از رشته قابله گی فارغ شدم، در خانه در گوشهنشین هستم.
انیسه یک قابله فارغالتحصیل از ولایت سمنگان میگوید که پس از پایان آموزش، اکنون در خانه بدون وظیفه مانده و فرصت کاری برایش فراهم نیست.
او به رادیو آزادی گفت: «من یک دختر خانم هستم، از رشته قابله گی فارغ شدم، در خانه در گوشهنشین هستم. دیگر اجازه خارج هم نداریم حتی پاسپورتم هم آماده است، اما نمی گذارند دختر خانم از افغانستان خارج شوند، کار بکنند یا که به یک مقصد برسند. این مشکلات را همه دارند، بسیار زیاد مشکلات بیشتر به وجود میایند،خصوصاً گوشهنشین شدیم، نمیتوانیم کار بکنیم یا که دیگر وظیفه اجرا بکنیم.»
در روایت دیگر، ملکه یک محصل پیشین رشته قابلهگی از کابل از توقف ناگهانی درسهایش پس از بسته شدن انستیتوت های قابلگی در افغانستان یاد میکند.
«قابلهگی فقط یک شغل نیست، یک رسالت مقدس است، دستان یک قابله آغازگر زندگیهای نو است و من هم آرزویم بود که یک قابله خوب شوم که بدبختانه امتحانات فاینل ما بود که آخر سمستر سوم بودیم که پوهنتونهای ما بسته شد. همین درس خواندن خودش کار آسانی نیست و به خصوص در این شرایط، فقط تلاش بر این داشتیم که درس بخوانیم، در آینده به یک جایی برسیم، کشور ما به قابلهها ضرورت دارد، بسیار سخت است، یعنی در خانه ماندن و چرت زدن که چه کنم،واقعا برای یک دختر بزرگترین درد است.»
این سخنان در حالی مطرح میشود که قابلهها نقش کلیدی در کاهش مرگومیر مادران و نوزادان دارند.
بر اساس گزارش های برخی نهاد های بین المللی در شماری از مناطق افغانستان، دسترسی به خدمات صحی محدود است و حضور قابلهها میتواند تفاوت میان زندگی و مرگ باشد.
یک زن از ولایت تخار که نخواست نامش در گزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت که در شماری از شفاخانههای دولتی، بیماران بهویژه زنان باردار به دلیل کمبود قابله ها با تأخیر در رسیدگی روبهرو میشوند.
«چند شب یک مریض (باردار)داشتم، بیچاره طفلکش کمی مشکل داشت، باز من او را بردم شفاخانه، اصلا تحویل نگرفت مریض مرا، اصلا نگفت که این مریض است، کی است، هیچ اصلا معاینه نکرد، آخر من بردم شفاخانه شخصی، سابق که ما میرفتیم هر شب که هیچ که نبود قابلهها در همین بخش زیادتر بود و حتی رضاکار ان زیاد بود که فعالیت و خدمت میکردند.»
ما شاهد هستیم که در مراکز صحی قابلهها به اندازه کافی وجود ندارد.
یک قابله که در جنوب شرق افغانستان مشغول کار است نیز میگوید که کمبود قابله ها در مراکز صحی محسوس است.
او که نخواست نامش در گزارش ذکر شود به رادیو آزادی چنین گفت: «ما شاهد هستیم که در مراکز صحی قابلهها به اندازه کافی وجود ندارد. تعداد مراجعین زیاد میباشد، تعداد قابلهها کم است و خصوصاً قابلههایی که در بخش های ولادی نوکری وال هستند ، تعداد مراجعین زیاد میباشد ، این هم بالای کیفیت کار را زیاد تأثیر دارد، زیرا به هر اندازهای که فشار کار بر آنان زیاد باشد، معلومدار است که کیفیت کار هم در اینجا متضرر میشود، اگر دولت مثلاً و یا هم مؤسسات که در بخشهای صحی کار میکنند قابلههای زیادتر را جذب کرده و آنها را به کار بگمارند، تعداد قابلهها زیاد شود،بالای کیفیت کار آنان تاثیر خوب دارد.»
۵ می، روز جهانی قابلهها، بار دیگر در حالی فرارسیده که حکومت طالبان در قوس ۱۴۰۳ آموزش رشته قابلگی را در انستیتوت های نیمهعالی افغانستان ممنوع ساخت؛ اقدامی که با واکنش تند نهادهای بینالمللی روبرو و بهعنوان ضربهای جدی بر صحت زنان در افغانستان ارزیابی شد.
محمد حسن غیاثی، معین پالیسی وزارت صحت عامه طالبان، یکسال و چهار ماه پیش ادعا کرد که افغانستان با کمبود کارمندان صحی زن روبرو نیست و نزدیک به ۳۰ هزار قابله در کشور حضور دارند که در نظام صحی شمولیت ندارند.
حکومت طالبان همچنان نزدیک به پنج سال قبل دروازه های مکاتب بالاتر از صنف ششم و سپس پوهنتون ها را بروی دختران بست.
این در حالیست که صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد «یونیسف» اخیرا هشدار داد که افغانستان با یک بحران دوگانه روبرو است، از یک طرف نیروی کار زنِ آموزشدیده را از دست میدهد و از طرف دیگر، نسل جدیدی برای جایگزینی آنها در حال شکلگیری نیست.
بر اساس گزارش تحلیلی که این سازمان یک هفته قبل منتشر کرد، ممکن است تا سال ۲۰۳۰ این کشور تا ۵۴۰۰ کارمند زن در بخش صحت را از دست بدهد.
در ادامه آمده که پیامدهای آن در بخش صحت میتواند جدی باشد ؛زیرا در بسیاری از مناطق، زنان به دلیل سنت های اجتماعی نمیتوانند به داکتران مرد مراجعه کنند.
«یونیسف» افزوده که کاهش کارمندان زن در بخش صحت، دسترسی زنان و کودکان به خدمات صحی، بهویژه مراقبتهای مادر و طفل، را بهطور مستقیم کاهش میدهد و جان آنها را در خطر بیشتری قرار میدهد.
صندوق جمعیت سازمان ملل متحد(یو ان اف پی) به مناسبت ۵ می روز جهانی قابله ها تاکید کرده که سرمایهگذاری روی ۱ میلیون قابله بیشتر در جهان، با گسترش دسترسی به مراقبتهای قبل از زایمان، زایمان امن و حمایتهای پس از زایمان، موثرترین راه برای نجات جان مادران و نوزادانشان است.