روایتی یک دختر ۱۷ ساله در کابل از نامزدی اجباری

یکی از محافل عروسی دسته‌جمعی در افغانستان ( آرشیف)

بخش زنان سازمان ملل متحد می‌گوید که افغانستان در منطقه بالاترین میزان ازدواج دختران خردسال را دارد. برخی دختران کم‌سن در افغانستان نیز می‌گویند که با افزایش مشکلات اقتصادی و بسته شدن مکاتب بالاتر از صنف ششم، خانواده‌های‌شان آنان را به‌گونه اجباری به ازدواج وادار کرده‌اند.

«من به نامزدی رضایت نداشتم، خانواده‌ام بالایم فشار آوردند و مرا مجبور کردند.»

این دختر ۱۷ ساله باشندۀ منطقه دشت برچی شهر کابل است.

او که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزای همچنان گفت که شوهر او ۳۱ ساله است و خانواده‌اش پس از ۱۵ سالگی او، زمانی فشارها برای ازدواجش را افزایش دادند که او از رفتن به مکتب محروم شد و وضعیت اقتصادی‌شان نیز روز به روز بدتر گردید.

بسیار تلاش کردم که این کار صورت نگیرد، اما مرا خیلی مجبور کردند

"من بسیار تلاش کردم که این کار صورت نگیرد، اما مرا خیلی مجبور کردند. چه کنم، خانواده‌ام است و کاری از دستم بر نمی‌آید. من از سایر خانواده‌ها می‌خواهم که لطفاً در هر شرایطی که هستند، دختران‌شان را به ازدواج اجباری مجبور نکنند."

بخش زنان ملل متحد و گروه کاری امور بشری جندر آسیا-پسفیک افغانستان را کشوری با بلندترین میزان ازدواج دختران خردسال در منطقه دانسته اند.

این نهادها در یک گزارش مشترک سه صفحه‌ای که روز چهارشنبه (۲ ثور) در وب‌سایت ریلیف سازمان ملل متحد نشر شده، گفته اند که افغانستان در جنوب و جنوب‌شرق آسیا بالاترین میزان ازدواج دختران زیر سن را دارد و فشارهای اقتصادی سبب شده که در مناطق مختلف، دختران زیر ۱۸ سال به ازدواج وادار شوند.

بر اساس کنوانسیون بین‌المللی حقوق کودک، هر انسان از زمان تولد تا ۱۸ سالگی کودک محسوب می‌شود.

در گزارش این نهادها آمده که حتی پیش از افزایش تنش‌ها در شرق میانه، حدود ۲۹ درصد دختران در افغانستان پیش از رسیدن به ۱۸ سالگی ازدواج کرده‌اند.

این رقم در پاکستان ۲۳ درصد، در هند ۱۸ درصد، در ایران ۱۷ درصد، در میانمار ۱۶ و در ویتنام ۱۵ درصد گزارش شده‌است.

در گزارش هشدار داده شده که افزایش فقر، بی‌جا شدن و ناامنی غذایی، خطر ازدواج کودکان و سایر اشکال خشونت مبتنی بر جنسیت را بیشتر می‌کند.

به گفته این اداره، بسیاری از خانواده‌هایی که با مشکلات اقتصادی روبه‌رو هستند، برای کاهش مصارف یا دریافت کمک مالی، دختران خود را زودتر از وقت به ازدواج می‌دهند.

بخش زنان سازمان ملل متحد همچنان افزوده است که دسترسی محدود به خدمات صحی و بشری، بازگشت گسترده مهاجران افغان از کشورهای همسایه که به گفته این اداره حدود ۵۰ درصد آن را زنان و دختران تشکیل می‌دهند، نداشتن سرپناه، افزایش رویدادهای ناشی از تغییرات اقلیمی، بی‌کاری، کاهش کمک‌ها و منع کار زنان، از جمله عواملی اند که حمایت از زنان و دختران را تضعیف کرده‌ است.

به‌گفتۀ این اداره، این وضعیت به‌ویژه زندگی خانواده‌هایی را که زنان سرپرستی آن را به عهده دارند، بیشتر تحت تأثیر قرار داده و ناامنی غذایی نیز باعث افزایش ازدواج کودکان شده‌است.

این نهاد تأکید کرده که بدون مداخلۀ فوری، بحران اقتصادی و کاهش حمایت‌های اجتماعی می‌تواند باعث افزایش قابل توجه ازدواج کودکان شود، وضعیتی‌که دختران افغان را بیشتر در معرض خطر قرار داده و دسترسی آنان به آموزش، خدمات صحی و حقوق اساسی را محدود می‌سازد.

برخی فعالان حقوق بشر و حقوق زنان افغان این وضعیت را نگران‌کننده خوانده و می‌گویند که اگر به‌زودی مهار نشود، پیامدهای منفی درازمدتی بر آینده این کودکان خواهد داشت.

شهرزاد اکبر، رئیس سازمان حقوق بشری «رواداری»، یکی ازین فعالان روز پنجشنبه به رادیو آزادی گفت:

ازدواج‌های زودهنگام دختران باعث بارداری‌های زودهنگام می‌شود که می‌تواند منجر به مشکلات صحی جدی، حتی مرگ در هنگام زایمان شود

"این روند بسیار نگران‌کننده است. ازدواج‌های زودهنگام دختران و کودکان باعث بارداری‌های زودهنگام می‌شود که می‌تواند منجر به مشکلات صحی جدی، حتی مرگ در هنگام زایمان شود. همچنان بر تربیه این کودکان تأثیر منفی دارد، زیرا خودشان هنوز کودک هستند."

خانم اکبر تأکید کرد که برای از بین بردن این پدیده، نخست خانواده‌ها و سپس مسئولان دولتی و نهادهای بشری باید اقدام کنند و با کاهش بی‌کاری و مشکلات اقتصادی، از چنین ازدواج‌ها جلوگیری نمایند.

پیش از این نیز نهادهای مختلف ملل متحد و سازمان‌های بین‌المللی، به‌ویژه در سال‌های اخیر و پس از حاکمیت دوباره طالبان در افغانستان، ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، منع کار زنان، بی‌کاری و بحران گسترده اقتصادی را از عوامل اصلی افزایش ازدواج دختران کم‌سن عنوان کرده و در این زمینه ابراز نگرانی کرده‌ بودند.