم، آن بخش کاملاً بسته شده بود.

"اکنون چند نوع داروی ضدافسردگی مصرف می‌کنم، شب‌ها خواب ندارم و افکار مختلف به ذهنم می‌آید. قبلاً در کلینیک ما یک داکتر زن بخش صحت روانی بود که مشاوره‌‌های بسیار خوبی می‌داد، اما هفتۀ گذشته که به شفاخانه رفتم، آن بخش کاملاً بسته شده بود. نمی‌دانم چرا، اما این ظلم در حق هزاران دختری است که از یک سو از حق کار و آموزش محروم شده‌اند و از سوی دیگر حتی درهای درمان نیز به رویشان بسته می‌شود."

این زنان تأکید می‌کنند که خدمات صحت روانی و حمایت‌های روانی–اجتماعی برای آنان حیاتی است و ادامه این محدودیت‌ها تأثیر عمیقی بر زندگی روزمره و آینده‌شان خواهد گذاشت.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان و شرافت زمان، سخنگوی وزارت صحت عامه آنان، تا زمان نشر این گزارش به پرسش‌های رادیو آزادی در مورد این ادعاها پاسخ نداده‌اند، اما قبل از این بارها ادعا کرده‌اند که برای زنان و دختران در افغانستان محیط اجتماعی امن فراهم شده است.

این در حالیست که طالبان پس از بازگشت دوباره به قدرت در افغانستان، کار و آموزش زنان را ممنوع کرده‌اند که به همین دلیل گزارش‌ها از افزایش بیماری‌های روانی در میان زنان منتشرشده است.

بیشتر در این باره: چگونه محدودیت‌ها و فشارهای اقتصادی زندگی و سلامت روان افغان‌ها را تحت تأثیر قرار داده است؟

پیش از این نیز در سطح بین‌المللی نگرانی‌هایی دربارۀ وضعیت زنان و دختران افغان مطرح شده است.

ریچارد بنیت، گزارشگر ویژۀ ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، هشدار داده بود که به‌ویژه زنان و دختران در افغانستان با بحران گستردۀ صحت روان روبه‌رو هستند.

همچنین سازمان جهانی صحت در گزارشی به مناسبت ۱۰ اکتوبر، روز جهانی صحت در سال گذشته میلادی تأکید کرده بود که افراد آسیب‌پذیر برای حل مشکلات روانی طولانی‌ مدت به کمک‌‌های فوری اجتماعی نیاز دارند؛ کمکی که همواره دربارۀ نبود آن در افغانستان تحت کنترل طالبان شکایت‌ها و نگرانی‌هایی مطرح بوده است.