آنان می گویند که ادامۀ محرومیت آموزشی ؛امیدها و آیندۀ آنان را با چالشهای جدی روبرو ساخته و نبود دسترسی به آموزش علاوه بر محدود کردن فرصتهای آموزشی، تأثیر روانی و اجتماعی منفی نیز بر آنان گذاشته است.
یک دختر محروم از آموزش که دو سال قبل صنف ۶ را به پایان رسانیده و پس از آن از رفتن به مکتب منع شد، به شرط افشا نشدن نامش روز یکشنبه (دوم حمل) به رادیو آزادی گفت:
آرزو داشتم مثل برادرم و یا کسانی که به مکتب میروند، درس بخوانم
«من بسیار خفه هستم و احساس ناامیدی میکنم، چون من نیز آرزو داشتم مثل برادرم و یا کسانی که به مکتب میروند، درس بخوانم. آرزو میکنم که دروازههای مکاتب بهروی دختران هم باز شود، چون این بیانصافی است و بسیار سخت است. من روز اول سال تعلیمی را خیلی دوست داشتم و همیشه با شوق به مکتب میرفتم، چون در سال جدید چیزهای جدید میآموختیم.»
راحیل دختر دیگری که در زمان بازگشت دوباره طالبان در افغانستان در صنف نهم درس می خواند، در صحبت با رادیو آزادی گفت:
دختران فقط به نام نفس میکشند؛ نه امیدی، نه شوری، نه شوقی و نه هیچ انگیزهای دارند
«از ۱۵ حوت به بعد، شور و شوق دختران برای سال نو و آغاز مکاتب بسیار زیاد بود. همه به دنبال تهیه یونیفورم مکتب، قرطاسیه و دیگر وسایل بودند؛ اما حالا فقط زمان میگذرد و هیچ حسی نسبت به مناسبتها باقی نمانده است. دختران فقط به نام نفس میکشند؛ نه امیدی، نه شوری، نه شوقی و نه هیچ انگیزهای دارند.»
سال تعلیمی در مناطق سردسیر افغانستان معمولاً در دوم ماه حمل آغاز میشود ؛ اما امسال برخی از گروههای مربوط به معلمان مکاتب در شبکههای اجتماعی، مکتوبی منسوب به وزارت معارف حکومت طالبان را منتشر کردهاند که در آن آمده که این وزارت آغاز سال تعلیمی ۱۴۰۵ را روز پنجشنبه (ششم حمل) اعلام کرده ،دلیل این تأخیر بهطور واضح ذکر نشده است.
رادیو آزادی نمیتواند صحت این مکتوب را به طور مستقل تایید کند.
مدیر زن در یک مکتب دولتی در شهر کابل که نخواست نام و صدایش در گزارش نشر شود در پیامی به رادیو آزادی نوشت :«اگرچه رسمیات اداری از سوم حمل آغاز میشود، اما زنگ آغاز سال تعلیمی که یک مراسم رسمی است، روز پنجشنبه ششم حمل زده خواهد شد.»
شماری از فعالان حق آموزش نیز تأکید میکنند که ادامۀ محرومیت های آموزشی پیامدهای جبرانناپذیری برای جامعۀ افغانستان به همراه خواهد داشت.
فضلالهادی وزین، یکی از این فعالان بر تأمین حق آموزش برای همه، به شمول دختران تاکید می کند.
او به رادیو آزادی گفت:
«ما در آستانۀ آغاز سال تعلیمی جدید در افغانستان قرار داریم و تعلیم و درس خواندن حق اسلامی، شرعی، انسانی و شهروندی همه شهروندان افغانستان بدون هیچگونه استثنی است. ملت افغانستان خواهان بازگشایی دروازههای مکاتب و پوهنتونها بهروی میلیونها دختر در کشور است.»
این در حالی است که حکومت طالبان پس از بازگشت به قدرت در تابستان ۱۴۰۰ خورشیدی ، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرد و اکنون این پنجمین سال متوالی است که سال تعلیمی بدون حضور دختران آغاز میشود.
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، به تاریخ ۱۹ مارچ در پیام تبریکی عید و نوروز تأکید کرد که با آغاز سال نو تعلیمی، بازگشایی مکاتب و پوهنتونها بهروی همه جوانان بهویژه دختران یک ضرورت حیاتی برای آینده کشور است.
از سوی دیگر، نمایندگی اتحادیۀ اروپا در افغانستان نیز روز جمعه ۲۰ مارچ در صفحه ایکس خود نوشته که با آغاز سال جدید تعلیمی، آنها منتظر روزی هستند که هر دختر دوباره به صنف درسی بازگردد.
پیش از این نیز سازمانهای مختلف بینالمللی، جامعه جهانی و خود زنان و دختران افغان بارها خواستار بازگشایی دروازههای آموزش به روی دختران شدهاند.
صندوق حمایت از کودکان ملل متحد ،یونیسف، و سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد ،یونسکو، در ماه اکتوبر سال گذشته در یک گزارش مشترک گفتند که ممنوعیت آموزش دورهٔ متوسطه برای دختران توسط طالبان، بیش از ۲.۲ میلیون دختر را از رفتن به مکتب محروم ساخته است.