این سازمان روز سهشنبه ۲۸ دلو در اعلامیهای که در صفحه ایکس خود نشر کرده، گفته که در مناطق شرقی و جنوبشرقی افغانستان بیش از سه چهارم باشندگان، هر سال در فاصله ماههای جون تا نومبر با خطر ابتلا به بیماری ملاریا روبهرو میشوند.
در این اعلامیه آمده که بارندگیهای شدید، افزایش درجه حرارت و تابستانهای گرم، شرایط مناسب را برای تکثیر پشههای ناقل ملاریا فراهم میکند.
این سازمان افزوده که پس از کاهش موارد ملاریا در افغانستان میان سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱، شمار مبتلایان در سال ۲۰۲۲ افزایش یافته و در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نیز همچنان در سطح بلند باقی مانده است.
ملاریا فشار سنگینی بر جوامع آسیبپذیر، بهویژه زنان و کودکان وارد کرده است
ولایتهای ننگرهار، لغمان، کنر و نورستان از جمله آسیبپذیرترین ولایتها در برابر این بیماری دانسته شدهاند.
ادوین سالوادور، نماینده سازمان جهانی صحت در افغانستان، هشدار داده که ملاریا فشار سنگینی بر جوامع آسیبپذیر، بهویژه زنان و کودکان وارد کرده است.
با این حال، او تأکید کرده که جلوگیری از گسترش این بیماری از طریق تداوم اقدامات وقایوی، حمایت و هماهنگی امکانپذیر است.
در همین حال، شماری از باشندگان ولایتهای شرقی میگویند که هر سال در فصل تابستان از بیماری ملاریا رنج میبرند.
ثناالله، باشنده ولسوالی علیشینگ ولایت لغمان، به رادیو آزادی گفت: "هر سال با رسیدن تابستان، ملاریا در اینجا بسیار افزایش مییابد. در خانه ما هر سال دو یا سه نفر مبتلا میشوند. ملاریا بیماری بسیار خطرناک است و تب شدید دارد. مردم فقیر اند و حتی توان بردن مریض به داکتر را ندارند؛ چه رسد به اینکه راههای جلوگیری از پشههای ملاریا را جستجو کنند."
مردم فقیر اند و حتی توان بردن مریض به داکتر را ندارند؛ چه رسد به اینکه راههای جلوگیری از پشههای ملاریا را جستجو کنند
عبدالرازق، باشنده ولسوالی کامه ولایت ننگرهار، نیز به رادیو آزادی گفت که نبود امکانات صحی سبب شده مردم به شکل خودسرانه از تابلیت یا دواهای ضد ملاریا استفاده کنند: "چند روز پیش پسر هشتسالهام تب شدید همراه با لرزه داشت. وقتی او را نزد داکتر بردیم، آزمایش خون نشان داد که ملاریا دارد. دوا گرفتیم و حالا وضعیتش بهتر است. مشکل اساسی این است که در مراکز صحی دولتی خدمات لازم وجود ندارد و مردم مجبور میشوند به داکتران خصوصی مراجعه کنند که متأسفانه بسیاری توان پرداخت هزینه آن را ندارند. من دیدهام که بعضیها حتی بدون آزمایش خون، مستقیم از دواخانه دواهای ضد ملاریا میخرند و استفاده میکنند."
اما کارشناسان صحی هشدار میدهند که استفاده خودسرانه از دواهای ملاریا بدون مشوره داکتر میتواند خطرناک باشد.
به گفته آنان، موجودیت آبهای ایستاده در نزدیکی مناطق مسکونی، موقعیت جغرافیایی ولایتهای شرقی، مهاجرت، بارندگیها، هوای گرم و فقر اقتصادی از عوامل اصلی افزایش موارد ملاریا در این مناطق است.
شرایط اقلیمی، منابع آب، وضعیت زراعتی، فقر، رفتوآمدهای مرزی و مدیریت ضعیف کنترول پشهها از عوامل افزایش ملاریا است
داکتر اسدالله حسینزی، استاد فاکولته طب در ننگرهار، به رادیو آزادی گفت: "در ولایتهای شرقی افغانستان، شرایط اقلیمی، منابع آب، وضعیت زراعتی، فقر، رفتوآمدهای مرزی و مدیریت ضعیف کنترول پشهها از عوامل افزایش ملاریا است. تا زمانی که این عوامل بهگونه درست مدیریت نشوند، ملاریا در این منطقه بهعنوان یک بیماری رو به افزایش باقی خواهد ماند و هر سال هزاران تن به آن مبتلا خواهند شد."
وی افزود که ملاریا یک بیماری ساری میکروبی است که از طریق پشه از فرد بیمار به فرد سالم انتقال میکند و بیشتر کودکان و زنان باردار را متأثر میسازد.
سازمان جهانی صحت پیشتر هشدار داده بود که ۷۷ درصد جمعیت افغانستان در معرض خطر ابتلا به ملاریا قرار دارند.
تب شدید، تهوع و بیاشتهایی از مهمترین علایم بیماری ملاریا دانسته میشود.