محمدالله، باشندۀ ولسوالی هسکهمینه ولایت ننگرهار میگوید که در منطقهٔ آنان در حال حاضر هیچ مرکز صحی وجود ندارد و هنگام بروز مشکلی، باید ساعتها راه بپیمایند تا به کلینیک مرکزی برسند.
او روز چهارشنبه (۱۹ حمل) به رادیو آزادی گفت:
باید ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر راه را طی کنیم تا به مرکز صحی برسیم
«یک کلینیک حدود هفت تا هشت ماه در منطقهٔ معروفچینه فعال بود که بعداً بسته شد. نمیدانیم چرا، اما احتمالاً بودجه نداشت. موجودیت این مرکز صحی بسیار مفید بود و خدمات زیادی ارائه میکرد. اکنون ما باید ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر راه را طی کنیم تا به مرکز صحی برسیم.»
اما این مشکل تنها به مناطق دورافتادهٔ ننگرهار محدود نمیشود.
یکی از باشندهگان ولسوالی گیلان ولایت غزنی که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت:
نه کلینیک وجود دارد، نه نرس، نه قابله. همهٔ کودکان ما بیمار هستند
«قبلاً همه چیز وجود داشت؛ کلینیک بود، برای ما مواد داده میشد، اما اکنون هیچ چیزی نیست. نه کلینیک وجود دارد، نه نرس، نه قابله. همهٔ کودکان ما بیمار هستند.»
سازمان بینالمللی مهاجرت (آی او ام) در گزارش تازهٔ خود اعلام کرده است که حدود ۱۴ میلیون تن در افغانستان برای دسترسی به خدمات صحی به کمک نیاز دارند و این امر نشاندهندهٔ عمق بحران بشری و صحت عامه در این کشور است.
این سازمان در گزارشی که روز سهشنبه (۱۸ حمل) در وبسایت خود منتشر کرده، گفته است که باید به خدمات صحی بهعنوان یک نیاز اساسی نگاه شود، نه یک امتیاز؛ بهویژه برای جوامع آسیبپذیری که با بیجا شدن، فقر و دسترسی محدود به مراکز صحی مواجه اند.
در گزارش آمده است که این سازمان تلاش کرده تا برای شمار زیادی از افغانهای بازگشته، خدمات صحی عاجل و نجاتبخش فراهم کند، بهویژه برای کسانیکه با منابع مالی اندک، وضعیت صحی نامناسب یا نیازهای فوری به کشور بازگشته اند.
سازمان بینالمللی مهاجرت افزوده که شمار زیادی از خانوادههای بیجا شده و بازگشته با کمبود جدی مراکز صحی، دوا، تجهیزات و کارمندان صحی آموزشدیده در مناطق دورافتاده روبهرو هستند.
این درحالی است که پس از تسلط دوبارهٔ طالبان بر افغانستان و کاهش کمکهای جهانی، نظام صحی این کشور نسبت به گذشته ضعیفتر شدهاست.
یک مسئول صحی در ولسوالی کامدیش ولایت نورستان که نخواست نامش فاش شود به رادیو آزادی گفت که با کاهش کمکهای بینالمللی، امکانات صحی در منطقهٔ آنان بهگونهٔ بیسابقه کاهش یافته است:
«بیماران کامدیش و برگمتال با مشکلات زیادی روبهرو اند. مردم این ولسوالیها پس از چهار تا پنج ساعت پیادهروی به اینجا میرسند، اما در اینجا نیز خدمات صحی کافی دریافت نمیکنند؛ زیرا نه دوا وجود دارد و نه امکانات دیگر. کیفیت دوا نیز نسبت به گذشته کاهش یافته است.»
شرافت زمان، سخنگوی وزارت صحت عامهٔ حکومت طالبان، به پرسشهای رادیو آزادی در این مورد پاسخ نداد ؛ اما پیش از این، در ماه دسمبر سال ۲۰۲۴، نور جلال جلالی، وزیر صحت عامهٔ حکومت طالبان، در یک کنفرانس خبری گفته بود که ۷۲ درصد باشندهگان ولسوالیهای افغانستان به خدمات صحی ثانوی دسترسی ندارند.
همچنان، سازمان جهانی صحت در گزارشی در ماه دسمبر سال گذشته اعلام کرده بود که بهدلیل کمبود شدید بودجه در سال ۲۰۲۵، فعالیت ۴۴۵ مرکز صحی در افغانستان یا متوقف شده و یا این مراکز بهطور کامل بسته شدهاست.
در این گزارش آمده که در نتیجهٔ بسته شدن این مراکز صحی ، دستکم نزدیک به چهار میلیون تن متأثر شدهاند.