«شریک‌آباد»؛ اصطلاح تازه در بازار ساختمان افغانستان به چه معناست؟

آرشیف

 این روزها در افغانستان نیاز به آبادانی و ساخت‌وساز افزایش یافته است، زیرا در سال‌های اخیر میلیون‌ها مهاجر از کشورهای مختلف، به‌ویژه پاکستان و ایران، به کشور شان بازگردانده شده‌اند یا برخی به‌گونه داوطلبانه برگشته اند که بسیاری از آنان بی‌سرپناه هستند.

همچنین به دلیل دهه‌ها جنگ و حوادث طبیعی، شمار زیادی از مردم بی‌خانه شده‌اند.

در حال حاضر در این کشور مشکل کمبود مسکن وجود دارد و کرایه خانه‌ها نیز به‌شدت افزایش یافته است، موضوعی‌که رادیو آزادی در گزارش‌های متعدد شکایات مردم را در این مورد بازتاب داده‌است.

اکنون با در نظر گرفتن این وضعیت، شماری از مردم در کابل تصمیم گرفته اند خانه‌های یک‌منزله خود را به ساختمان‌های چندطبقه تبدیل کنند یا زمین‌های خالی خود را که تا هنوز آباد نشده، مورد استفاده قرار دهند.

آن‌ها زمین دارند، اما توان مالی ساخت‌وساز را ندارند؛ در مقابل، برخی شرکت‌های ساختمانی وجود دارند که با هزینه خود در زمین‌های مردم ساختمان می‌سازند که به این شیوه «شریک‌آباد» می‌گویند.

مثلاً اگر چهار طبقه باشد و در هر طبقه دو آپارتمان، چهار آپارتمان به صاحب زمین می‌رسد و چهار آپارتمان به شرکت

در مورد این‌که این سیستم دیگر چی قواعدی دارد؟ ملیار پاینده، مسئول یک شرکت ساختمانی در کابل به رادیو آزادی می‌گوید: "ساخت‌وساز را شرکت انجام می‌دهد، زمین متعلق به شخص است، فقط آن را آباد می‌کند؛ به‌صورت پنجاه-پنجاه. مثلاً اگر چهار طبقه باشد و در هر طبقه دو آپارتمان، چهار آپارتمان به صاحب زمین می‌رسد و چهار آپارتمان به شرکت. این تقسیم بر اساس موقعیت است. مثلاً در شهر نو ممکن است چهل-شصت باشد. این موضوع بر اساس توافق طرفین انجام می‌شود."

او می‌افزاید که سند زمین باید شرعی و قانونی باشد، قرارداد میان مالک زمین و شرکت درباره زمان، مواد ساختمانی و سایر جزئیات در دفاتر رسمی معاملات ثبت می‌شود که آن‌ها نیز فیس خود را دریافت می‌کنند.

همچنین به گفته او، اگر شخص ثالثی میان مالک زمین و شرکت واسطه شده باشد، از این معامله کمیشن دریافت می‌کند که به آن «روابط» گفته می‌شود.

یک شرکت به من گفت که روی این خانه یک ساختمان سه‌طبقه می‌سازیم، سه آپارتمان به تو می‌دهیم و سه آپارتمان برای ما می‌ماند

خالد، یکی از باشنده‌گان شهرک احمدشاه بابا در کابل می‌گوید خانه یک‌منزلۀ دارد که آن را به ۱۲ هزار افغانی به کرایه داده و با همان پول یک آپارتمان کرایه کرده‌است. او می‌گوید قصد دارد خانه‌اش را با یک شرکت ساختمانی به‌گونه شریک‌آباد بازسازی کند: "خانه آپارتمانی نسبت به خانه حویلی سهولت دارد. یک شرکت به من گفت که روی این خانه یک ساختمان سه‌طبقه می‌سازیم، سه آپارتمان به تو می‌دهیم و سه آپارتمان برای ما می‌ماند. من در یکی از آن‌ها زنده‌گی می‌کنم و دو تای دیگر را کرایه می‌دهم."

کارشناسان امور ساختمانی، سیستم شریک‌آباد را برای هر دو طرف، یعنی مالک زمین و شرکت ساختمانی، سودمند می‌دانند.

به باور آنان، این روش باعث افزایش ساخت‌وساز، کاهش بی‌کاری و بهبود وضعیت شهری و رفاه مردم می‌شود.

انجنیر راحت گل زیارمل، کارشناس س

تقاضای زمین کاهش می‌یابد، استفاده از زمین کمتر می‌شود و در یک ساحه کوچک افراد بیشتری جا می‌شوند

اختمانی، در گفت‌وگو با رادیو آزادی می‌گوید: "من شخصاً طرفدار این هستم که مردم در ساختمان‌های بلند زنده‌گی کنند. تقاضای زمین کاهش می‌یابد، استفاده از زمین کمتر می‌شود و در یک ساحه کوچک افراد بیشتری جا می‌شوند. مثلاً یک شفاخانه می‌تواند به افراد بیشتری خدمات بدهد اگر در اطراف آن جمعیت بیشتری باشد، همین‌طور مسجد، مکتب و فضای سبز."

اما او تأکید می‌کند که همه چیز باید مطابق پلان شهری و قوانین شاروالی انجام شود.

در این زمینه، ما از نعمت‌الله بارکزی، سخنگوی شاروالی کابل تحت کنترول طالبان نیز نظر خواستیم، اما او تا زمان نشر این گزارش به پرسش‌های رادیو آزادی پاسخ نداد.

با این حال، او پیش‌تر گفته بود که کابل یک شهر در حال رشد است و تمام موضوعات مربوط به ساخت‌وسازهای جدید در پلان شهری در نظر گرفته شده‌است.

او افزوده بود که هیچ‌کس اجازه ندارد در کابل به‌صورت خودسرانه ساخت‌وساز انجام دهد.

پیش از این، شماری از باشنده‌گان کابل نیز گفته بودند که ساخت ساختمان‌های چندطبقه به‌جای خانه‌های حویلی می‌تواند چهره شهر را زیباتر کرده و امکانات بهتری فراهم کند، اما هم‌زمان نگرانی‌هایی نیز وجود دارد که این روند ممکن است باعث افزایش نفوس در پایتخت و ایجاد فشار بیشتر بر خدمات شهری شود.